Μέγιστος ο Σολωμός, σπουδαίος ο Κάλβος, όμως ανάμεσα στους ποιητές που κοινώνησαν το επαναστατικό πνεύμα με τους στίχους τους υπάρχουν αρκετοί ακόμη, κάπως παραμελημένοι από τη φιλολογική μελέτη, όμως σημαντικοί τόσο για το έργο όσο και για τη στάση ζωής τους.
Ενας τέτοιος είναι ο Γεώργιος Ζαλοκώστας, προς τιμήν του οποίου ο Σύνδεσμος Συρρακιωτών Πρέβεζας διοργανώνει το πρώτο επιστημονικό συνέδριο σήμερα Σάββατο και αύριο 6 Απριλίου στην πόλη της Πρέβεζας.
Γεννημένος στο Συρράκο Ιωαννίνων το 1805, ο Γεώργιος Ζαλοκώστας πέρασε τα νεανικά του χρόνια στην Ιταλία, ενώ αργότερα ακολούθησε καριέρα στρατιωτικού, παίρνοντας ταυτόχρονα ενεργό μέρος στον ελληνικό εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα.
Η παράλληλη καλλιτεχνική του δημιουργία εμπνέει και τον τίτλο του συνεδρίου: «Γεώργιος Ζαλοκώστας: το ξίφος και ο θρήνος στην ποίησή του».
«Στόχος μας είναι να εξεταστούν πτυχές του έργου του που δεν έχουν μελετηθεί όσο θα έπρεπε, στο πλαίσιο μιας γενικότερης θεώρησης του 19ου αιώνα, των πνευματικών κινημάτων του και φυσικά της Επανάστασης. Εκεί συναντούμε ελάσσονες ποιητές, οι οποίοι ωστόσο ενέταξαν αποτελεσματικά την ιστορία μέσα στο έργο τους – ουσιαστικά έγραφαν πολεμώντας, “με το ένα χέρι στο ξίφος και με το άλλο στην πένα”, όπως συνηθίζουμε να λέμε», σημειώνει ο ομότιμος καθηγητής και επιστημονικός υπεύθυνος του συνεδρίου Ευάγγελος Αυδίκος.
Θλίψη και θρήνος
Ο ίδιος μας επισημαίνει ότι τα ποιήματα του Ζαλοκώστα που τυγχάνουν ευρύτερης αποδοχής είναι αυτά της θλίψης και του θρήνου, τα οποία καλύπτουν μόνο το ένα τέταρτο του έργου του, ξεχωρίζουν όμως για την ευαισθησία τους. «Τα συγκεκριμένα ποιήματα σχηματίζουν μια “ρωγμή” στο πολεμικό – πολιτικό περιβάλλον που βλέπουμε, για παράδειγμα, στο “Μεσολόγγιον”, το δράμα του οποίου έζησε από μέσα. Εκεί πάντως δεν διεισδύει στα γεγονότα, όπως το κάνει π.χ. ο Σολωμός· αντιθέτως, η προσωπική του τραγωδία είναι που τον κάνει πιο εσωτερικό ποιητή. Μιλάμε για έναν άνθρωπο που στερήθηκε σε νεαρή ηλικία τον πατέρα, τη μητέρα και τον αδελφό του, ενώ στη συνέχεια έχασε επτά από τα εννέα παιδιά του».
Κάπως έτσι ο λυρισμός του Ζαλοκώστα δανείζεται στοιχεία από τη δημοτική ποίηση και τα μοιρολόγια αποκτώντας ξεχωριστή δραματική ένταση. Δεν είναι όμως μόνο η τέχνη του.
Κοινωνία και Ιστορία
«Ο Ζαλοκώστας υπήρξε επίσης εξόχως πολιτικό ον, υιοθετώντας ένα μείγμα εθνικοαπελευθερωτικού ρομαντισμού και πίστης στις αρχές του Διαφωτισμού, στους θεσμούς, στο κράτος δικαίου και στη δημοκρατία. Γι’ αυτό άλλωστε έπεσε σε δυσμένεια από τον Οθωνα μετά τη συμμετοχή του στο Κίνημα της 3ης Σεπτεμβρίου, ενώ το 1858, λίγο πριν από τον θάνατό του, η αντιβασιλεύουσα Αμαλία αρνήθηκε να του απονείμει τον τίτλο του αντισυνταγματάρχη. Σε όλα αυτά είναι σημαντικό να αναφερθούμε στο συνέδριο, σε μια συνομιλία της ποίησης με την κοινωνία – ιστορία της εποχής», καταλήγει ο κ. Αυδίκος.
