Οι Θεσσαλονικείς την περασμένη Τετάρτη έζησαν για πρώτη φορά «Μια αλλιώτικη Μέρα, Μια Μέρα Χωρίς Αυτοκίνητο». Είδαν για τέσσερις ώρες τη «Θεσσαλονίκη Αλλιώς». Ανθρώπινη, ελεύθερη από τα περισσότερα αυτοκίνητα στο ιστορικό της κέντρο. Ξεχύθηκαν στους πεζόδρομους με τα ποδήλατα, περπάτησαν, συμμετείχαν στα δρώμενα που διοργάνωσε η «Parallaxi» και διασκέδασαν μέσα σε μια καθαρή ατμόσφαιρα μειωμένη από νανοσωματίδια, σχεδόν απαλλαγμένη από οξείδιο του αζώτου και μονοξείδιο του άνθρακα. Μπορεί οι ίδιοι να μην το είχαν αντιληφθεί, το επιβεβαιώνουν όμως οι μετρήσεις της μοναδικής στην Ελλάδα και της πέμπτης στην Ευρώπη κινητής μονάδας MOBILAB του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η προκαταρκτική ανάλυση των αποτελεσμάτων από τις μετρήσεις εκείνης της ημέρας στο πεζοδρομημένο κέντρο έδειξαν ότι στην πλατεία Αγίας Σοφίας, η συγκέντρωση νανοσωματιδίων ήταν μειωμένη κατά 70%, η συγκέντρωση των oξειδίων του αζώτου κατά 96% και η συγκέντρωση του μονοξειδίου του άνθρακα κατά 85% σε σχέση με τις αντίστοιχες μέσες συγκεντρώσεις σε συνθήκες κυκλοφορίας οχημάτων.
Στην καρδιά της πανεπιστημιούπολης, απαλλαγμένης εκείνη την ημέρα από τα οχήματα φοιτητών και προσωπικού, μειωμένες ήταν οι συγκεντρώσεις νανοσωματιδίων κατά 40%, οξειδίων του αζώτου κατά 40% και μονοξειδίου του άνθρακα κατά 23% σε σχέση με τις αντίστοιχες μέσες συγκεντρώσεις σε μια συνηθισμένη ημέρα ελεύθερης κυκλοφορίας των οχημάτων.
Αξιολόγηση
Τις μετρήσεις έκανε το Κινητό Εργαστήρι Μέτρησης Ατμοσφαιρικών Ρύπων MOBILAB του Ινστιτούτου Τεχνικής Χημικών Διεργασιών (ΙΤΧΗΔ) του ΕΚΕΤΑ, το οποίο, αξιοποιώντας αφενός τον ελεύθερο από αυτοκίνητα χώρο του ΑΠΘ, αφετέρου την τετράωρη πεζοδρόμηση του ιστορικού κέντρου, βρήκε την ευκαιρία να αξιολογήσει την επίδραση της μειωμένης κυκλοφορίας οχημάτων σε συγκεκριμένα σημεία, στις συγκεντρώσεις νανοσωματιδίων και αερίων ρύπων.
Η ερευνητική πρωτοβουλία δεν είχε στόχο να συλλέξει συγκριτικά στοιχεία για άλλες περιοχές της πόλης, αλλά να αποτυπώσει την επίδραση των κινούμενων οχημάτων στην ατμόσφαιρα και την επίπτωση στην υγεία των οδηγών από τα νανοσωματίδια, όπως εξηγεί ο διευθυντής του ΙΧΗΔ του ΕΚΕΤΑ, καθηγητής Χημικών Μηχανικών του ΑΠΘ κ. Θ. Κωνσταντόπουλος. Η ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία δεν προβλέπει όρια για τα νανοσωματίδια στην ατμόσφαιρα, που λόγω μικρού μεγέθους διεισδύουν πολύ βαθιά στους πνεύμονες. Εκτεθειμένοι σε μεγάλη συγκέντρωση νανοσωματιδίων είναι οι οδηγοί των οχημάτων από την εξάτμιση των προπορευόμενων αυτοκινήτων. Σ’ αυτούς επικεντρώνει τις έρευνές του το ΙΤΧΗΔ που αναπτύσσει ένα σύστημα αντιρρύπανσης -ένα είδος φίλτρου- στην καμπίνα του αυτοκινήτου. Ταυτόχρονα μετέχει σε καμπάνιες μετρήσεων, εκ παραλλήλου με άλλα 4 κινητά εργαστήρια στην Ευρώπη.
