ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Ο Μπόριαν Τάνεφσκι ήταν ένα γενναίο παιδί από την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Το 1999, σε εποχές δύσκολες για τις σχέσεις των δύο χωρών, ήταν ο πρώτος που άνοιξε τον δρόμο σε δεκάδες συμπατριώτες του για πανεπιστημιακές σπουδές στη Θεσσαλονίκη. Αγαπούσε τη Θεσσαλονίκη, είχε αποκτήσει πολλούς Ελληνες φίλους και ξεχώριζε για τις πρωτοποριακές του ιδέες. Πίστευε πως κάποια μέρα στα Βαλκάνια δεν θα υπάρχουν σύνορα και οι γείτονες θα κουβεντιάζουν χωρίς πάθη, χωρίς προκαταλήψεις. Η επάρατη νόσος τού έκοψε το νήμα της ζωής, λίγους μήνες μετά την αποφοίτησή του από το Αμερικανικό Κολέγιο «Ανατόλια» της Θεσσαλονίκης, το 2004. Το «Borjan Tanevski Memorial Fund» που ίδρυσε την ίδια χρονιά ο πατέρας του, ανταποκρινόμενος στην αγάπη του παιδιού του για την Ελλάδα, αποτελεί ένα από τα ελάχιστα κανάλια επαφής, σχέσεων και διαλόγου μεταξύ των δύο χωρών σε ακαδημαϊκό επίπεδο.
Τα φοιτητικά συνέδρια έχουν γίνει πια θεσμός. Είκοσι πέντε φοιτητές ιδιωτικών και κρατικών πανεπιστημίων των Σκοπίων και του Τέτοβο και ισάριθμοι Ελληνες φοιτητές του ΑΠΘ, του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και του Πανεπιστημίου Δ. Μακεδονίας συμμετέχουν σε επιστημονικές συναντήσεις στη Θεσσαλονίκη ή στα Σκόπια. Εξι διοργανώσεις έχουν ήδη πραγματοποιηθεί με θέμα τα Βαλκάνια. Προ ημερών, φοιτητές της ΠΓΔΜ και της Ελλάδας συναντήθηκαν για μία ακόμη φορά στο Ανατόλια (ACT) προκειμένου να συζητήσουν το θέμα των μειονοτήτων.
Ψυχή της διοργάνωσης ο Γερμανός καθηγητής Φιλοσοφίας στο «Ανατόλια» και καθηγητής του Μπόριαν, Βένσεντ Μίλερ. «Φθάσαμε στη Θεσσαλονίκη την ίδια χρονιά. Εγώ ως καθηγητής, εκείνος ως φοιτητής. Μου έκανε εντύπωση το πόσο ενημερωμένος ήταν για το καυτό θέμα της «Μακεδονίας»», παρατηρεί ο κ. Μίλερ.
Φιλοξενία
Οι διαπροσωπικές σχέσεις και ο ακαδημαϊκός διάλογος είναι ζητούμενο των φοιτητικών συναντήσεων που πραγματοποιούνται με τη χρηματοδότηση επιχειρηματιών της Θεσσαλονίκης και του ιδρύματος Konrad Adenauer. Το Κολέγιο «Ανατόλια» παραχωρεί τους χώρους του, ενώ οι φοιτητές από τη γειτονική χώρα φιλοξενούνται από Ελληνες φοιτητές.
«Είναι μία από τις ελάχιστες δράσεις με τις οποίες επιχειρούμε να κρατήσουμε διαύλους ακαδημαϊκού διαλόγου ανοιχτούς. Προσπαθούμε να οικοδομήσουμε την εμπιστοσύνη γιατί υπάρχει καχυποψία. Είναι νέοι που έχουν γαλουχηθεί με τα δικά τους βιβλία, τα δικά τους μηνύματα των ΜΜΕ, τις δικές τους αρχές. Δεν είναι εύκολος δρόμος να μικρύνει το χάσμα, αλλά αξίζει τον κόπο», επισημαίνει η καθηγήτρια Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας κ. Ειρήνη Λαγάνη, που συμμετέχει ενεργά στην πρωτοβουλία.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, τα πολιτικά ζητήματα έχουν ανατρέψει και το κλίμα εμπιστοσύνης. «Σαράντα περίπου εγγραφές φοιτητών είχε ετησίως το κολέγιο της Θεσσαλονίκης στις αρχές της δεκαετίας. Ο αριθμός μειώθηκε σταδιακά, ενώ μετά το ελληνικό βέτο δεν ξεπερνάει τα δάχτυλα του ενός χεριού», σημειώνει ο κ. Μίλερ. «Η άποψη για τους γείτονες Ελληνες είναι συνήθως αρνητική», προσθέτει. «Ρωτούν αν πρέπει να νιώθουν ασφαλείς. Φοβούνται. Η επαφή, όμως, διώχνει φόβους. Στα Σκόπια, τα φοιτητικά συνέδρια είναι γεγονός και τα ΜΜΕ αφιερώνουν αρκετό χρόνο για την κάλυψή τους», επισημαίνει ο κ. Μίλερ.
Την προσπάθεια αυτή ενισχύει και η υποτροφία σπουδών για ένα χρόνο στο Αμερικανικό Ανατόλια ACT της Θεσσαλονίκης που παρέχει το ίδρυμα Tanevski Μemorial σε φοιτητή των Βαλκανίων. Η χρηματοδότησή του εξασφαλίστηκε αμέσως μετά τον θάνατο του Μπόριαν με τις δωρεές 30 επιχειρήσεων Σκοπίων και Ελλάδος.
