ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Αντιμέτωπη με δυο οικολογικές καταστροφές βρέθηκε η Θεσσαλονίκη το τελευταίο τριήμερο από δυο πυρκαγιές, που σημειώθηκαν στη χωματερή Ταγαράδων και σε εργοστάσιο χρωμάτων στη βιομηχανική περιοχή της Σίνδου. Οι δυο φωτιές τέθηκαν υπό έλεγχο ωστόσο οι ειδικοί κάνουν λόγο για μεγάλες περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη ρύπανση εδάφους, ατμόσφαιρας και υδροφόρου ορίζοντα ανατολικά και δυτικά της πόλης. Το μέγεθος της καταστροφής δεν είναι δυνατό ακόμη να υπολογιστεί κυρίως στη χωματερή των Ταγαράδων όπου εξακολουθούν να καίγονται πλαστικά και εύφλεκτες ύλες ενώ τα διασταλάζοντα ύδατα -εξαιτίας της υπερχείλισης του ταμιευτήρα των λυμάτων- εισχώρησαν ακόμα και σε ιδιόκτητα σπίτια στις κατοικημένες περιοχές του Δήμου Βασιλικών.
«Περίπου 1.000 κ.μ. διασταλαζόντων υδάτων υπολογίζεται ότι διέρευσαν προς τα πεδινά πλημμυρίζοντας δυο κατοικίες και μια καλλιεργούμενη έκταση όταν υπερχείλισε η λίμνη», εξήγησε χθες σε συνέντευξη Τύπου ο πρόεδρος του Συνδέσμου ΟΤΑ Μείζονος Θεσσαλονίκης κ. Ιωάννης Ζουρνάς. Αιτία, ανέφερε, οι σφοδρές βροχοπτώσεις που τα ξημερώματα της Παρασκευής προκάλεσαν ρήγματα σε ένα σημείο του αναχώματος με αποτέλεσμα ένας μεγάλος όγκος σκουπιδιών να υποχωρήσει και να καταλήξει στη λίμνη απορροής των διασταλαζόντων υδάτων. Λίγη ώρα αργότερα σε ένα παλιό ανάχωμα που γέμισε προ 15ετίας ξέσπασε πυρκαγιά από άγνωστη μέχρι στιγμής αιτία. Οι φλόγες πυροδότησαν το κοίτασμα βιοερίου που εκλύεται σε σωρούς απορριμμάτων με αποτέλεσμα να επεκταθεί. Συνεργεία του Συνδέσμου ΟΤΑ κατάφεραν αφενός μεν να φράξουν το σημείο της διαρροής των διασταλλαζόντων υδάτων αφετέρου να θέσουν υπό έλεγχο τη φωτιά ρίχνοντας χιλιάδες κυβικά μέτρα χώματος.
Τις επόμενες ημέρες οι σταθμοί της αέριας ρύπανσης θα παρακολουθήσουν την επιβάρυνση της ατμόσφαιρας, ωστόσο, όπως εξήγησε στην «Κ» ο καθηγητής Χημείας του ΑΠΘ κ. Κώστας Φυτιάνος, από την καύση των σκουπιδιών εκλύεται μονοξείδιο του άνθρακα, οξείδια του θείου και οξείδια του αζώτου, βαρέα μέταλλα, υδροχλώριο, υδροφθόριο καθώς και οργανωνικές ενώσεις (οργανοχλωριωμένοι υδρογονάνθρακες, πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες και πολυχλωριωμένα διφαινίλυα) πολλές από τις οποίες είναι τοξικές και καρκινογόνες. Μεγαλύτερες όμως θα είναι οι συνέπειες στον υδροφόρο ορίζοντα από τη μόλυνση των διασταλαζόντων υδάτων, το μέγεθος της οποίας ακόμη δεν έχει διαπιστωθεί.
Η πυρκαγιά της χωματερής επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο που διατρέχουν πολλές περιοχές της χώρας από την καθυστέρηση της ολοκληρωμένης διαχείρισης απορριμμάτων. «Είναι απαράδεκτο σε μια ευρωπαϊκή χώρα να λειτουργούν ακόμη τέτοιες χωματερές», επισημαίνει ο κ. Φυτιάνος. Ευθύνη φέρουν τόσο οι κάτοικοι όσο και οι τοπικοί άρχοντες διότι κανένας δεν θέλει σκουπιδότοπο κοντά στον τόπο του με αποτέλεσμα αυτή τη στιγμή να υπάρχουν στην Ελλάδα εκατοτοντάδες ανεξέλεγκτες χωματερές».
Ταυτόχρονα, στη δυτική πλευρά της πόλης, ημέρες της δεκαετίας του ’80 με την πυρκαγιά της Τζετ Οϊλ, έζησαν οι κάτοικοι της περιοχής από την πυρκαγιά στο εργοστάσιο χρωμάτων με την επωνυμία «Βασιλειάδης ΑΕ» που βρίσκεται στη βιομηχανική περιοχή της Σίνδου. Η φωτιά που ξέσπασε από άγνωστη αιτία έκαιγε επί ώρες χρώματα και διαλύτες αλλά ο κίνδυνος που διέτρεξαν οι γειτονικές περιοχές ήταν τεράστιος καθώς φλεγόμενα υλικά εκσφενδονίζονταν σε μεγάλες αποστάσεις από το εργοστάσιο. Ενα πυκνό μαύρο σύννεφο καπνού κάλυψε την περιοχή και όπως διευκρινίζει ο κ. Φυτιάνος, οι οργανικές ενώσεις που διαχύθηκαν στην ατμόσφαιρα από το μαύρο νέφος θα κατακαθήσουν σε γεωργικές καλλιέργειες ενώ είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες για τον άνθρωπο και συνιστά στις ευπαθείς ομάδες να παραμείνουν στα σπίτια τους τις πρώτες ημέρες.
Πυρκαγιές σε «ανεξέλεγκτες» χωματερές
Δωρα Αντωνιου
Οι λεγόμενες «ανεξέλεγκτες» χωματερές αποτελούν για την Πυροσβεστική μια από τις μεγαλύτερες εστίες κινδύνου εκδήλωσης πυρκαγιών. Τα τελευταία χρόνια καταβάλλεται συντονισμένη προσπάθεια σε συνεργασία με τους φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης για τον περιορισμό κινδύνου εκδήλωσης πυρκαγιών στις χωματερές. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της Πυροσβεστικής, η προσπάθεια δείχνει να αποφέρει καρπούς, καθώς τόσο ο αριθμός των πυρκαγιών που εκδηλώνονται σε χωματερές, όσο και οι εκτάσεις που καταστρέφονται πέριξ αυτών, με μικρές διακυμάνσεις, βαίνει μειούμενος. Ετσι, το 2005 προκλήθηκαν 399 πυρκαγιές από σκουπιδότοπους, οι οποίες έκαψαν 554 στρέμματα. Το 2000 είχαν ξεσπάσει 735 πυρκαγιές από σκουπιδότοπους και είχαν καεί 5.291 στρέμματα.
Οπως αναφέρουν από την Πυροσβεστική, τα θετικά αποτελέσματα προέκυψαν από συγκεκριμένα μέτρα που λαμβάνονται κάθε χρόνο στο πλαίσιο της αντιπυρικής περιόδου, σε προληπτικό και κατασταλτικό επίπεδο. Ετσι, πριν από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου κάθε έτους αποστέλλεται εγκύκλιος στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης για τον καθαρισμό του χώρου περιμετρικά των χωματερών από βλάστηση, ώστε να μειωθεί η πιθανότητα εξάπλωσης πυρκαγιάς, που ενδεχομένως θα ξεσπάσει σε χωματερή. Παράλληλα, σε κάθε νομό γίνεται καταγραφή των χώρων απόθεσης απορριμμάτων και επιθεώρησή τους από μεικτά κλιμάκια της Πυροσβεστικής και φορέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προκειμένου να εντοπισθούν ενδεχόμενες ιδιαιτερότητες, όπως, για παράδειγμα, δυσχέρειες στην πρόσβαση σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς και να αντιμετωπισθούν πριν από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου. Τέλος, στο πλαίσιο του μοντέλου αποκέντρωσης των μέσων πυρόσβεσης προβλέπεται από τον σχεδιασμό που γίνεται για κάθε νομό η στάθμευση πυροσβεστικών οχημάτων κοντά στις χωματερές, ώστε ενδεχόμενες πυρκαγιές να αντιμετωπίζονται εν τη γενέσει τους και να αποτρέπεται η εξάπλωσή τους εκτός των ορίων της χωματερής.
