Τα τελευταία χρόνια η Δυτική, Κεντρική και Ανατολική Θεσσαλονίκη βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα κοινό εχθρό στην ατμόσφαιρα: τα αιωρούμενα σωματίδια, τον πιο επικίνδυνο ρύπο που δεν κάνει διακρίσεις σε βιομηχανικές και μη περιοχές.
«Οι εκπομπές των αιωρούμενων σωματιδίων στη Θεσσαλονίκη είναι οι μεγαλύτερες στην Ε.Ε. και είναι δύο φορές πάνω από τα όρια που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ενωση (50 mg/m3) και 4 φορές πάνω από αυτά που θα ισχύσουν το 2010», επισήμανε ο δρ Κων. Νικολάου, χημικός – περιβαλλοντολόγος του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης.
«Οπου και να μετρήσεις στο πολεοδομικό συγκρότημα τα σωματίδια είναι πάνω από τα όρια», τονίζει ο ίδιος. Τα αιωρούμενα ατμοσφαιρικά σωματίδια μικρής διαμέτρου (γνωστά και ως PM10 και PM2.5) χαρακτηρίζονται φονικά γιατί εισχωρούν βαθύτερα στο αναπνευστικό σύστημα. Η Θεσσαλονίκη έχει μάλιστα «ξεπεράσει» την Αθήνα, τη Λιέγη και το Μάντσεστερ, πόλεις στις οποίες καταγράφονται υψηλές συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων.
Η προέλευσή τους οφείλεται σε ποσοστό άνω του 50% στην κυκλοφορία των πετρελαιοκίνητων οχημάτων και ακολουθούν οι βιομηχανίες. Σύμφωνα με τον κ. Νικολάου, παρ’ όλο που οι βιομηχανίες παράγουν μεγάλο όγκο ρύπων, αυτοί απομακρύνονται από την πόλη με τους ανέμους και αυτά που παραμένουν στην πόλη και αναπνέουν οι κάτοικοι, όπως έδειξαν έρευνες των τελευταίων χρόνων, είναι τα σωματίδια που προέρχονται από την κυκλοφορία των οχημάτων.
Στη σειρά κατάταξης των επιβλαβών ρύπων της Θεσσαλονίκης ακολουθεί το διοξείδιο του αζώτου (φωτοχημικός ρύπος), το οποίο εμφανίζει υπερβάσεις ορίων κυρίως στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και κατόπιν το όζον (επίσης φωτοχημικός ρύπος), που εμφανίζει υψηλές τιμές περιφερειακά του πολεοδομικού συγκροτήματος (π.χ. Πανόραμα, Νεοχωρούδα). Ανάλογη είναι η «συμπεριφορά» του όζοντος και στο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας, όπου οι υψηλότερες τιμές παρατηρούνται στο Μαρούσι και στα Λιόσια. Κατά συνέπεια, τονίζει ο κ. Νικολάου, η αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού προβλήματος με προώθηση των μέσων μαζικής μεταφοράς και αύξηση των λεωφορειολωρίδων σε όλη την πόλη θα συμβάλει στη μείωση των επικίνδυνων ρύπων.
Διαφορές στις τιμές των ρύπων παρατηρούνται μεταξύ κέντρου (πλατεία Δημοκρατίας, Τσιμισκή, Εγνατία, Βασ. Ολγας) και Ανατολικής και Δυτικής Θεσσαλονίκης όπου οι τιμές ορισμένων ρύπων εμφανίζονται χαμηλότερες.
Σχολιάζοντας την έρευνα του ΑΠΘ, ο κ. Νικολάου επισήμανε ότι στη Δυτική Θεσσαλονίκη μπορεί να επιδρούν και άλλοι ρύποι, αλλά εξέφρασε την άποψη πως οι συνέπειες της ρύπανσης σχετίζονται περισσότερο με την κοινωνική διαστρωμάτωση παρά με τον τόπο κατοικίας. «Η ρύπανση του περιβάλλοντος στη Δυτική Θεσσαλονίκη αναμφίβολα είναι χειρότερη αλλά όχι μόνο λόγω κατοικίας», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.
