ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Περίπου μισόν αιώνα αναζητούσε ο Ιάκωβος Φριζής τον τάφο του πατέρα του Μαρδοχαίου Φριζή του πρώτου ανώτερου αξιωματικού που έπεσε μαχόμενος στον ελληνοϊταλικό πόλεμο 1940-1941, δοξάζοντας τα ελληνικά όπλα.
Αρχισε να συγκεντρώνει πληροφορίες μετά την ενηλικίωσή του και η έρευνά του δεν σταμάτησε παρά μόλις χθες, όταν τα οστά τού ήρωα συνταγματάρχη που σκοτώθηκε, σύμφωνα με μαρτυρίες, πολεμώντας έφιππος, σε ηλικία 54 ετών, από θραύσμα βόμβας ιταλικού αεροπλάνου, έφθασαν από την Αλβανία με στρατιωτικό αεροσκάφος στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης για να ενταφιαστούν στο ισραηλιτικό νεκροταφείο της Σταυρούπολης.
Για τον εντοπισμό του σημείου που είχε ενταφιαστεί ο νεκρός συνταγματάρχης, καθοριστική υπήρξε η μαρτυρία ενός κατοίκου του χωριού Τρεμίστα, έξω από την Πρεμετή, ο οποίος σε ηλικία 9 ετών είχε παρακολουθήσει τον τελευταίο αποχαιρετισμό των άλλων αξιωματικών και στρατιωτών προς τον διοικητή τους. O Βορειοηπειρώτης αυτός υπέδειξε το σημείο και ο στρατιωτικός ακόλουθος της ελληνικής πρεσβείας στα Τίρανα βρήκε τον τάφο κάτω από μια μεγάλη βελανιδιά και πριν από λίγους μήνες ξεκίνησε τη διαδικασία επιστροφής των οστών στη Μητέρα Πατρίδα. O τάφος του συνταγματάρχη είναι ένας από τους χιλιάδες που βρίσκονται διάσπαρτοι στα αλβανικά βουνά. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία έως τώρα έχουν εντοπιστεί 3.500 σημεία όπου είναι θαμμένοι Ελληνες στρατιώτες και η διαδικασία εκταφής των οστών και αναγνώρισης των ταυτοτήτων των νεκρών βρίσκεται σε εξέλιξη με τη σύμφωνη γνώμη των αλβανικών αρχών. Ηδη στο χωριό Βουλιαράτες έχει κατασκευαστεί κενοτάφιο στο οποίο έχουν τοποθετηθεί τα οστά 300 Ελλήνων στρατιωτών, ενώ σχεδιάζεται η διάνοιξη και άλλων νεκροταφείων στην Κορυτσά και την Κλεισούρα.
Ο Ιάκωβος Φριζής κατάφερε έπειτα από πολύχρονες έρευνες να συλλέξει στοιχεία για τον νεκρό πατέρα του, να βρει τις αναφορές και τις εκθέσεις των συμπολεμιστών του αλλά και να γίνει γνωστή εκτός από τους ιστορικούς και στον υπόλοιπο κόσμο η προσφορά του στον πόλεμο του ’40. «Υπήρξε», λέει ο ίδιος, για τον πατέρα του «ένας από τους συντελεστές της μεγάλης νίκης. Ως επικεφαλής του ανεξάρτητου αποσπάσματος Αώου συνέτριψε με τους άνδρες του την ιταλική μεραχία «Τζούλια», ανακόπτοντας την προέλαση των Ιταλών και επιτυγχάνοντας την αναστροφή του μετώπου».
