Την Τετάρτη το πρωί έφτασε στα e-mails των 50 μελών της σκιώδους κυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα μια αυστηρή σύσταση για αποφυγή οποιασδήποτε αναφοράς σε νέους φόρους. Προκρίνεται «η αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης που προέρχεται από κινητή περιουσία, δηλαδή από μερίσματα, τόκους και από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου».
Βουτιά σε άδεια πισίνα
Στο επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού συνειδητοποίησαν, προφανώς, ότι έκαναν ζημιά στην Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη οι δηλώσεις στελεχών για φόρους σε πισίνες, σκάφη, μεγάλου κυβισμού αυτοκίνητα και πολυτελή διαμερίσματα, δηλαδή στον πλούτο που φαίνεται.
Θα έπρεπε να ξέρουν ότι υπάρχει ήδη φόρος πολυτελούς διαβίωσης (από το 2013) και ότι το πρόβλημα με τους υπερπλούσιους –εδώ και παντού– είναι η κινητικότητά τους, η πρόσβαση στους καλύτερους λογιστές και δικηγόρους, η δυνατότητα να αξιοποιούν ένα διεθνές πλαίσιο προστασίας από τους φοροελεγκτικούς μηχανισμούς.
Τι εστί μεσαία τάξη; Υπό το βάρος του κυβερνητικού παρελθόντος (του ΣΥΡΙΖΑ), ο επικεφαλής του τομέα Οικονομικών Φρ. Κουτεντάκης καλείται να καθορίσει ποια είναι η μεσαία τάξη.
Μα γιατί τέτοια αφέλεια; Γιατί ξέφυγαν αφού γίνεται media training σε στελέχη για να προετοιμαστούν για τις τηλεοπτικές τους εμφανίσεις και τους δίνεται υλικό για μελέτη από την ομάδα τεκμηρίωσης που δουλεύει εντατικά;
Μια πρώτη απάντηση που δίνεται ανεπισήμως από μέλος του επικοινωνιακού επιτελείου είναι ότι υπάρχει πολύ άγχος για τη δημόσια έκθεση γιατί η ζήτηση είναι συνεχής και ασταμάτητη, η απειρία αυτονόητη για τους περισσότερους και οι απαιτήσεις μεγάλες. Με άλλα λόγια, πάνω στη φούρια γίνονται και λάθη τα οποία δεν θεωρούνται πολλά για τον πρώτο μήνα ζωής της ΕΛΑΣ.
Η εκπρόσωπος του κόμματος Θεώνη Κουφονικολάκου και οι αναπληρωτές εκπρόσωποι Κώστας Καρπουχτσής, Γιώργος Μπαλατσούκας, Νίκος Νυφούδης και Αννα Παπαδοπούλου αποτελούν μια ομάδα που συσκέπτεται καθημερινά και προσπαθεί να καθοδηγήσει στελέχη που χρειάζονται ή ζητούν υποστήριξη. Η αξιολόγηση που έχει γίνει μέχρι τώρα είναι γενικά θετική και θεωρείται ότι οι όποιες αρρυθμίες δεν είναι ιδιαίτερα σοβαρές ούτε χαλούν τη συνολική εικόνα. Αποφεύγεται, πάντως, ο σχολιασμός των ατυχημάτων και όταν γίνονται δηλώσεις τύπου Γιώργος Σιακαντάρης που πρότεινε αυτοδιάλυση ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ γίνεται λόγος για προσωπικές απόψεις χωρίς καμία αιχμή.
Στον κήπο της ΕΛΑΣ ανθίζουν πολλά και εντελώς διαφορετικά λουλούδια. Η πολυχρωμία κάνει κάπως ασαφή την ταυτότητα του κόμματος και διευκολύνει τον αρχηγισμό του Αλ. Τσίπρα που λειτουργεί ενοποιητικά ή και κατασταλτικά στην αταξία.
Χωρίς εγχειρίδιο
Οπως όλα δείχνουν, υπάρχουν δυσκολίες που δεν οφείλονται μόνο σε έλλειμμα συντονισμού, αλλά και σε ένα δομικό πρόβλημα: βγήκε στο τηλεοπτικό σεργιάνι το νέο πολιτικό προσωπικό του κόμματος Τσίπρα χωρίς να υπάρχει πρόγραμμα για να υποστηρίξει. Επισήμως, «το πρόγραμμα είναι υπό διαμόρφωση» και θα δημοσιοποιείται «κατά κύματα».
Για παράδειγμα, το Ινστιτούτο Τσίπρα, πριν την παρουσίαση της ΕΛΑΣ, είχε δημοσιοποιήσει μια ενδιαφέρουσα πρόταση για τη διαφάνεια, ενώ ο πρώην πρωθυπουργός που πρόσφατα έθεσε πέντε (απλοϊκές) προτεραιότητες (δωρεάν μετακίνηση με τα ΜΜΜ, κατάργηση Πανελλαδικών κ.ο.κ.) είχε μιλήσει ήδη από το 2025 για «πατριωτική εισφορά» ως έκτακτη φορολογική επιβάρυνση σε εταιρείες με υπερκέρδη και σε πολύ μεγάλες περιουσίες. Ωστόσο, πρόταση φορολογικής πολιτικής με αρχή, μέση και τέλος δεν υπάρχει, με αποτέλεσμα το σύνθημα της φορολογικής δικαιοσύνης να τροφοδοτεί το φαντασιακό των στελεχών ανεξέλεγκτα.
Η ρωγμή στη βιτρίνα της ΕΛΑΣ είναι βαθιά παρά το θετικό δημοσκοπικά μομέντουμ. Το φορολογικό ανήκει στα πιο σκοτεινά σημεία της διακυβέρνησης 2015-2019 όταν η επίθεση στη μεσαία τάξη δημιούργησε συλλογικό τραύμα που για πολλούς παραμένει ανεπούλωτο.
«Νεύμα» στην ελίτ – Συνεργάτης του Αλέξη Τσίπρα καθησυχάζει την ελίτ ότι «η πατριωτική εισφορά αφορά έναν απίθανα μικρό αριθμό εταιρειών με αδιανόητα υψηλά κέρδη».
Ο πρώην υπουργός Οικονομικών Ευ. Τσακαλώτος, το 2017, είχε κάνει την κυνική παραδοχή: «Εχουμε ζορίσει τα μεσαία στρώματα γιατί είχαμε αναλάβει δέσμευση για τα φτωχότερα στρώματα». Με άλλα λόγια αναγνώρισε ότι δεν μπόρεσαν να τα πάρουν από τους πλούσιους που «έχουν την απόλυτη προστασία από το θεσμικό πλαίσιο», όπως είχε πει. Και αν ο Τσακαλώτος σήμερα κινείται μακριά από τον Αλέξη Τσίπρα στη Νέα Αριστερά της δημοσκοπικής ανυπαρξίας, ο Γιώργος Χουλιαράκης βρίσκεται πολύ κοντά του.
Μιλώντας στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής για το προσχέδιο προϋπολογισμού του 2018, με την ιδιότητα τότε του αν. υπουργού Οικονομικών είχε διακηρύξει ότι η φορολογική επιβάρυνση για τη μεσαία τάξη είναι μια «συνειδητή επιλογή, που μεταβατικά πήρε η κυβέρνηση, ώστε να καταφέρει να ενισχύσει οικονομικά τα πιο αδύναμα, τα πιο ευάλωτα στρώματα της κοινωνίας».
Ο τομεάρχης
Υπό το βάρος του κυβερνητικού παρελθόντος και παρόλο που ο τομέας Οικονομικών της ΕΛΑΣ είναι ο ισχυρότερος όλων, ο επικεφαλής του Φραγκίσκος Κουτεντάκης θα πρέπει να ανεβάσει την πέτρα στην κορυφή χωρίς να την αφήσει να κατρακυλήσει. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να καθορίσει, πρώτα απ’ όλα, ποια είναι η μεσαία τάξη. Πονεμένη ιστορία αυτή για τον ΣΥΡΙΖΑ. Δέκα χρόνια πριν, ο Ευ. Τσακαλώτος είχε εντάξει στη μεσαία τάξη εισοδήματα από 12.000-18.000 ευρώ, ενώ ο (πρώην αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών) Τρύφων Αλεξιάδης τις 15.000 ευρώ.
Σύμφωνα με πληροφορίες, μετά το rebranding, γίνεται λόγος για τη μισθωτή εργασία ανεξάρτητα από το εισόδημα, και για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα. Σημαντικό βήμα η «νοηματοδότηση της μεσαίας τάξης με βάση την κοινωνική προσδοκία για την ποιότητα ζωής», όπως εξηγεί συνεργάτης του Αλ. Τσίπρα που καθησυχάζει την ελίτ ότι «η πατριωτική εισφορά αφορά έναν απίθανα μικρό αριθμό εταιρειών με αδιανόητα υψηλά κέρδη».
