Η τροπολογία «επιτάχυνσης» της εκδίκασης ποινικών υποθέσεων που αφορούν βουλευτές επιχειρεί να αποκλείσει τους εντεταλμένους Ευρωπαίους εισαγγελείς από τις έρευνες εις βάρος τους, αναφέρει σε επιστολή που απέστειλε στο υπουργείο Δικαιοσύνης η Λάουρα Κοβέσι. Μέσω νομοτεχνικής βελτίωσης που κατέθεσε στο νομοσχέδιο ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, επαναβεβαιώνεται ότι τα ανακριτικά δικαιώματα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν μεταβάλλονται.
«Αστερίσκοι» για την τροπολογία
Της Νεκταρίας Σταμούλη
Επιστολή διαμαρτυρίας στον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη απέστειλε η Ευρωπαία εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι, καθώς η τροπολογία «επιτάχυνσης» της εκδίκασης ποινικών υποθέσεων που αφορούν βουλευτές επιχειρεί να αποκλείσει τους εντεταλμένους Ευρωπαίους εισαγγελείς από τις έρευνες εις βάρος τους.
Η κ. Κοβέσι εξέφρασε την ανησυχία και τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι η προτεινόμενη διάταξη, που κατατέθηκε αργά το βράδυ της Δευτέρας και επρόκειτο να ψηφιστεί το βράδυ της Τρίτης με τη συνήθη μορφή της επείγουσας τροπολογίας σε νομοσχέδιο για το κληρονομικό δίκαιο, ορίζει πως σε ποινικές υποθέσεις που αφορούν βουλευτές, «για τα κακουργήματα, η ανάκριση διεξάγεται υποχρεωτικά, κατά παρέκκλισιν κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης, από ειδικό εφέτη ανακριτή», άρα όχι από τους εντεταλμένους Ευρωπαίους εισαγγελείς.
«Η βεβιασμένη έγκρισή τους δεν αφήνει ουσιαστική δυνατότητα για κατάλληλο έλεγχο ή συζήτηση», αναφέρει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, με την κυβέρνηση να ισχυρίζεται πως «η διάταξη δεν αλλάζει στο παραμικρό τον ρόλο των εισαγγελέων της EPPO».
«Μας προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία η ταχύτητα της νομοθετικής διαδικασίας», αναφέρει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) σε ανακοίνωσή της. «Οι πιθανές επιπτώσεις των αλλαγών είναι ευρείες και η βεβιασμένη έγκρισή τους, η οποία δεν αφήνει ουσιαστική δυνατότητα για κατάλληλο έλεγχο ή συζήτηση, φαίνεται να έρχεται σε αντίθεση με την αρχή της ειλικρινούς συνεργασίας όσον αφορά την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ε.Ε. στην Ελλάδα».
Η διάταξη έρχεται σε μια περίοδο που οι σχέσεις μεταξύ Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και κυβέρνησης είναι ιδιαιτέρως τεταμένες, εν μέσω ερευνών για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ που έχουν ήδη οδηγήσει στην άρση ασυλίας 13 βουλευτών. Η ψήφιση άρσης ασυλίας είχε οδηγήσει σε αντιδράσεις και διαμαρτυρίες βουλευτών της συμπολίτευσης που θεωρούσαν ότι δεν προστατεύονται από την κυβέρνηση, όπως οι υπουργοί.
Η αναφορά Φλωρίδη
Ο υπουργός Δικαιοσύνης, πάντως, μιλώντας χθες το απόγευμα στη Βουλή υπερασπίστηκε την τροπολογία και υποβάθμισε το θέμα, τονίζοντας ότι «απλώς, ο ανακριτής, επειδή αφορά υποθέσεις πολιτικών, θα πρέπει να είναι ένας έμπειρος δικαστής. Αυτός πρέπει να είναι εφέτης ανακριτής και ορίζεται από την Ολομέλεια».
Πηγές από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ανέφεραν πως η διάταξη είναι σαφώς ασυμβίβαστη με τον κανονισμό για τη λειτουργία της EPPO, όπως ορίζεται στις Συνθήκες της Ε.Ε., καθώς δεν εξαιρεί τις υποθέσεις που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της. Η διάταξη είναι επίσης ασυμβίβαστη και με την ελληνική νομοθεσία που υιοθέτησε τη λειτουργία της EPPO στη χώρα μας. Η ελληνική νομοθεσία προβλέπει ότι οι εντεταλμένοι Ευρωπαίοι εισαγγελείς ασκούν όλες τις εξουσίες ενός ανακριτή, με εξαίρεση το ζήτημα της λήψης αποφάσεων σχετικά με τα περιοριστικά μέτρα και την προσωρινή κράτηση. Μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είχε ήδη επισημάνει ότι ακόμη και αυτή η εξαίρεση είναι προβληματική και συνιστά παραβίαση των αρμοδιοτήτων της EPPO.
Η νεότερη διάταξη της κυβέρνησης αγνοεί πλήρως τις αρμοδιότητες της EPPO, δεδομένου ότι αναθέτει την κύρια έρευνα για κακουργήματα που διαπράττονται από μέλη του Κοινοβουλίου σε εθνικό ανακριτή, ανέφεραν πηγές από την EPPO. Ακόμη ορίζει διαφορετική μεταχείριση μιας συγκεκριμένης κατηγορίας προσώπων, κάτι που επίσης δεν επιτρέπεται βάσει του ενωσιακού δικαίου.
Η EPPO εξέφρασε ακόμη τη δυσαρέσκειά της για το πολύ αυστηρό χρονικό όριο που ορίζεται από τη διάταξη για την ολοκλήρωση της κύριας έρευνας για αδικήματα που πιθανόν έχουν τελέσει βουλευτές. Ενα τόσο σφιχτό πλαίσιο χρονικά θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα αποτελεσματικής διερεύνησης αδικημάτων σε υποθέσεις που είναι συχνά πολύπλοκες. Να σημειωθεί ότι η τροπολογία κατατέθηκε αργά το βράδυ της Δευτέρας χωρίς κάποια προηγούμενη διαβούλευση και επρόκειτο να ψηφιστεί μέσα σε 24 ώρες.
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση ισχυρίζεται πως «η διάταξη δεν αλλάζει στο παραμικρό τον ρόλο των εισαγγελέων της EPPO». «Ο ρόλος του ειδικού εφέτη ανακριτή είναι ακριβώς αυτός που προβλέπεται στη νομοθεσία για τον ανακριτή στη νομοθεσία περί Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας», ανέφεραν κυβερνητικές πηγές. Οσον αφορά τα χρονοδιαγράμματα, σημειώνει πως ίσχυαν για πολιτικούς και κρατικούς αξιωματούχους εν γένει μέχρι το 2019, οπότε και καταργήθηκαν με τον Ποινικό Κώδικα του ΣΥΡΙΖΑ. «Αποσκοπούν στην ταχύτερη δυνατή εκδίκαση υποθέσεων με ιδιαίτερο πολιτικό και κοινωνικό αντίκτυπο, χωρίς καμία έκπτωση ως προς τις αρχές της δίκαιης δίκης».
«Εγγυήσεις» για την Εισαγγελία με προσθήκη από τον Φλωρίδη
Του Γιώργου Μπουρδάρα
Με εντονότατη τη διαφωνία σύσσωμης της αντιπολίτευσης και εν μέσω οξύτατων φραστικών αντιπαραθέσεων, εγκρίθηκε τελικώς χθες το βράδυ μόνο από την κυβερνώσα πλειοψηφία η τροπολογία του υπουργείου Δικαιοσύνης για επιτάχυνση της εκδίκασης ποινικών υποθέσεων που αφορούν βουλευτές. Η τροπολογία εγκρίθηκε αφού λίγο πριν από την ψηφοφορία και μετά τη χθεσινή δι’ επιστολής παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στο επίμαχο ζήτημα ο Γιώργος Φλωρίδης προέβη σε προσθήκη (την αποκάλεσε «νομοτεχνική βελτίωση»), σκοπός της οποίας –όπως είπε– είναι «να μη μείνει καμία αμφιβολία ότι οι ανακριτικές αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεν υφίστανται καμία απολύτως αλλαγή». Διασφαλίζεται ότι «τα ανακριτικά δικαιώματα που έχει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία συνεχίζει να τα έχει», επανέλαβε, ενώ νωρίτερα, στην κεντρική του τοποθέτηση και με αφορμή την κριτική που άσκησαν σε υψηλούς τόνους τα κόμματα της αντιπολίτευσης –όπως επίσης και την ένσταση συνταγματικότητας που είχε υποβληθεί από την Πλεύση Ελευθερίας και η οποία όπως αναμενόταν απορρίφθηκε–, σημείωσε μεταξύ άλλων ότι ανάλογη διάταξη «υπήρχε από το 2014. Βεβαίως ίσχυσε καθ’ όλα τα πεντέμισι χρόνια τα οποία κυβέρνησε ο ΣΥΡΙΖΑ και καταργήθηκε την τελευταία μέρα πριν κλείσει η Βουλή», από την τότε κυβέρνηση, είπε. Σε ανάλογο μήκος κύματος, εκ μέρους της Ν.Δ. ο Δημ. Καιρίδης έλεγε: «Νομίζω ότι όλοι μπορούμε να συμφωνήσουμε ότι ειδικά για εμάς τους πολιτικούς θα πρέπει η διαδικασία να είναι –κατά το δυνατόν– όσο πιο γρήγορη γίνεται, για να μπορούμε να ασκούμε απρόσκοπτα τα πολιτικά μας καθήκοντα, και κάτι τέτοιο μπορεί μόνο η Δικαιοσύνη να το κάνει».
Στον αντίποδα, ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Δημ. Μάντζος τόνιζε απευθυνόμενος στα κυβερνητικά έδρανα: «Τα ονόματα των εμπλεκομένων σε υποθέσεις βουλευτών σας θέλετε να καθαρίσετε. Καλούμε την κυβέρνηση να καθαρίσει αν θέλει την πολιτική ζωή και όχι τα ψηφοδέλτιά της από τη διαφθορά, να επαναφέρει τον νόμο» που είχε ψηφιστεί από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ το 2011 και αφορούσε όλους τους κρατικούς αξιωματούχους. «Στην πραγματικότητα, με την τροπολογία αυτή επιφυλάσσεται μία ακόμη προκλητικά ευνοϊκή μεταχείριση για τα κυβερνητικά στελέχη», υποστήριξε ο Ν. Καραθανασόπουλος (ΚΚΕ). «Ο πρωθυπουργός, όμηρος όλων των εμπλεκόμενων βουλευτών της Ν.Δ. στον ΟΠΕΚΕΠΕ και στα Τέμπη, θέλει να ξεπλυθούν στα γρήγορα για να τελειώσει η ιστορία», σχολίασε ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυρ. Βελόπουλος. «Σκοπός είναι προφανώς η διευκόλυνση των βουλευτών της Ν.Δ.», συμφώνησε εκ μέρους της Νίκης ο Γ. Ρούντας.
