Σημάδια κινητικότητας στο Κυπριακό παρατηρούνται τις τελευταίες εβδομάδες, με τελευταίο τη χθεσινή ανάληψη καθηκόντων ειδικού απεσταλμένου της Ε.Ε. για το Κυπριακό στη θέση του παραιτηθέντος τον περασμένο Μάρτιο Γιοχάνες Χαν, καθώς ανέλαβε θέση στην Κεντρική Τράπεζα της Αυστρίας. Την αρμοδιότητα αναλαμβάνει ο Ιταλός αντιπρόεδρος της Κομισιόν και αρμόδιος επίτροπος για θέματα Συνοχής και Μεταρρυθμίσεων Ραφαέλε Φίτο, ο οποίος θα εκπροσωπήσει την Ε.Ε. εφόσον οι τρέχουσες συζητήσεις οδηγήσουν σε νέα διάσκεψη για το Κυπριακό. Η τοποθέτηση του κ. Φίτο καταγράφεται σε μια περίοδο όπου έχει ολοκληρωθεί ένας ακόμη κύκλος επαφών της Μαρία Ολγκίν, ειδικής απεσταλμένης του γ.γ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό, αλλά και μια σειρά από διαρροές προς ΜΜΕ (τελευταία στον βρετανικό Independent) περί ενός νέου τύπου λύσης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, θα αναζητηθεί λύση εντός της Ε.Ε., χωρίς τον ομοσπονδιακό χαρακτήρα που έχει το τρέχον πλαίσιο του ΟΗΕ (διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία), με την κ. Ολγκίν να εμφανίζεται ότι τάσσεται υπέρ μιας «εποικοδομητικής ασάφειας».
Η λύση που παρουσιάζει ο Independent περιλαμβάνει την επιστροφή των Βαρωσίων, αλλά και ένα σύστημα όπου αντί για ένα κοινό κοινοβούλιο θα υπάρχουν δύο διαφορετικά (ελληνοκυπριακό και τουρκοκυπριακό) και ένα ενιαίο και μικρό υπουργικό συμβούλιο. Σε αυτό το πλαίσιο κάθε κοινότητα θα είναι αυτοδιοικούμενη με κάποια ενιαία εκπροσώπηση ιδιαίτερα στα θέματα που αφορούν εξωτερικές πτυχές του κράτους. Η αντικατάσταση των εγγυήσεων (με βάση το δημοσίευμα) θα γίνει μέσω ΝΑΤΟ, ώστε να μπορεί να υπάρχει μια μικρή πολυεθνική δύναμη στο νησί. Σε αυτό το πλαίσιο θα μπορεί, επίσης, να γίνει και η πολυπόθητη εκμετάλλευση του φυσικού αερίου, που αυτή τη στιγμή παραμένει θεωρητική. Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι είτε με παλαιότερες διαρροές στον κυπριακό Τύπο είτε με παρασκηνιακές συζητήσεις, η προσπάθεια της κ. Ολγκίν να «γεφυρώσει» το χάσμα είναι καταγεγραμμένη. Εν ολίγοις, πρόταση υπάρχει, αν και αυτή τη στιγμή είναι σε άτυπο επίπεδο.
Συνομιλία με Γκουτέρες
Των ανακοινώσεων της τοποθέτησης του κ. Φίτο είχε προηγηθεί τηλεφωνική συνομιλία ανάμεσα στην πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν με τον γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, σχετικά με το Κυπριακό. Μάλιστα σε ανάρτησή της η κ. Φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι στο Κυπριακό «υπάρχει μια ευκαιρία που πρέπει να αδραχτεί» από την Ευρώπη.
Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, η κ. Φον ντερ Λάιεν ήθελε, επίσης, να ενημερώσει τον κ. Γκουτέρες για την πρόσφατη συνάντηση που είχε στην Αγκυρα με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Η τοποθέτηση του κ. Φίτο προκάλεσε την αναμενόμενη –από πλευράς Τουρκίας– αντίδραση. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Εντσού Κετσελί την κατήγγειλε στη βάση ένταξης της ελεύθερης Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ε.Ε., παρά την απόρριψη του σχεδίου Ανάν το 2004, ωστόσο σημείωσε ότι η Αγκυρα αναμένει «από τον νέο αξιωματούχο που διορίστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταβάλει προσπάθειες, ώστε να αλλάξει αυτή η μεροληπτική στάση της Ε.Ε. και να συνειδητοποιηθεί πλέον ότι η λύση του κυπριακού ζητήματος μπορεί να επιτευχθεί μόνο βάσει των πραγματικών δεδομένων στο νησί, μέσω διαπραγματεύσεων μεταξύ δύο κυρίαρχα ισότιμων κρατών». Στη δήλωση αυτή περιλαμβάνονται, εν ολίγοις, οι πάγιες θέσεις της Αγκυρας περί λύσης δύο κρατών, ωστόσο αφήνεται ανοιχτό και το ενδεχόμενο επιστροφής στις συνομιλίες υπό προϋποθέσεις.
