Το νέο τοπίο στην εξωτερική πολιτική, η εξέλιξη των σχέσεων με το Ισραήλ, αλλά και οι προοπτικές των ελληνοτουρκικών σχέσεων βρέθηκαν στο επίκεντρο της παρέμβασης του Λουκά Τσούκαλη, προέδρου του ΕΛΙΑΜΕΠ και καθηγητή στο Sciences Po του Παρισιού, στο πλαίσιο του ετήσιου συνεδρίου με τίτλο «Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας», το οποίο διοργανώνει ο Κύκλος Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.
Ο κ. Τσούκαλης έκανε λόγο για «ριζικές ανατροπές στη διεθνή σκηνή, οι οποίες θέτουν σοβαρά διλήμματα στη χώρα» και οι οποίες, όπως είπε, «ίσως μας αναγκάσουν να κάνουμε δύσκολες επιλογές». Οπως υπενθύμισε, η εξωτερική πολιτική βασίστηκε επί χρόνια στις συμμαχίες, στην αποτρεπτική ισχύ, στην επίκληση του Διεθνούς Δικαίου και σε μια ευρεία διακομματική συναίνεση ως προς τα βασικά ζητήματα.
«Οι αλλαγές που γίνονται στον κόσμο ανατρέπουν πολλά από αυτά τα δεδομένα», παρατήρησε. Οι ΗΠΑ, σημείωσε, δεν θεωρούνται πλέον δεδομένος εγγυητής προστασίας και σταθερότητας, ενώ «οι διατλαντικές σχέσεις έχουν διαρραγεί σε σοβαρό βαθμό». Ταυτόχρονα, συμπλήρωσε, «έχεις ένα Διεθνές Δίκαιο που οι μεγάλες δυνάμεις το ρίχνουν ολοένα και περισσότερο στον σκουπιδοτενεκέ», ενώ ταυτόχρονα «έχουμε μια διακομματική συναίνεση που έχει μαξιμαλιστική βάση και συνήθως όχι ρεαλιστική». «Στη χώρα υπάρχει μια πλειοδοσία κακώς εννοούμενου πατριωτισμού», σχολίασε.
Σε κάθε περίπτωση, εξέφρασε την άποψη ότι «ως Ελλάδα πρέπει να παραμένουμε προσηλωμένοι στην εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου, διατηρώντας και τον ρεαλισμό ως προς το μέχρι πού μπορεί να μας πάει αυτό». Με την Τουρκία, συνέχισε, «υπάρχουν πράγματα που μπορείς να συζητήσεις και πράγματα που καμία κυβέρνηση δικαίως δεν μπορεί να συζητήσει».
Παράλληλα, εκτίμησε ότι «τα ήρεμα νερά με την Τουρκία δεν θα είναι τόσο εύκολα να τα διατηρήσουμε σε μια εποχή τεράστιας αστάθειας, σε μια περίοδο που συμβαίνουν σημεία και τέρατα στη Μ. Ανατολή και σε μια εποχή που πολλές χώρες της Ε.Ε. θεωρούν ότι η Τουρκία πρέπει να είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας».
Ερωτηθείς ποιο θα έπρεπε να είναι το πρώτο τηλεφώνημα του Ελληνα πρωθυπουργού σε περίπτωση όξυνσης των σχέσεων με τη γειτονική χώρα, ο κ. Τσούκαλης απάντησε ότι «το πρώτο τηλεφώνημα είναι στην Ουάσιγκτον, αν και δεν ξέρουμε αν θα το σηκώσουν και τι θα απαντήσουν». Το δεύτερο, πρόσθεσε, θα ήταν στο Παρίσι και όχι στις Βρυξέλλες, πριν διευκρινίσει ότι, σε κάθε περίπτωση, «το τηλέφωνο με την Αγκυρα πρέπει να μένει πάντα ανοιχτό».
Οσον αφορά τις στενές επαφές της Ελλάδας με το Ισραήλ, έκανε λόγο για μια στρατηγική σχέση που «γίνεται κάθε μέρα και πιο τοξική» λόγω της πολιτικής Νετανιάχου στη Μέση Ανατολή. Στη συζήτηση έβαλε και τον παράγοντα των σχέσεων Τουρκίας – Ισραήλ, οι οποίες, όπως είπε, επιδεινώνονται σταθερά τα τελευταία χρόνια. «Οταν συνάπτεις στρατηγική συμμαχία με τον εχθρό του γείτονά σου, αυτό θα έχει επιπτώσεις. Δεν λέω ότι είναι υποχρεωτικά λάθος επιλογή, αλλά πρέπει να το σταθμίσεις», σημείωσε.
