Τη γραμμή επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 που η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει εκπέμψει από τις πρώτες εβδομάδες της δεύτερης προεδρίας του, επανέφερε χθες στο διπλωματικό φόρουμ της Αττάλειας ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Αγκυρα Τομ Μπάρακ. Ο επιχειρηματίας και στενός φίλος του κ. Τραμπ, προχώρησε, μάλιστα, και σε ένα διπλωματικό ανφέρ, καθώς για να υποστηρίξει την άποψή του σύγκρινε την Τουρκία με την Ελλάδα που –όπως είπε– διαθέτει και F-35 παρότι στο οπλοστάσιό της υπάρχουν ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα τύπου S-300. Η αποστροφή του κ. Μπάρακ δεν είναι καθόλου τυχαία. Αντιθέτως, είναι απολύτως ευθυγραμμισμένη με τη λίστα που περιλαμβάνει τα βασικά επιχειρήματα που χρησιμοποιεί το τουρκικό λόμπι στις ΗΠΑ για να ζητήσει «ισότιμη» πρόσβαση στην ανεπτυγμένη αμερικανική αμυντική τεχνολογία.
Οι S-300 και η Μύκονος
«Νομίζω ότι σύντομα θα δείτε το θέμα με τους S-400 να λύνεται. Από την άποψη του προϊσταμένου μου (σ.σ. Ντόναλντ Τραμπ), η αποδοχή σε ένα πρόγραμμα F-35 είναι μια χαρά. Και η Ελλάδα έχει S-300 και F-35. Το ζήτημα Ελλάδας – Τουρκίας… ξέρετε, αυτό είναι ένα ξεχωριστό ιστορικό θέμα. Δεν θα επεκταθώ σε αυτό, αλλιώς θα μου απαγορεύσουν να ξαναπάω στη Μύκονο!», ανέφερε, χαρακτηριστικά, ο κ. Μπάρακ, επιχειρώντας να ελαφρύνει κάπως το κλίμα. Ο κ. Μπάρακ αναδεικνύει δημοσίως το ζήτημα εξεύρεσης λύσης που θα οδηγήσει την Τουρκία πίσω στο πρόγραμμα των F-35, για δεύτερη φορά από την αρχή του έτους.
Η Αθήνα εκ των πραγμάτων απέχει από τον δημόσιο σχολιασμό ζητημάτων που αφορούν τα εξοπλιστικά τρίτων χωρών, ακόμα και όταν πρόκειται για την Τουρκία. Είναι όμως προφανές ότι η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς τύπου F-35 θα οδηγήσει σε μείωση της αεροπορικής υπεροχής που αυτή τη στιγμή η Αθήνα απολαμβάνει πάνω από το Αιγαίο. Το πρώτο ελληνικό F-35 δεν θα προσγειωθεί στην Ελλάδα πριν από το 2029, ήδη διαθέτει και 24 γαλλικά μαχητικά Rafale, ενώ εκσυγχρονίζει και 82 F-16 σε διαμόρφωση Viper (πριν από λίγες ημέρες παρέλαβε το 50ό).
Ο στενός φίλος του κ. Τραμπ προχώρησε σε ένα διπλωματικό ανφέρ, καθώς σύγκρινε την Τουρκία με την Ελλάδα, που –όπως είπε– διαθέτει και F-35 παρότι στο οπλοστάσιό της υπάρχουν ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα τύπου S-300.
Η Τουρκία έχει ήδη συμφωνήσει με τις ΗΠΑ για μια (μικρότερη από την αρχικά υπολογισμένη) αγορά απαρτίων για την αναβάθμιση των F-16 που διαθέτει, προχώρησε στη συμφωνία αγοράς Eurofighter με το Ηνωμένο Βασίλειο και η επιστροφή στο F-35 θα οδηγήσει περί το 2035 σε εξισορρόπηση στον τομέα της αεροπορικής ισχύος. Εφόσον, βέβαια, υπερκεραστούν οι πολύπλοκες ισορροπίες που πρέπει να τηρηθούν για να βρεθεί συμφωνία που θα «παντρεύει» το αποτέλεσμα από τις κυρώσεις CAATSA με αφορμή την αγορά των S-400 και την επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35.
Η αναφορά στον Νετανιάχου
Ο κ. Μπάρακ αναφέρθηκε χθες και στις τουρκοϊσραηλινές σχέσεις λέγοντας, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Το Ισραήλ είχε συμμαχήσει με την Τουρκία, όπως το Ισραήλ συμμάχησε με το Αμπου Ντάμπι, όπως η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να συμμαχήσει με το Ισραήλ – και για την ευημερία του ισραηλινού λαού, για μένα, αυτή είναι η απάντηση». Ο κ. Μπάρακ χαρακτήρισε τον κ. Ερντογάν «εξαιρετικό ηγέτη», ενώ για τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου ανέφερε ότι «κάνει αυτό που θεωρεί καλύτερο για τη χώρα του». Η αποστροφή του κ. Μπάρακ στο πρόσωπο του κ. Νετανιάχου δεν είναι, βέβαια, τυχαία, καθώς ένας από τους πλέον σθεναρούς αντιπάλους της επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, είναι το κράτος του Ισραήλ.
Η ρητορική Ερντογάν
Στο φόρουμ της Αττάλειας μίλησε, όπως σχεδόν κάθε χρόνο, και ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αναδεικνύοντας και την ελληνοτουρκική ατζέντα. Συγκεκριμένα, κατηγόρησε την Ελλάδα πως επιχειρεί να αποκλείσει την Τουρκία στο Αιγαίο, καθώς επίσης ότι παραβιάζει τα δικαιώματα της «τουρκικής», όπως τη χαρακτήρισε, μειονότητας. Ο κ. Ερντογάν σημείωσε ότι «θέλουμε να βλέπουμε το Αιγαίο Πέλαγος και την Ανατολική Μεσόγειο ως μια λεκάνη σταθερότητας και ευημερίας. Για τον λόγο αυτό, όπως απορρίπτουμε τις μονομερείς και μαξιμαλιστικές στάσεις που προσπαθούν να αποκλείσουν την Τουρκία και την Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου (σ.σ. το ψευδοκράτος), έτσι και δεν βρίσκουμε σωστές τις μάταιες προσπάθειες που εναποθέτουν ελπίδες στο κλίμα του πολέμου. Η σθεναρή στάση των Τουρκοκυπρίων έχει πλέον αποδείξει σε ολόκληρο τον κόσμο το γεγονός ότι στο νησί της Κύπρου υπάρχουν δύο ξεχωριστοί λαοί και δύο ξεχωριστά κράτη. Πιστεύουμε ότι η θετική ατμόσφαιρα που έχουμε διαμορφώσει με τη γειτονική μας Ελλάδα θα συμβάλει όχι μόνο στην επίλυση των διμερών μας ζητημάτων, αλλά και στον τερματισμό των παραβιάσεων των δικαιωμάτων της τουρκικής μειονότητας στη Δυτική Θράκη».
