Τα διδάγματα από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, η ραγδαία εξέλιξη της αμυντικής τεχνολογίας και η μεταβολή των επιχειρησιακών αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων θα βρεθούν στο επίκεντρο των συναντήσεων που θα έχει το επόμενο διάστημα ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας με τους αρχηγούς των Γενικών Επιτελείων με στόχο την επικαιροποίηση του Μακροπρόθεσμου Προγραμματισμού Εξοπλιστικών Αναγκών (ΜΠΑΕ).
Πρόκειται για τον «οδικό χάρτη» των εξοπλισμών που στηρίζεται στις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων, όπως αυτές καταγράφονται από τα αρμόδια επιτελεία, για την περίοδο 2025-2036. Ο ΜΠΑΕ έλαβε την έγκριση του ΚΥΣΕΑ τον Απρίλιο του 2025 και σύμφωνα με πληροφορίες, στις αρχές του 2027 – ύστερα από σχεδόν δύο χρόνια εφαρμογής – το υπουργείο Εθνικής Αμυνας δρομολογεί την επικαιροποίηση του.
Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά το πρώτο διάστημα εφαρμογής του ΜΠΑΕ υπήρξε μεταβολή και στα οικονομικά δεδομένα της χώρας, αφού τον Ιούλιο του 2025 ενεργοποιήθηκε η ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες που δίνει στη χώρα τη δυνατότητα για υπερβάσεις χωρίς επακόλουθη δημοσιονομική τιμωρία. Στις αρχές του 2026 η Ελλάδα εντάχθηκε στον ευρωπαϊκό κανονισμό SAFE μέσω του οποίου μπορεί να χρηματοδοτεί ορισμένες από τις αμυντικές της ανάγκες με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους.
Οι βασικοί άξονες
Η κεντρική ιδέα πίσω από την αναθεώρηση του ΜΠΑΕ, εκτός από τη συγκέντρωση και αποτύπωση των νέων αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων, είναι η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και η στροφή στα αυτόνομα συστήματα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στον επικαιροποιημένο προγραμματισμό θα καταγράφεται η ανάγκη απόκτησης μη επανδρωμένων αεροχημάτων με δυνατότητες κρούσης. Μέχρι σήμερα, τα UAV που χρησιμοποιούν οι Ενοπλες Δυνάμεις έχουν ως κύριο ρόλο την επιτήρηση και τη συλλογή πληροφοριών.
Στην κατηγορία αυτή εμπίπτουν τα ισραηλινά Heron, τα αμερικανικά V-BAT, τα γαλλικά Patroller αλλά και τα αυστριακά S-100 που εξοπλίζουν τις φρεγάτες FDI. Ωστόσο, πέρα από τα drone καμικάζι που διαθέτει ήδη το ελληνικό οπλοστάσιο, το σύγχρονο πεδίο επιχειρήσεων επιτάσσει τη χρήση οπλισμένων UCAV με δυνατότητες πλήγματος ακριβείας.
Παράλληλα, αναμένεται να δοθεί έμφαση στην απόκτηση ναυτικών drones για την επιφάνεια της θάλασσας (USV) και τον βυθό (UUV) αλλά και ένα ολοκληρωμένο πλέγμα αντιμετώπισης εχθρικών drones με κινητικά και ηλεκτρονικά μέσα, το οποίο θα αποτελεί τμήμα της «Ασπίδας του Αχιλλέα».
Στρατηγικά όπλα και εγχώρια παραγωγή
Μια από τις προτεραιότητες του νέου ΜΠΑΕ θα είναι, σύμφωνα με πληροφορίες, η δυνατότητα πληγμάτων ακριβείας σε μεγάλες αποστάσεις. Η Αθήνα δρομολογεί ήδη την προμήθεια του συστήματος πυραυλικού πυροβολικού PULS και εξετάζει τη δυνατότητα απόκτησης του αμερικανικού τακτικού βαλλιστικού πυραύλου PrSM, ενώ υπάρχουν σκέψεις για ένταξη των ισραηλινών βαλλιστικών πυραύλων LORA στο ελληνικό οπλοστάσιο.
Ο Νίκος Δένδιας έχει ήδη αναφερθεί στην τοποθέτηση πυραύλων μακρού πλήγματος (Scalp Naval ή ELSA) στις φρεγάτες FDI και στα νέα υποβρύχια που σχεδιάζει να αποκτήσει το Πολεμικό Ναυτικό, όπλα τα οποία μπορούν να πλήξουν στρατηγικούς στόχους και κρίσιμες υποδομές σε αποστάσεις άνω των 1.000 χιλιομέτρων.
Στον επικαιροποιημένο ΜΠΑΕ αναμένεται να αποτυπωθούν τα βήματα για τη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων σε ένα νέο δικτυοκεντρικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου (C2).
Σε αυτό θα διασυνδεθούν όλα τα κρίσιμα συστήματα, όπως η αεράμυνα, τα ραντάρ και οι πλατφόρμες που διαθέτουν σύγχρονους αισθητήρες (UAV, φρεγάτες, μαχητικά, AWACS κλπ). Το ελληνικό C2, το οποίο σχεδιάζεται να είναι εγχώριας ανάπτυξης τόσο για στρατηγικούς όσο και για λόγους υποστήριξης, θα αποτελεί την «καρδιά» της αντιπυραυλικής / αντιβαλλιστικής άμυνας της χώρας.
Τέλος, όπως πληροφορείται η «Κ», στον νέο μακροπρόθεσμο σχεδιασμό θα γίνεται εκτενής αναφορά για τη συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας στην υποστήριξη κρίσιμων οπλικών συστημάτων αλλά και την ανάγκη δημιουργίας γραμμών παραγωγής ώστε να διασφαλίζεται το στρατηγικό βάθος, η ανθεκτικότητα και η επάρκεια σε πυρομαχικά και αναλώσιμα, ιδίως σε drones μιας χρήσης.
