Επιστροφή στους ιδεολογικούς αγώνες, δηλαδή στροφή προς τα αριστερά, συνδυασμένη με επιχειρήματα και συνθήματα για πολιτικό εκσυγχρονισμό της χώρας και αναβάθμιση της Δημοκρατίας, συνιστούν για το κυβερνητικό επιτελείο η αναθεώρηση του Συντάγματος και ο εκλογικός νόμος. Η πρώτη συζήτηση για την τακτική που θα ακολουθήσει η κυβέρνηση για τα μείζονα θέματα του εκλογικού νόμου και την αναθεώρηση του συντάγματος έγινε το Σάββατο 21 Μαΐου, καθώς θεωρούνταν σχεδόν βέβαιον το κλείσιμο της αξιολόγησης στις 24 Μαΐου και υπήρχαν προετοιμασίες για να ανοίξει η νέα ατζέντα. Οι δυσκολίες που ανέκυψαν πήγαν τη συζήτηση πιο πίσω, αλλά ξαφνικά επισπεύστηκαν την περασμένη Κυριακή. Αιτία ήταν, μεταξύ άλλων, και το αφιέρωμα της «Κ» για το νέο σύνταγμα, που εκτιμήθηκε ως ιδιαίτερα σοβαρό και έπρεπε η κυβέρνηση να τοποθετηθεί με τις δικές της θέσεις.
Την ίδια ημέρα, το απόγευμα της Κυριακής 5 Ιουνίου, ο υπουργός Εργασίας Γιώργος Κατρούγκαλος πήρε εντολή από το Μέγαρο Μαξίμου να ετοιμάσει την κυβερνητική πρόταση και να προσέλθει στη σύσκεψη της Δευτέρας, όπου η άτυπη ηγετική ομάδα υπό τον Αλέξη Τσίπρα σχεδιάζει την κυβερνητική πολιτική. Πράγματι, ο κ. Κατρούγκαλος προσήλθε στην σύσκεψη με έναν πλήρη φάκελο, τον οποίο και διένειμε, εκτός από τον πρωθυπουργό, στους Νίκο Βούτση, Νίκο Παππά, Παναγιώτη Κουρουμπλή, Ευκλείδη Τσακαλώτο, Νίκο Φίλη και Ολγα Γεροβασίλη. Στη σύσκεψη αυτή ο πρωθυπουργός έδωσε εντολή να ανοίξει η συζήτηση «χωρίς όρια» και να γίνει εξαντλητικός διάλογος με συνταγματολόγους, πολιτικούς και κοινωνικούς φορείς, καθώς και επιστημονικές οργανώσεις.
Το «σημείωμα»
Ο φάκελος Κατρούγκαλου τιτλοφορούνταν «Σημείωμα για την αναθεώρηση» και περιείχε έναν «συγκριτικό πίνακα των προτάσεων Αλιβιζάτου και άλλων με τις δικές μας θέσεις», τη στρατηγική και τους πολιτικούς στόχους της κυβέρνησης, το χρονοδιάγραμμα και τη μεθοδολογία που θα ακολουθηθεί και την πρόταση για την ομάδα προετοιμασίας των θέσεων.
Σύμφωνα με την κωδικοποίηση που έκανε ο κ. Κατρούγκαλος, η κυβέρνηση και ο ΣΥΡΙΖΑ (καθώς μεγάλη συμμετοχή θα έχει και το κόμμα) θεωρούν δεδομένη την αλλαγή των προβλέψεων για την ποινική ευθύνη υπουργών, ενώ στο σημείο αυτό παρατίθεται και η θέση για «δημοψήφισμα με λαϊκή πρωτοβουλία». Δηλαδή να διενεργούνται δημοψηφίσματα για διάφορα σημαντικά θέματα. Δημοψήφισμα όμως για την έγκριση του Συντάγματος δεν θα γίνει, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, μετά τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν, ωστόσο στόχος είναι να δοθεί «δημοψηφισματικός χαρακτήρας» στην αναθεώρηση πολώνοντας την αντιπαράθεση μεταξύ «προόδου και συντήρησης», κατά την ίδια πηγή.
Με θετικό τρόπο, αλλά χωρίς να υπάρχει απόφαση ή σαφής θέση, αντιμετωπίζονται οι «αρμοδιότητες προέδρου της Δημοκρατίας, το Συνταγματικό Δικαστήριο, η δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης μειοψηφίας και η “εποικοδομητική” ψήφος δυσπιστίας». Εν συνεχεία στον φάκελο παρουσιάζονται τα σημεία σύγκρουσης με τις θέσεις που έχει εκφράσει κατά καιρούς η Ν.Δ. και άλλα κόμματα. Στα ζητήματα αυτά η κυβέρνηση είναι διατεθειμένη να συγκρουστεί ιδεολογικά. Τα θέματα που αναφέρονται στο πεδίο αυτό είναι η «κατάργηση των κοινωνικών δικαιωμάτων, η κατάργηση της μονιμότητας, η κατάργηση της δυνατότητας εθνικοποιήσεων, τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, η περιοριστική διατύπωση ως προς το δικαίωμα στον συνδικαλισμό, η κατάργηση της επέκτασης δικαιωμάτων με δικαστική απόφαση, βάσει της αρχής της ισότητας, το ασυμβίβαστο βουλευτή – υπουργού…».
Ως προς τον επικεφαλής της επιτροπής που θα επεξεργαστεί τις τελικές προτάσεις της κυβέρνησης υπάρχουν διαφωνίες. Πολλοί θεωρούν ότι ο κ. Κατρούγκαλος έχει φθαρεί αρκετά ως υπουργός Εργασίας. Ο τελευταίος ήδη όμως είναι άτυπα επικεφαλής, ωστόσο δεν αποκλείεται η προσθήκη νέων προσώπων.
Για τον εκλογικό νόμο, σύμφωνα με έγκυρες πηγές, υπάρχει μια υπόγεια διάσταση μεταξύ κυβέρνησης και ΣΥΡΙΖΑ από τη μια και Παναγιώτη Κουρουμπλή από την άλλη. Σύμφωνα με υπουργό, ο κ. Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ θέλουν να υπάρχει στο τραπέζι η απλή αναλογική, ενώ ο κ. Κουρουμπλής δεν είναι ιδιαίτερα θερμός. Ολα δείχνουν ότι θα υπερισχύσει η θέση του πρωθυπουργού, ο οποίος θέλει το τελικό σχέδιο για την αναθεώρηση του Συντάγματος και τον εκλογικό νόμο να αποτελέσει κοινό σχέδιο που θα υπηρετήσουν μέχρι τέλους κόμμα και κυβέρνηση, ενόψει του συνεδρίου.
