Ο μύθος λέει ότι μια πρώτη –διερευνητική, θα την έλεγε κανείς– πώληση «κόκκινων» δανείων έχει ήδη γίνει επί ελληνικού εδάφους. Ηταν καταναλωτικά, δόθηκαν στο 3% της αξίας τους, ενώ το deal έγινε από δύο τράπεζες, για μικρά «πακέτα». Το αποτέλεσμα ήταν κοινό: οι αγοραστές, που ήταν ξένα funds, δεν τα πήγαν και πολύ καλά. Για την ακρίβεια, τα πήγαν απογοητευτικά. Λέγεται μάλιστα ότι λίγο καιρό μετά επιχείρησαν να αγοράσουν άλλο ένα «πακέτο», για να κάνουν μουαγέν στη χασούρα τους, αλλά τελικά δεν τα κατάφεραν.
Η ιστορία είναι εξαιρετικά διδακτική, καθώς η χώρα ετοιμάζεται, σε λίγες μέρες, να μπει για τα καλά στον αστερισμό των deals αυτού του είδους. Δείχνει ότι τα επονομαζόμενα και «κοράκια», δηλαδή τα γνωστά distress funds, που θα επιχειρήσουν να μπουν μαζικά στην αγορά, θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους τις ιδιαιτερότητές της και να επιλέξουν αν θα κινηθούν κατά τον αμερικανικό ή κατά τον ευρωπαϊκό τρόπο.
Ποια η διαφορά; Τεράστια, όπως λένε όσοι ξέρουν.
Στις ΗΠΑ, όντως, το καθεστώς είναι «ωμό». Δηλαδή, τα funds αυτής της κατηγορίας διαπραγματεύονται με τις τράπεζες την αγορά ολόκληρων πακέτων με επισφαλή δάνεια και μετά αναλαμβάνουν, με τους δικούς τους, «ιδιαίτερους» τρόπους, να τα εισπράξουν. Αν όχι στο 100% της αξίας τους, τουλάχιστον στο 40% και πάνω.
Πριν από το… μαχαίρι
Στην Ευρώπη, τα πράγματα είναι πιο «μαλακά». Εν προκειμένω, το μοντέλο που προκρίνεται είναι εκείνο της διαχείρισης. Δηλαδή, το fund-εταιρεία που θα αναλάβει το συγκεκριμένο έργο για λογαριασμό μιας ή περισσότερων τραπεζών, θα προσφέρει αρκετές εναλλακτικές στον δανειολήπτη –πριν του βάλει το… μαχαίρι στον λαιμό– προκειμένου να εισπράξει το υπόλοιπο που δεν τακτοποιείται. Για παράδειγμα:
α) ενοικίαση του ακινήτου στον δανειολήπτη, αντί έξωσης, και διακανονισμός για αποπληρωμή,
β) επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής για διάρκεια που φαντάζει εξωπραγματική (π.χ. 50 έτη), υπό τον όρο ότι θα δώσει κάτι «έναντι», για να αποδείξει εμπράκτως τις καλές του προθέσεις,
γ) πώληση του νυν ακινήτου και αγορά μικρότερου κ.λπ.
Στο πλαίσιο αυτό, λοιπόν, ήδη δημιουργούνται δύο σχήματα, που θα αναλάβουν το σχετικό έργο.
Το πρώτο είναι αυτό της Aktua Hellas. Σύμφωνα με την κατ’ αρχήν συμφωνία, στο μετοχικό της κεφάλαιο θα συμμετέχει η ισπανική Aktua Soluciones Financieras και η Alpha Bank, μέσω της Center Bridge. Σε δεύτερο χρόνο δεν αποκλείεται σε αυτό το σχήμα να προστεθεί και η Eurobank. Οι Ισπανοί θα έχουν το know-how από την πατρίδα τους, όπου η μέθοδος αυτή εφαρμόσθηκε κατά κόρον στα εκεί «κόκκινα» στεγαστικά δάνεια (που ήταν πάρα πολλά) και οι Ελληνες δεν θα χάσουν ποτέ τον ρόλο και τον λόγο τους στη διαχείριση των χαρτοφυλακίων τους, λαμβάνοντας υπόψη τις εναλλακτικές λύσεις που περιγράφονται στον Κώδικα Δεοντολογίας της Τράπεζας της Ελλάδος.
Το δεύτερο σχήμα είναι εκείνο της Kohlberg Kravis Roberts (KKR). Εν προκειμένω, μια πρώτη συνεργασία υπάρχει με την Τράπεζα Πειραιώς. Κι εδώ, όπως και παραπάνω, προβλέπεται μεταβίβαση χαρτοφυλακίων των οποίων η κυριότητα παραμένει ελληνική αλλά η διαχείριση ξένη.
Και το αμερικανικό μοντέλο; «Μην έχετε καμία αμφιβολία ότι και αυτό θα επιχειρηθεί να εφαρμοσθεί στην Ελλάδα». Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι θα έρθουν και… καθαρόαιμα distress funds, τύπου Apollo, Oaktree κ.λπ. Αν και, εν προκειμένω, η κατάσταση είναι λίγο συγκεχυμένη. Κι αυτό, γιατί αυτά τα πολύ μεγάλα funds είναι κατ’ αρχήν hedge funds, με επενδυτικούς –έστω βραχυπρόθεσμους και μεσοπρόθεσμους– ορίζοντες. Ωστόσο, τα περισσότερα από αυτά, επειδή είναι τεράστιοι οργανισμοί, έχουν και distress κομμάτια. Κάποια από αυτά, λοιπόν, έχουν ήδη συμμετάσχει σε μεγάλα σχέδια αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων, με την αρχή, επί ελληνικού εδάφους πάντα, να έχει γίνει από τις ιχθυοκαλλιέργειες και όχι μόνο. Ωστόσο, είναι μάλλον δυσδιάκριτο το πού τελειώνει το ένα κομμάτι και πού αρχίζει το άλλο.
Οι επισκέψεις
Το πιθανότερο είναι ότι όσοι έχουν «κόκκινα» δάνεια θα το ανακαλύψουν στην πράξη συντόμως. Κι αυτό, γιατί οι «παίκτες» που θα παίξουν κρίσιμο ρόλο σε αυτό το ιδιαίτερο «παιχνίδι» έχουν αρχίσει να παίρνουν τις θέσεις τους. Τα distress funds πηγαινοέρχονται στην Αθήνα εδώ και αρκετούς μήνες, κάποια από αυτά έχουν ανοίξει και γραφεία και οι εδώ άνθρωποί τους επισκέπτονται τις αρμόδιες τραπεζικές διοικήσεις. Σε ό,τι αφορά τις εταιρείες διαχείρισης, συστήνονται ενώ ξεκίνησαν και οι συνεντεύξεις για τη στελέχωσή τους.
Αν όλα πάνε καλά, αρχές του επόμενου χρόνου θα ξεκινήσουν όλοι να δραστηριοποιούνται. Ο κανόνας λειτουργίας, σε ό,τι αφορά το κοστολόγιο, δεν θα διαφέρει και πολύ. Δηλαδή, όσο πιο υψηλές θα είναι οι καλύψεις του «κόκκινου» δανείου τόσο καλύτερη τύχη, από πλευράς αποτίμησης, θα έχει. Για παράδειγμα, τα επιχειρηματικά με τα υψηλά πάγια θα πωλούνται ακριβότερα. Στην κορυφή της λίστας λέγεται ότι θα είναι τα ναυτιλιακά, που έχουν και τις περισσότερες καλύψεις, αν και είναι τα λιγότερα και τα ακριβότερα. Και η διαβάθμιση θα συνεχίζεται, προς τα κάτω…
