Ενα έργο από τα παλιά θα θυμίζει, όπως όλα δείχνουν, η πρώτη αξιολόγηση, με την ελληνική πλευρά να αναζητεί και να προτείνει «ισοδύναμα» σε κάποια από τα δύσκολα μέτρα που περιέχει το τρίτο Μνημόνιο και τους πιστωτές να πιέζουν την Αθήνα με τις τράπεζες, τις καταθέσεις και την ΕΚΤ.
Το σενάριο μιας ταχείας ολοκλήρωσης της αξιολόγησης δεν φαίνεται πολύ πιθανό αυτή τη στιγμή και οι δύο πλευρές ετοιμάζονται να εξαντλήσουν τα χρονικά περιθώρια, τα οποία επί της ουσίας συμπίπτουν με αυτά της ανακεφαλαιοποίησης των πιστωτικών ιδρυμάτων. Εξάλλου, η ατζέντα είναι γεμάτη και δύσκολη, αφού έως το τέλος του έτους θα πρέπει να έχει υλοποιηθεί σχεδόν το 60% των μνημονιακών δράσεων, μεταξύ αυτών τα δημοσιονομικά, η μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού, η διαχείριση των «κόκκινων» δανείων, το νέο μισθολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων.
Σχεδόν όλοι οι υπουργοί που έχουν μνημονιακές δράσεις αναζητούν ισοδύναμα, είτε γιατί το ίδιο το Μνημόνιο επιτρέπει κάτι τέτοιο, είτε όχι. Το υπουργείο Εργασίας αναζητεί εναλλακτικές για να αποφύγει την περικοπή του ΕΚΑΣ και την εφαρμογή των παλαιότερων νόμων για το ασφαλιστικό. Ο κ. Π. Σκουρλέτης αναζητεί ισοδύναμα στην ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ και στις δημοπρασίες ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνίτη (ΝΟΜΕ) με τις οποίες έχει ενστάσεις η ΔΕΗ. Ισοδύναμα αναζητούνται επίσης για τον ΦΠΑ στην εκπαίδευση και για τον περιορισμό της φορολογικής επιβάρυνσης των αγροτών.
«Ξήλωμα»
Στο οικονομικό επιτελείο κάποιοι φοβούνται το «ξήλωμα» του πουλόβερ. Ο κ. Γ. Χουλιαράκης φέρεται να είναι ένας από αυτούς. Από την άλλη, οι πιστωτές, κυρίως οι Ευρωπαίοι, έχουν στείλει σαφή μηνύματα ότι θέλουν όχι μόνο εφαρμογή του Μνημονίου, αλλά τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων, ώστε να οριστικοποιηθεί η συμμετοχή του ΔΝΤ στο πρόγραμμα. Το μόνο εργαλείο άσκησης πίεσης που έχουν στη διάθεσή τους δεν είναι πλέον οι δόσεις. Τα ποσά που πρόκειται να εκταμιευθούν έως το τέλος του έτους είναι 3 δισ. ευρώ και οι δαπάνες για την εξυπηρέτηση του χρέους ακόμη λιγότερες, περί τα 2,5 δισ.. Τέτοια ποσά μπορεί να τα καλύψει με ίδια μέσα το Δημόσιο.
Το μέσο με το οποίο θα πιέσουν οι πιστωτές είναι η ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης. Αυτή θα πρέπει να ολοκληρωθεί έως το τέλος του έτους. Σε αντίθετη περίπτωση, θα κινδυνεύσουν οι καταθέσεις άνω των 100.000 ευρώ, καθώς από την αρχή του έτους τίθενται σε ισχύ νέοι κανόνες για την αναδιάρθρωση των τραπεζών που προβλέπουν συμμετοχή και των μεγάλων καταθετών.
Με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης συναρτά η ΕΚΤ τόσο την αποδοχή των ελληνικών ομολόγων ως ενέχυρα για την παροχή φθηνής ρευστότητας στις τράπεζες, όσο και τη συμμετοχή της χώρας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης.
Τα τεχνικά κλιμάκια
Από αυτή την εβδομάδα ξεκινάει η έλευση των τεχνικών κλιμακίων των θεσμών στην Αθήνα με πρώτο στόχο τους να εξετάσουν τα στοιχεία για την πορεία του προϋπολογισμού και την κατάσταση στον τραπεζικό κλάδο. Μετά το Eurogroup της 5ης Οκτωβρίου αναμένονται όλα τα τεχνικά κλιμάκια, ενώ το αργότερο μέχρι τα μέσα του μήνα θα καταφθάσουν και οι επικεφαλής των κλιμακίων των θεσμών.
Κρίσιμη θα είναι αυτή η εβδομάδα και για τον καθορισμό των προαπαιτουμένων δράσεων, η υλοποίηση των οποίων θα «ξεκλειδώσει» σε δύο φάσεις τις υποδόσεις των 3 δισ. ευρώ. Ανεξαρτήτως, όμως, της λίστας που θα διαμορφωθεί, τα σημαντικότερα ανοικτά «μέτωπα» του πρώτου ελέγχου των δανειστών αφορούν τα εξής:
1. Νέα δημοσιονομικά μέτρα για το 2016: Τις επόμενες ημέρες τα κλιμάκια των δανειστών θα εξετάσουν το «κλείσιμο» του προϋπολογισμού του 2015 και τα επιπλέον μέτρα που απαιτούνται για το 2016. Το υπουργείο Οικονομικών υποστηρίζει πως εφόσον εφαρμοστούν πλήρως όλα τα ψηφισμένα από τον Αύγουστο μέτρα, τότε το δημοσιονομικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι καλύτερο από τον στόχο για πρωτογενές έλλειμμα 0,25% του ΑΕΠ. Επίσης, θεωρεί ότι δεν χρειάζονται νέα μέτρα για το 2016. Ωστόσο, οι δανειστές βλέπουν ότι προς το παρόν δεν έχουν υλοποιηθεί όλα τα συμφωνημένα μέτρα και έχουν στην ατζέντα τους τη λήψη και περαιτέρω παρεμβάσεων για να διασφαλιστεί ο στόχος του 2016 (πρωτογενές πλεόνασμα 0,5% του ΑΕΠ).
2. Τράπεζες: Η ανακεφαλαιοποίηση, η ρύθμιση για τα «κόκκινα» δάνεια και το πλαίσιο της διοίκησης του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας πρέπει να έχουν διευθετηθεί έως τις αρχές Νοεμβρίου.
3. Μεταρρύθμιση ασφαλιστικού συστήματος: Πρόκειται για την παρέμβαση με τη μεγαλύτερη ίσως σημασία για τους δανειστές, καθώς θα αποφέρει εξοικονόμηση 1% του ΑΕΠ ή 1,8 δισ. ευρώ.
4. Απελευθέρωση κλειστών επαγγελμάτων: Αφορά συμβολαιογράφους, μηχανικούς δικαστικούς επιμελητές και αναλογιστές.
5. Υλοποίηση των δύο εργαλειοθηκών ΟΟΣΑ: Οι παρεμβάσεις στην αγορά προϊόντων και υπηρεσιών είναι από τα αδιαπραγμάτευτα ζητήματα για τους θεσμούς. Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων αναμένεται να βρεθεί και το ζήτημα των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων.
6. Ιδιωτικοποιήσεις: Οι δανειστές θέλουν να δουν πρόοδο στα σχέδια που ήδη τρέχουν, αλλά ταυτόχρονα θα πρέπει να τεθούν και οι βάσεις για το νέο Ταμείο που άλλωστε αποτέλεσε και το θέμα που έκρινε τη συμφωνία για το τρίτο Μνημόνιο.
7. Αγορά ενέργειας: Η ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ είναι το μεγαλύτερο αγκάθι σε αυτή τη φάση.
8. Αλλαγές στο εργασιακό καθεστώς: Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ομαδικές απολύσεις και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις.
