Κατά την προεκλογική περίοδο, κυριάρχησε η άποψη ότι όποια κυβέρνηση κι αν σχηματισθεί, η πολιτική που θα ακολουθήσει θα είναι η ίδια, καθώς το νέο μνημόνιο έχει προδιαγράψει τα πάντα. Στη βάση αυτής της παραδοχής, η Ν.Δ. υποστήριξε ότι μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική επειδή πιστεύει πολλά από αυτά που λέει το μνημόνιο, ενώ για όσα διαφωνεί, θα τα επαναδιαπραγματευθεί επειδή μπορεί και ξέρει. Ο ΣΥΡΙΖΑ, από την άλλη, αντιμετωπίζοντας ενοχικά το μνημόνιο που έφερε και επειδή το δίλημμα μνημόνιο-αντιμνημόνιο ετελεύτησε τον βίο του την παραμονή του Δεκαπενταύγουστου, εφηύρε ένα άλλο, το δίπολο «νέο-παλιό».
Η άποψη ότι τα πάντα είναι καθορισμένα στο μνημόνιο είναι λανθασμένη, αλλά ταυτόχρονα αρκετά βολική για τα δύο κόμματα εξουσίας, καθώς καλύπτει το κενό πολιτικής. Το μνημόνιο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ είναι ένα κείμενο που προέκυψε ύστερα από μια διαπραγμάτευση λίγων ημερών, με πολλά κενά και αστοχίες (ο ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του ότι δεν ήξεραν τι υπέγραψαν και τι ψήφισαν). Η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών είναι ένα ανοικτό θέμα. Η ελάφρυνση του χρέους είναι ένα άλλο. Το νέο ταμείο δημόσιας περιουσίας ένα τρίτο. Το αναπτυξιακό σχέδιο της ελληνικής οικονομίας. Η μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος. Ολα αυτά υπάρχουν στο μνημόνιο ως υποχρεώσεις, που πρέπει να συμφωνηθούν τους επόμενους μήνες. Οπως επίσης τα μέτρα ενίσχυσης του πρωτογενούς τομέα, προκειμένου να αντισταθμιστεί η αύξηση της φορολογίας στους αγρότες, η μείωση του ενεργειακού κόστους στη βιομηχανία εξαιτίας της κατάργησης της οριζόντιας έκπτωσης κατά 20%.
Τα μνημόνια δεν ήταν ποτέ ολοκληρωμένα προγράμματα κυβερνητικής πολιτικής, επειδή δεν φιλοδοξούσαν να είναι τέτοια. Ηταν, είναι και θα είναι συμφωνίες πολιτικής που θα διασφαλίζουν την επιστροφή των χρημάτων των δανειστών, τουλάχιστον στα χαρτιά και με βάση τα δεδομένα και τις συνθήκες τη στιγμή που υπογράφονται. Γι’ αυτό και έδιναν έμφαση στα δημοσιονομικά. Τα μνημόνια είναι το ελάχιστο για τη διακυβέρνηση της χώρας. Κι αν έλειψε κάτι από το 2010 μέχρι σήμερα, μέχρι και την τελευταία προεκλογική περίοδο, είναι μια συνολική πρόταση πολιτικής, μέρος της οποίας θα ήταν τα μνημόνια.
Η νέα κυβέρνηση έχει λοιπόν να κάνει τα εξής:
1. Να εφαρμόσει εκείνο το τμήμα του μνημονίου που έχει σαφώς καθορισμένες δράσεις και μέτρα (κυρίως δημοσιονομικά και ασφαλιστικά).
2. Να επεξεργαστεί προτάσεις για όσα αφήνει ανοικτά το μνημόνιο, να τις διαπραγματευτεί, να τις συμφωνήσει και να τις εφαρμόσει.
3. Να εντάξει όλα αυτά σε μια συνολικότερη στρατηγική για τη χώρα.
Κι αυτά σε διάστημα λίγων μηνών. Το 60% του μνημονίου πρέπει να εφαρμοστεί έως το τέλος του έτους και το υπόλοιπο 40% μέχρι το τέλος του πρώτου 6μήνου του 2016. Επίσης, αυτά πρέπει να γίνουν με ένα διαλυμένο πολιτικό σύστημα που έχει πάψει να παράγει πολιτική εδώ και μια 15ετία τουλάχιστον. Γιατί, προφανώς, το «εγώ μπορώ καλύτερα» ή το «εγώ είμαι νέος κι εσύ παλιός» δεν είναι πολιτική πρόταση.
Υπό αυτή την έννοια τα πράγματα δεν είναι ιδιαιτέρως ενθαρρυντικά. Είναι, όμως, καλύτερα σε σχέση με το βράδυ των εκλογών της 25ης Ιανουαρίου. Στους 9 μήνες που μεσολάβησαν από τότε, η χώρα με υψηλό –όχι όμως κι αναπόφευκτο– κόστος έκανε ένα βήμα προς την ωριμότητα. Η νέα κυβέρνηση δεν μπορεί να είναι απλώς μνημονιακή ή απλώς αντιμνημονιακή θα είναι κατ’ ανάγκην κάτι περισσότερο.
