Ραγδαία κλιμάκωση του δημόσιου διαλόγου, μεταξύ Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας, Αγκυρας και Κατεχομένων, που συνοδεύεται από «βροχή» προτάσεων και ιδεών, παρατηρείται αμέσως μετά την εκλογή του Μουσταφά Ακιντζί, γεγονός που, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές στην Αθήνα, προοιωνίζεται ένα νέο σκηνικό στις διαπραγματεύσεις που αναμένεται να αρχίσουν τον Μάιο.
Στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που πρότεινε ο Ν. Αναστασιάδης, ως χειρονομία καλής θελήσεως προς τον κ. Ακιντζί λίγες ώρες μετά την εκλογή του, απάντησε ο Τουρκοκύπριος ηγέτης με τις δικές του προτάσεις. Στη θέση του υπουργού Εξωτερικών, Ν. Κοτζιά, για μια νέα συμφωνία χωρίς εγγυήτριες δυνάμεις και χωρίς στρατεύματα, απάντησε ο Τούρκος ομόλογός του, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, που έδειξε να είναι απτόητος από την αλλαγή στην τουρκοκυπριακή κοινότητα, καθώς επανέλαβε την προσήλωση της Αγκυρας στη διατήρηση των εγγυήσεων, εμμένοντας στον κυρίαρχο ρόλο της Τουρκίας στα κατεχόμενα εδάφη.
Ο κ. Αναστασιάδης είχε προτείνει, στην πρώτη του συνάντηση με τον κ. Ακιντζί, να δώσει χάρτες και στοιχεία που αφορούν 28 ναρκοπέδια, να εκχωρήσει τη διαχείριση των μουσουλμανικών χώρων λατρείας στις ελεύθερες περιοχές που ανήκουν στην τουρκοκυπριακή κοινότητα και να προσλαμβάνονται στα ΚΕΠ Λευκωσίας υπάλληλοι με γνώση της τουρκικής γλώσσας. Απαντώντας, ο κ. Ακιντζί πρότεινε την υιοθέτηση ΜΟΕ παράλληλα με τις συζητήσεις για επίτευξη συμφωνίας, που προβλέπουν το άνοιγμα της κλειστής περιοχής της Αμμοχώστου, υπό την εποπτεία των Ην. Εθνών, με ταυτόχρονη άρση των περιορισμών και χρήση τόσο του λιμανιού της πόλης όσο και του παράνομου αεροδρομίου της Τύμπου για απευθείας εμπόριο και απευθείας πτήσεις. Επίσης, πρότεινε ως ορθολογική επιλογή να υπάρξει συμφωνία για το πώς να μοιράζονται τον ορυκτό πλούτο και τη μεταφορά του φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω Τουρκίας, προτάσεις που δύσκολα θα γίνουν αποδεκτές. Ακόμη, άφησε σαφώς να εννοηθεί ότι επιδιώκει έναν βαθμό αυτονόμησης από την Αγκυρα, τονίζοντας ότι θα ήταν καλύτερα μια αυτόνομη και αυτοδιοικούμενη «ΤΔΒΚ» να έχει στο μέλλον θέση σε μια ομοσπονδιακή δομή στο διεθνές δίκαιο και στα θεσμικά όργανα της Ε.Ε.
Σε διαφορετικό μήκος κύματος κινείται ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μελβούτ Τσαβούσογλου, ο οποίος, σχολιάζοντας την τριμερή Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου, δήλωσε ότι χωρίς την Τουρκία κανένα βήμα δεν ισχύει στην Ανατ. Μεσόγειο. Η Αγκυρα «δεν θα το επιτρέψει αυτό», είπε απαντώντας προφανώς στη διακήρυξη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Ανέφερε, ακόμη, ότι η Τουρκία είναι εγγυήτρια δύναμη στην Κύπρο, κάτι που κατοχυρώνεται από τις διεθνείς συμφωνίες, αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν αλλάζει η θέση της Αγκυρας και ύστερα από μια ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού.
Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Ν. Κοτζιάς έχει δηλώσει ότι δεν χρειάζονται εγγυήτριες δυνάμεις και ότι είναι ανάγκη να αποχωρήσουν τα τουρκικά στρατεύματα από την Κύπρο. Αυτό που δεν έχει γίνει ακόμη σαφές είναι αν θα ισχύουν και στη νέα φάση οι λεγόμενες «χιαστί συνομιλίες», δηλαδή συναντήσεις Ελλήνων αξιωματούχων με τον Τουρκοκύπριο διαπραγματευτή και Τούρκων με τον Ελληνοκύπριο, μια ρύθμιση που δεν είχε επιτυχία στην προηγούμενη φάση των συνομιλιών.
