ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ – ΑΠΟΣΤΟΛΗ. Η ψήφιση του νόμου που ανοίγει τον δρόμο για την αποφυλάκιση του Σάββα Ξηρού, έστω και αν αυτός τεθεί υπό κατ’ οίκον περιορισμό, αγγίζει ευαίσθητες χορδές της αμερικανικής διπλωματικής γραφειοκρατίας και εξηγεί την έντονη αντίδραση της Ουάσιγκτον, που σκίασε την επίσκεψη του υπ. Εξωτερικών, Νίκου Κοτζιά, στις ΗΠΑ και τις συναντήσεις του με τον ομόλογό του, Τζον Κέρι, και τη σύμβουλο εθνικής ασφαλείας, Σούζαν Ράις.
«Δεν πρόκειται για κάποιες μακρινές μνήμες. Για εμάς, και κυρίως για τους συγγενείς, είναι μια ανοιχτή πληγή», τόνισε στην «Κ» έμπειρος Αμερικανός διπλωμάτης ο οποίος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι ο Ξηρός «δεν έχει καν μετανιώσει για ό,τι έκανε». Σε ανάλογο πνεύμα ο πρώην πρέσβης στην Αθήνα, Τομ Μίλερ, ο οποίος διατηρεί προσωπικές σχέσεις με συγγενείς και τις προηγούμενες ημέρες μίλησε με μερικούς εξ αυτών, αναρωτήθηκε: «Ποιο είναι το μήνυμα που θέλει να στείλει η ελληνική κυβέρνηση, και σε ποιον; Δεν καταλαβαίνω γιατί να υπάρχει μεγαλύτερη συμπάθεια για έναν ψυχρό δολοφόνο και όχι για τις οικογένειες των θυμάτων».
Το κεφάλαιο της τρομοκρατίας ήρθε να προστεθεί στον προβληματισμό που έχουν δημιουργήσει στην Ουάσιγκτον οι διαφοροποιήσεις της Αθήνας από την κοινή δυτική στάση έναντι της Ρωσίας. Αλλος Αμερικανός αξιωματούχος έκανε λόγο για «σύγχυση» σε ό,τι αφορά τα μηνύματα που εκπέμπει η κυβέρνηση Τσίπρα: «Με δεδομένη την εμπειρία της Κύπρου, θα περίμενε κανείς να είναι η Ελλάδα πιο υποστηρικτική προς την Ουκρανία. Και δεν μπορεί την ημέρα που η Ε.Ε. εξετάζει μέτρα κατά των μονοπωλιακών πρακτικών της Gazprom, ο επικεφαλής της εταιρείας να συζητεί στην Αθήνα με τον Ελληνα πρωθυπουργό για ενεργειακή συνεργασία».
Για την ενέργεια
Στις παραινέσεις του Τζον Κέρι υπέρ της ενεργειακής διαφοροποίησης και της αποφυγής περαιτέρω εμπλοκής στον ρωσικό ενεργειακό σχεδιασμό, ο Νίκος Κοτζιάς υπογράμμισε ότι η πλήρης εξάρτηση που υπήρχε στο παρελθόν από τη Μόσχα έχει μειωθεί στο 52%. Με απόφαση του Τζον Κέρι θα μεταβεί στην Αθήνα ο συντονιστής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την ενέργεια, Αμος Χόκσταϊν, για να παρουσιάσει «εναλλακτικά σχέδια για την ενεργειακή τροφοδοσία της Ελλάδας».
Τα «αγκάθια» της Ρωσίας και της τρομοκρατίας επηρεάζουν και την υποστηρικτική στάση της κυβέρνησης Ομπάμα στο θέμα της οικονομίας, όπως έδειξε η ιδιαίτερα πιεστική προτροπή του προέδρου και του υπ. Οικονομικών των ΗΠΑ προς την Αθήνα να σταματήσει τις αοριστίες, να λάβει τις δύσκολες αποφάσεις και να προχωρήσει στις αναγκαίες παραχωρήσεις προκειμένου να υπάρξει συμφωνία με τους εταίρους, την οποία έχει ανάγκη πρωτίστως η ίδια η Ελλάδα. «Οι κινήσεις αυτές (σ.σ.: Ρωσία, τρομοκρατία) δεν βοηθούν τις διμερείς μας σχέσεις. Και θα έχουν συνέπειες. Η κυβέρνηση Ομπάμα πίεζε τους Ευρωπαίους για ελάφρυνση της αυστηρής λιτότητας. Αν ήμουν πρόεδρος, ως απόρροια αυτών των ενεργειών, θα ήμουν λιγότερο πρόθυμος να προβώ στις υποβοηθητικές κινήσεις που έκανα πριν», σημειώνει ο Τομ Μίλερ.
Η κυβέρνηση εξεπλάγη από την αντίδραση των ΗΠΑ και τη δημοσιότητα που επέλεξε να δώσει στην υπόθεση η αμερικανική διπλωματία, τόσο στην Αθήνα με τον πρέσβη Ντέβιντ Πιρς να μιλάει για «μη φιλική ενέργεια», όσο και στην Ουάσιγκτον με τις δηλώσεις του υπ. Εξωτερικών Τζον Κέρι, ενώπιον του Ελληνα ομολόγου του, ενώ υπήρξε και η ανακοίνωση τοποθέτησης των Χριστόδουλου Ξηρού και Νίκου Μαζιώτη στη λίστα των τρομοκρατών.
Η Αθήνα δεν θεωρεί πως η υπόθεση Ξηρού δικαιολογεί μια σύγκρουση με τις ΗΠΑ που θα μπορούσε, σε ακραία περίπτωση, να καταλήξει ακόμη και στην έκδοση ταξιδιωτικής οδηγίας ή και άρση της μη θεώρησης διαβατηρίων (visa waiver). Υπό αυτό το πρίσμα, αναζητεί μια «έξυπνη διέξοδο» και αυτή βρίσκεται στη μεγάλη χρονική διάρκεια που θα απαιτηθεί έως την «ενδεχόμενη» εφαρμογή του νόμου στην περίπτωση του Ξηρού.
Οι αρχικοί φόβοι της Ουάσιγκτον για «ακραίες» ενέργειες από την κυβέρνηση Τσίπρα έχουν σε μεγάλο βαθμό υποχωρήσει μετά τις επαφές που έχουν γίνει στο πολιτικό και γραφειοκρατικό επίπεδο, τονίζει στην «Κ» ο πρόεδρος της Συντονιστικής Προσπάθειας Ελλήνων, Αντι Μανάτος. Επισημαίνει, ωστόσο, πως «οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν σημαντικές ανησυχίες για την Ελλάδα, όπως θα έκαναν και για κάθε άλλη χώρα που θα εισηγούνταν περιορισμό των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, όπως και για τη μεταφορά σε κατ’ οίκον περιορισμό τρομοκρατών της «17 Νοέμβρη», και υπογραμμίζει με νόημα ότι «αυτά τα δύο ζητήματα οπλίζουν τα στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης που δεν διάκεινται φιλικά προς την Ελλάδα».
