Το θέμα με τη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων (ΓΓΔΕ) υπερβαίνει κατά πολύ το πρόσωπο του γραμματέα και των ικανοτήτων του. Επί της ουσίας, στην κυβέρνηση ήταν πολλοί εκείνοι που δεν είδαν με καλό μάτι την αυτονόμηση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού από την πολιτική ηγεσία. Είναι ενδεικτικό ότι χρειάστηκαν η συνεχής πίεση από την τρόικα επί δύο χρόνια και τρεις νόμοι για να δοθούν οι αρμοδιότητες, το προσωπικό και οι πιστώσεις που είναι αναγκαίες για να λειτουργήσει η Γενική Γραμματεία.
Η ιδέα μιας αυτόνομης ΓΓΔΕ ανήκε στην τρόικα, η οποία ήταν πεπεισμένη ότι ένας από τους λόγους της αναποτελεσματικότητας και της διαφθοράς του φοροεισπρακτικού μηχανισμού ήταν οι πολιτικές παρεμβάσεις. Ετσι, συστήθηκε μεν το 2012, αλλά τον Φεβρουάριο του 2013 η τρόικα διαπίστωνε ότι ουσιαστικά ήταν γυμνή: δεν είχε υπό την εποπτεία της ούτε το ΣΔΟΕ, δηλαδή τον μηχανισμό να κάνει ελέγχους, ούτε τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων, δηλαδή δεν μπορούσε να κάνει διασταυρώσεις. Από την κυβέρνηση υποστήριζαν ημιεπισήμως ότι η συγκέντρωση τόσων εξουσιών σε έναν άνθρωπο θέτει θέματα δημοκρατίας. Προς την τρόικα έλεγαν ότι υπάρχει ο κίνδυνος ο γ.γ. να μην τα καταφέρει λόγω πολλών αρμοδιοτήτων. Η τρόικα, από την πλευρά της, στην έκθεσή της για τη φορολογική διοίκηση διαπίστωνε: «Οι προτάσεις για την απόδοση στον νέο γενικό γραμματέα Δημοσίων Εσόδων περισσότερης αυτονομίας δεν βρίσκονται στη σωστή τροχιά. Το κλιμάκιο της αποστολής δεν είναι καθόλου πεπεισμένο πως οι ελάχιστες προϋποθέσεις που τέθηκαν, προκειμένου να αποτελέσουν οδηγό για τον προσδιορισμό ενός βαθμού “αυτονομίας” της φορολογικής διοίκησης, θα εκπληρωθούν». Και κατέληγε: «Ο διαφαινόμενος κίνδυνος είναι ότι η φορολογική διοίκηση θα συνεχίσει να ακολουθεί μια πορεία βραδύτατων μεταρρυθμίσεων, χωρίς να δίνεται τέλος ούτε στις πολιτικές παρεμβάσεις ούτε στη διαφθορά».
Το θέμα της ενίσχυσης της αυτονομίας της ΓΓΔΕ ήταν διαρκώς ένα αγκάθι στις διαπραγματεύσεις με την τρόικα και ένα από τα σταθερά προαπαιτούμενα για εκταμιεύσεις δόσεων. Τελικά, έδωσαν στη Γραμματεία όλους τους ελέγχους, πλην των… ειδικών υποθέσεων, όπως η λίστα Λαγκάρντ. Αυτές τις υποθέσεις τις διαχειρίζεται το ΣΔΟΕ.
Η Γενική Γραμματεία και ο μέχρι χθες επικεφαλής της, αν και κατηγορούνται ότι δεν πιάνουν τα «μεγάλα ψάρια», στην πραγματικότητα δεν θα μπορούσαν να το κάνουν, για τον απλούστατο λόγο ότι της δόθηκε αυτή η αρμοδιότητα. Από το ΣΔΟΕ της έδωσαν μόνο τους υπαλλήλους με τη μικρότερη εμπειρία στη διενέργεια ελέγχων. Για μεγάλο διάστημα δεν έδιναν ούτε τις αναγκαίες πιστώσεις για να υπάρχουν νυκτερινά συνεργεία ελέγχων. Ετσι, οι έλεγχοι σταματούσαν το μεσημέρι.
Η αλήθεια είναι ότι ο κ. Θεοχάρης δεν σκεφτόταν «πολιτικά». Για παράδειγμα, λίγες ημέρες πριν από τις ευρωεκλογές ανάρτησε στο Διαδίκτυο το επιχειρησιακό σχέδιο της Γραμματείας, που προέβλεπε ελέγχους, πρόστιμα και κατασχέσεις για τους φοροφυγάδες. Αυτό προκάλεσε δυσφορία στην κυβέρνηση λόγω του αντίκτυπου που θα είχε στο εκλογικό σώμα. Ωστόσο, αυτός ακριβώς ήταν ο βασικός στόχος σύστασης της αυτόνομης Γραμματείας: η φορολογική διοίκηση να δουλεύει ανεξαρτήτως του πολιτικού κύκλου, ώστε η προεκλογική περίοδος να μην είναι ταυτόχρονα και περίοδος ανοχής στη φοροδιαφυγή. Ο κ. Θεοχάρης έκανε λάθη. Το μεγαλύτερο είναι ότι πήρε τοις μετρητοίς τον καταστατικό χάρτη της ΓΓΔΕ.
