Με τη θερινή ανάπαυλα προ των πυλών τα κομματικά επιτελεία κάνουν «ταμείο» για την πολιτική περίοδο που τελειώνει, ενώ παράλληλα επιχειρούν να ανιχνεύσουν τις δυναμικές με τις οποίες θα δώσουν, τον Σεπτέμβριο, τη μάχη της ΔΕΘ που θα αποτελέσει και την αφετηρία της επερχόμενης –σχετικά μακράς εάν ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφασίσει την εξάντληση της τετραετίας ή σύντομης– προεκλογικής περιόδου.
• Η Ν.Δ., παρότι υπάρχει διάχυτη η αίσθηση ότι δοκιμάζεται και έχει εξαντλήσει τη δυναμική της, παραμένει κυρίαρχη πολιτικά δύναμη: Το Μέγαρο Μαξίμου πέραν της δεδομένης φθοράς της επταετούς διακυβέρνησης κλήθηκε από το περασμένο φθινόπωρο να διαχειριστεί δύσκολα μέτωπα, με βασικότερα τη νέα έξαρση της ακρίβειας λόγω της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή και το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά επέδειξε σημαντικές αντοχές. Είναι ενδεικτικό ότι πέρυσι τον Σεπτέμβριο σε δημοσκόπηση της Pulse (για τον ΣΚΑΪ) στην εκτίμηση ψήφου συγκέντρωνε 29%, με το τότε δεύτερο ΠΑΣΟΚ να κινείται στο 14%. Ενώ, στην έρευνα της ίδιας εταιρείας, πριν από λίγες ημέρες φθάνει στο 30%, με την ΕΛΑΣ του Αλ. Τσίπρα να καταγράφεται στο 17%, δηλαδή δεκατρείς ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα. Στον αντίποδα πρέπει να επισημανθεί ότι η Ν.Δ., παρότι υπερβαίνει τον πήχυ του 28% των τελευταίων ευρωεκλογών στην εκτίμηση ψήφου, υπολείπεται κατά 11% της εκλογικής επίδοσής της στις εθνικές εκλογές του 2023. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι το 69% της κοινής γνώμης (MRB) αναφέρει ότι επιθυμεί την «πολιτική αλλαγή», γεγονός που υποδηλώνει ότι η αναζήτηση «δεξαμενών» για την περαιτέρω άνοδο του κυβερνώντος κόμματος δεν θα είναι εύκολο εγχείρημα.
• Η ΕΛΑΣ εμφανίζεται να «κλειδώνει» τη δεύτερη θέση και μάλιστα με ορατή διαφορά από το ΠΑΣΟΚ, διαψεύδοντας –επί του παρόντος, τουλάχιστον– όσους ανέμεναν σκληρό πολιτικό ντέρμπι μεταξύ του Αλέξη Τσίπρα και του Νίκου Ανδρουλάκη. Επί της ουσίας ο πρώην πρωθυπουργός έχει φθάσει την εκλογική επιρροή που διέθετε όταν αποχώρησε από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ και το ερώτημα είναι εάν η ΕΛΑΣ θα παραμείνει δημοσκοπικά στάσιμη ή θα συνεχίσει την ανοδική πορεία της. Ο Αλ. Τσίπρας διαθέτει πρόσθετα «χαρτιά», όπως η παρουσίαση νέων προσώπων και προγράμματος, ενώ όσο εδραιώνεται στη δεύτερη θέση μπορεί να προσβλέπει στη στήριξη όσων επιλέξουν την «τιμωρητική» για την κυβέρνηση ψήφο. Παράλληλα, όμως, θα βρεθεί εν μέσω διασταυρούμενων πυρών από την κυβέρνηση και τους πρώην συντρόφους του, ενώ μένει να απαντηθεί στην πράξη εάν τα άπειρα στελέχη με τα οποία θα δώσει την εκλογική μάχη θα αποφύγουν λάθη, όπως εκείνα που «βύθισαν» τον ΣΥΡΙΖΑ στην ανα-μέτρηση του 2023.
• Το ΠΑΣΟΚ κλείνει τον τρέχοντα πολιτικό κύκλο έχοντας απολέσει –δημοσκοπικά– τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης και με ποσοστά στην περιοχή του 11%-12% που είχε καταγράψει στις τελευταίες εθνικές εκλογές και στις ευρωεκλογές. Παρότι ο Νίκος Ανδρουλάκης εμφανίζεται να συγκρατεί την παραδοσιακή εκλογική βάση του κόμματος είναι αμφίβολο κατά πόσον μπορεί με το νέο σκηνικό που έχει διαμορφώσει η δημιουργία της ΕΛΑΣ να απευθυνθεί σε ευρύτερες δυνάμεις. Μάλιστα, κατά ορισμένους, διατρέχει τον κίνδυνο διαρροών προς τη Ν.Δ. και την ΕΛΑΣ, εάν διαμορφωθούν συνθήκες έστω ισχνού δικομματισμού ή η χώρα οδηγηθεί σε διπλές κάλπες.
Το «κόμμα Σαμαρά»
Δύο κρίσιμες πολιτικές μεταβλητές που θα επηρεάσουν την τελική εκλογική επίδοση της Ν.Δ. και της ΕΛΑΣ είναι το υπό ίδρυσιν «κόμμα Σαμαρά» και ο ΣΥΡΙΖΑ με τη νέα μορφή του –και ηγεσία– αντιστοίχως. Η απόφαση του πρώην πρωθυπουργού να μετάσχει στις προσεχείς εκλογές θεωρείται πλέον δεδομένη και μένει μόνον ο χρόνος των σχετικών ανακοινώσεων. Μάλιστα το «κόμμα Σαμαρά» εμφανίζεται να κερδίζει έδαφος στις τελευταίες δημοσκοπήσεις, εξέλιξη που αναμένεται να επηρεάσει διττά τη Ν.Δ. Πρώτον, μπορεί να αποσπάσει ένα μικρό, αλλά κρίσιμο ποσοστό ψηφοφόρων από το κυβερνών κόμμα. Δεύτερον, είναι πιθανό να λειτουργήσει ως ανάχωμα για την επιστροφή δυσαρεστημένων «γαλάζιων» ψηφοφόρων. Η θετική δυναμική του «κόμματος Σαμαρά» αποδίδεται:
– Στο ότι η επιλογή του είναι «απενοχοποιημένη» για μερίδα της εκλογικής βάσης της Ν.Δ. –του 2023–, υπό την έννοια πως προεξοφλείται πως θα μπορούσε να συνεργαστεί μετεκλογικά με το κυβερνών κόμμα με πρωθυπουργό τρίτο πρόσωπο.
– Στην προβολή μιας «ατζέντας», με αιχμή τα εθνικά θέματα, τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών και το μεταναστευτικό, που όχι μόνο απευθύνεται στη δεξιόστροφη πτέρυγα της εκλογικής βάσης της ίδιας της Ν.Δ., αλλά και διεμβολίζει τα κόμματα στα δεξιά της.
– Στην εικόνα σύμπλευσης με τον πρώην πρωθυπουργό Κ. Καραμανλή, αλλά και στην ικανότητα που διαθέτει να δημιουργεί ο ίδιος πολιτικά γεγονότα, όπως πρόσφατα με την παρέμβαση στον Αρειο Πάγο για την υπόθεση των υποκλοπών και με την παρουσία του στο ΤikΤok.
Η «παράμετρος» ΣΥΡΙΖΑ
Η δεύτερη σημαντική παράμετρος ενόψει φθινοπώρου αφορά τον Αλ. Τσίπρα και τις επιπτώσεις που θα έχει για την τελική δυναμική της ΕΛΑΣ η δεδομένη, πλέον, κάθοδος του ΣΥΡΙΖΑ στις προσεχείς εκλογές. Παρότι αποτελεί κυρίαρχη εκτίμηση πως η μάχη που θα δώσει ο ΣΥΡΙΖΑ προκειμένου να είναι παρών στην επόμενη Βουλή θα είναι εξαιρετικά δύσκολη και πιθανώς δεν θα στεφθεί με επιτυχία, υπάρχουν αποκλίνουσες απόψεις για το εάν η συμμετοχή του στην επερχόμενη αναμέτρηση θα ωφελήσει ή θα βλάψει τον Αλ. Τσίπρα. Κατά μια γραμμή ανάλυσης ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να στερήσει από την ΕΛΑΣ ένα ποσοστό της τάξης του 1%-1,5%, που μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμο τόσο σε σχέση με το εύρος της «ψαλίδας» που θα χωρίζει το κόμμα του Αλ. Τσίπρα από τη Ν.Δ., όσο και αναφορικά με τη μάχη με το ΠΑΣΟΚ για τη δεύτερη θέση. Oμως, παράλληλα, διατυπώνεται και η αντίθετη εκτίμηση: Λέγεται συγκεκριμένα πως οι απώλειες για την ΕΛΑΣ θα είναι πρακτικά μηδαμινές, καθώς οι ψηφοφόροι που θα παραμείνουν στον ΣΥΡΙΖΑ μετά την επικράτηση της έως πρόσφατα μειοψηφίας δεν θα ψήφιζαν ούτως ή άλλως σε καμία περίπτωση τον Αλ. Τσίπρα. Το κυριότερο, όμως, είναι ότι η συνέχιση της παρουσίας της Κουμουνδούρου στην πολιτική σκηνή ενισχύει το αφήγημα του πρώην πρωθυπουργού ότι δημιούργησε έναν πραγματικά νέο φορέα και όχι τον «ΣΥΡΙΖΑ Νο 2».
