Το μήνυμα ότι μια συμμαχία «θα πρέπει να βασίζεται στις θεμελιώδεις αρχές καλής γειτονίας» έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε δηλώσεις του από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα, στον απόηχο και της χθεσινής συνάντησης του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, όπου τέθηκε και το ζήτημα των F-35.
«Δεν θα σχολιάσω τις χθεσινές δηλώσεις Τραμπ – Ερντογάν. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι μια συμμαχία πρέπει να βασίζεται στις θεμελιώδεις αρχές καλής γειτονίας», είπε ο πρωθυπουργός και πρόσθεσε:
«Ειδικά όταν η χώρα μου απειλείται με πόλεμο από την Τουρκία αν ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι όλες οι ευαισθησίες όλων των μελών λαμβάνονται υπόψη». Τόνισε επίσης ότι «είναι πάντα χαρά μου να επισκέπτομαι την Αγκυρα, ήμουν πάντα υπέρμαχος της βελτίωσης των σχέσεων των δύο κρατών».
Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε τη στήριξή του στην ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία όχι με την έννοια του ανταγωνισμού του ΝΑΤΟ, αλλά με τη διάσταση ενός ισχυρού ευρωπαϊκού πυλώνα που θα ενισχύσει τη συμμαχία.
Τόνισε ότι στη Χάγη πέρυσι ελήφθησαν σημαντικές αποφάσεις σχετικά με τα ορόσημα που θα τεθούν για τις αμυντικές δαπάνες και εξέφρασε την ικανοποίησή του γιατί, όπως είπε, η Ελλάδα ήδη έχει πετύχει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ στις αμυντικές δαπάνες και υλοποιεί ένα πρόγραμμα 25 δισ. ευρώ εκσυγχρονισμού των δυνάμεών της. Τονίζοντας ότι η χώρα μας βρίσκεται σε μια ευαίσθητη περιοχή που αντιμετωπίζει γεωπολιτικές προκλήσεις, είπε ότι έχει τηρήσει τις δεσμεύσεις της προς το ΝΑΤΟ ακόμη και σε περιόδους μεγάλης λιτότητας.
Ο πρωθυπουργός εξέφρασε την ελπίδα και την αισιοδοξία του για την τήρηση της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν υπογραμμίζοντας ότι είναι σημαντικό να δοθεί χρόνος στη διπλωματία για να επιλυθεί το ακανθώδες αυτό ζήτημα καθώς και ότι η αντιμετώπιση του αυξανόμενου κόστους διαβίωσης αποτελεί προτεραιότητα για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.
Τι «βλέπει» η Αθήνα
Οπως έγραφε σήμερα η «Κ», οι χθεσινές ανακοινώσεις Τραμπ για την Τουρκία και τα F-35 αποτελούν προϊόν μακροσκελών και αργόσυρτων διεργασιών οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη από τις πρώτες εβδομάδες επιστροφής του στον Λευκό Οίκο.
Η κυβέρνηση είναι ενήμερη για όλες αυτές τις εξελίξεις, πολλές φορές από τους ίδιους τους Αμερικανούς, ωστόσο η σειρά πολεμικών επεισοδίων στη Μέση Ανατολή από το προηγούμενο καλοκαίρι, καθώς επίσης οι παράλληλες τριβές ανάμεσα στην κυβέρνηση Νετανιάχου με τους Αμερικανούς σε επίπεδα εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας είχαν οδηγήσει το θέμα σε προσωρινό αδιέξοδο. Στην Αθήνα γνωρίζουν, βεβαίως, ότι πιθανή εξεύρεση λύσης στο ζήτημα των κυρώσεων CAATSA δεν σημαίνει και ταυτόχρονη υπερπήδηση του εμποδίου που αφορά την εξαγωγή των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35, εξέλιξη η οποία θα απαιτήσει ξεχωριστή νομοθετική ρύθμιση από το Κογκρέσο. Εμπειροι παρατηρητές σχολιάζουν στην «Κ» ότι, με βάση τη συνολικά ανατρεπτική στάση που έχει τηρήσει ο κ. Τραμπ σε σειρά από ζητήματα, δεν θα απέκλειαν ακόμη και το ιδεατό σενάριο για τον πρόεδρο Ερντογάν, δηλαδή τη σταδιακή και αργή επιστροφή στα F-35 με την ταυτόχρονη διατήρηση των ρωσικής τεχνολογίας πυραύλων S-400, με την υπόσχεση ότι αυτοί δεν θα ενεργοποιηθούν παρά μόνο αν προκύψει απόλυτη ανάγκη.
Δεδομένου, πάντως, ότι πρόκειται για μια συζήτηση στην οποία η Ελλάδα δεν συμμετέχει, καθώς πρόκειται για διμερές θέμα Τουρκίας – ΗΠΑ, οι δημόσιες τοποθετήσεις αποφεύγονται. Αντιθέτως, η γραμμή της κυβέρνησης ξεκινάει από το γεγονός ότι η Ελλάδα σε λίγα χρόνια θα έχει τα πρώτα F-35, πριν από την Τουρκία σε κάθε περίπτωση. Ενδεικτική ήταν η τοποθέτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη χθες, ότι «σήμερα που μιλάμε η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει 20 υπερσύγχρονα F-35 με δυνατότητα προαίρεσης αυτά να γίνουν 40. Αντιθέτως η Τουρκία το 2019 ήταν σε φάση εξασφάλισης για τα F-35 και τώρα τα διεκδικεί».
