Το μήνυμα ότι η εμπιστοσύνη οικοδομείται μέσα από τη συνέπεια και την παραγωγή απτών αποτελεσμάτων έστειλε από τις Βρυξέλλες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, αναδεικνύοντας τη σημασία της πρώτης εθνικής τριμερούς συμφωνίας, που συνυπέγραψαν τον Νοέμβριο του 2025 η κυβέρνηση και οι κοινωνικοί εταίροι για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων.
Ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για πραγματική συμφωνία «ορόσημο» για την ελληνική αγορά εργασίας, υπογραμμίζοντας ότι η σημασία της υπερβαίνει τα ελληνικά σύνορα και αποτελεί παράδειγμα για την Ευρώπη. Η συμφωνία, η συμβολή της στην ενίσχυση του κοινωνικού διαλόγου στην Ελλάδα, αλλά και οι ευρύτερες ευρωπαϊκές προεκτάσεις της βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκδήλωσης, που διοργάνωσε η δεξαμενή σκέψης Friends of Europe, παρουσία της εκτελεστικής αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ροξάνα Μινζάτου, της υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκης Κεραμέως και εκπροσώπων των ευρωπαϊκών θεσμών.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε σε μια συγκυρία κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ενωση αναζητεί τρόπους να συνδυάσει την ανταγωνιστικότητα με την κοινωνική δικαιοσύνη, ενώ οι τεχνολογικές εξελίξεις και ιδιαίτερα η Τεχνητή Νοημοσύνη αναδιαμορφώνουν με πρωτοφανή ταχύτητα τον κόσμο της εργασίας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική πρωτοβουλία παρουσιάστηκε ως απτό παράδειγμα του πώς ο κοινωνικός διάλογος μπορεί να λειτουργήσει ως παράγοντας εμπιστοσύνης, σταθερότητας και ανάπτυξης.
Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι όταν η κυβέρνηση ανέλαβε τη διακυβέρνηση το 2019, η ανεργία ξεπερνούσε το 18%, η ανεργία των νέων βρισκόταν κοντά στο 40% και περισσότεροι από 500.000 Ελληνες είχαν εγκαταλείψει τη χώρα αναζητώντας επαγγελματικές ευκαιρίες στο εξωτερικό.
«Κάναμε την καταπολέμηση της ανεργίας κορυφαία πολιτική προτεραιότητα», τόνισε, σημειώνοντας ότι σήμερα η ανεργία έχει περιοριστεί περίπου στο 8%, έχουν δημιουργηθεί 560.000 νέες θέσεις εργασίας και το φαινόμενο του brain drain αντιστρέφεται σταδιακά, καθώς περισσότεροι Ελληνες επιστρέφουν στη χώρα απ’ όσους την εγκαταλείπουν. Παράλληλα, όπως σημείωσε, οι μισθοί αυξάνονται, η πλήρης απασχόληση ενισχύεται και η προστασία των εργαζομένων έχει ενδυναμωθεί μέσω μεταρρυθμίσεων, όπως η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας.
Ωστόσο, όπως αναγνώρισε, παρέμενε ένα σημαντικό κενό: η περιορισμένη κάλυψη των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Για τον λόγο αυτόν, απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στη συμφωνία, που επιτεύχθηκε ανάμεσα στις οργανώσεις εργαζομένων και εργοδοτών, με την κυβέρνηση να λειτουργεί ως εγγυητής της διαδικασίας.
«Πρόκειται για μια πραγματική συμφωνία-ορόσημο, μια συμφωνία-πλαίσιο», είπε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι ήδη μετά την υπογραφή της καταγράφεται πρόοδος με νέες κλαδικές συμβάσεις, οι οποίες προσφέρουν καλύτερες αμοιβές και βελτιωμένες συνθήκες εργασίας. Οπως πρόσθεσε, στόχος είναι αυτές οι καλές πρακτικές να πάψουν να αποτελούν εξαιρέσεις και να μετατραπούν σε κανόνα για την ελληνική αγορά εργασίας.
Ο κ. Μητσοτάκης στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της αξιοπιστίας και της συνέπειας στην άσκηση πολιτικής, σημειώνοντας ότι «ο μόνος τρόπος που γνωρίζω για να χτίζεται η εμπιστοσύνη είναι να τηρούνται οι δεσμεύσεις και να παράγονται αποτελέσματα». Οπως υπογράμμισε, η ελληνική κυβέρνηση έχει υλοποιήσει τις δεσμεύσεις της τόσο στο πεδίο των μισθών όσο και στην προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων, ενώ κατάφερε να φέρει στο ίδιο τραπέζι εργαζομένους και εργοδότες για την επίτευξη αμοιβαία επωφελών συμφωνιών.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη σύνδεση της συμφωνίας με τις νέες προκλήσεις που δημιουργεί η Τεχνητή Νοημοσύνη. Ο πρωθυπουργός προειδοποίησε ότι η τεχνολογική μετάβαση θα επιφέρει σημαντικές ανακατατάξεις στην αγορά εργασίας και θα δοκιμάσει την κοινωνική συνοχή, γι’ αυτό και η ύπαρξη ισχυρών μηχανισμών κοινωνικού διαλόγου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αποτελέσει μια τεράστια πρόκληση για την κοινωνική συνοχή και αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε σημαντικές αναδιαρθρώσεις στην αγορά εργασίας», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η απάντηση βρίσκεται στην αναβάθμιση δεξιοτήτων και στην αξιοποίηση της τεχνολογίας για την ενίσχυση της παραγωγικότητας. «Είναι πολύ πιο πιθανό να αντικατασταθεί κάποιος όχι από ένα chatbot τεχνητής νοημοσύνης, αλλά από έναν άνθρωπο που γνωρίζει πώς να χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη», είπε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά της, η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως περιέγραψε τη συμφωνία ως αποτέλεσμα μιας δύσκολης, αλλά συνειδητής πολιτικής επιλογής. Οπως εξήγησε, η κυβέρνηση θα μπορούσε να επιλέξει τη νομοθετική οδό για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, ωστόσο προτίμησε τον δυσκολότερο δρόμο της συναίνεσης με όλους τους κοινωνικούς εταίρους.
«Αποφασίσαμε να οικοδομήσουμε ένα νέο πλαίσιο κοινωνικού διαλόγου και συλλογικών διαπραγματεύσεων μέσα από συμφωνία με όλους τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους», ανέφερε.
Η υπουργός αναφέρθηκε στο ότι οι διαβουλεύσεις διήρκεσαν περισσότερο από επτά μήνες και πραγματοποιήθηκαν υπό καθεστώς αυστηρής εμπιστευτικότητας, προκειμένου να διασφαλιστεί ένας ουσιαστικός και ειλικρινής διάλογος. Οπως σημείωσε, καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία της διαδικασίας διαδραμάτισαν η εμπιστοσύνη, που είχε αναπτυχθεί μεταξύ των πλευρών, η διατήρηση της εμπιστευτικότητας και η κοινή βούληση αναζήτησης συναινετικών λύσεων.
Από την πλευρά της, η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ροξάνα Μινζάτου χαρακτήρισε την ελληνική πρωτοβουλία πηγή έμπνευσης για ολόκληρη την Ευρώπη. Οπως υπογράμμισε, η ιδιαίτερη αξία της έγκειται στο γεγονός ότι επιτεύχθηκε σε μια χώρα που δεν διέθετε παραδοσιακά ισχυρή κουλτούρα κοινωνικού διαλόγου και υψηλή κάλυψη συλλογικών συμβάσεων.
«Η Ευρώπη χρειάζεται πραγματικά να σας ευχαριστήσει για αυτή τη στιγμή έμπνευσης», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η ελληνική εμπειρία αποδεικνύει πως ακόμη και σήμερα είναι εφικτό να οικοδομηθεί εκ νέου εμπιστοσύνη μεταξύ κυβερνήσεων, εργαζομένων και εργοδοτών.
Η κ. Μινζάτου συνέδεσε ευθέως τη σημασία της συμφωνίας με τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, από τις γεωπολιτικές αναταράξεις έως τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την τεχνητή νοημοσύνη.
«Ο κοινωνικός διάλογος είναι εξαιρετικά σημαντικός, ιδιαίτερα καθώς εισερχόμαστε στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης», τόνισε, σημειώνοντας πως οι τεχνολογικές αλλαγές δημιουργούν ταυτόχρονα ευκαιρίες αλλά και ανησυχίες για τους εργαζομένους και καθιστούν ακόμη πιο αναγκαία την ύπαρξη σχέσεων εμπιστοσύνης μέσα στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.
Στο ίδιο πνεύμα, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, Σίμους Μπόλαντ, επισήμανε ότι η ουσία τέτοιων συμφωνιών δεν βρίσκεται μόνο στο τελικό κείμενο αλλά κυρίως στη διαδικασία οικοδόμησης εμπιστοσύνης που προηγείται. «Οπου η κοινωνική εταιρική σχέση συνδέεται με τον κοινωνικό διάλογο, λειτουργεί», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η εμπιστοσύνη αποτελεί βασική προϋπόθεση τόσο για την επιτυχία των οικονομικών πολιτικών, όσο και για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής.
