Με «συν» και «πλην» κάνει ταμείο μετά τον πρώτο μήνα του προεκλογικού σε κάθε περίπτωση 2026 η Ν.Δ. Το Μέγαρο Μαξίμου εγγράφει στα θετικά της νέας χρονιάς ότι η Ν.Δ. επιδεικνύει αξιοσημείωτες αντοχές, καθώς κατέγραψε έστω μικρή άνοδο στην πρόθεση ψήφου εν μέσω των αγροτικών κινητοποιήσεων. Στον αντίποδα, η κυβέρνηση βρέθηκε αντιμέτωπη με το «αγκάθι» της νομοθετικής ρύθμισης που αξιοποίησε η Ολγα Κεφαλογιάννη, η οποία εκτιμάται πως είχε για τη Ν.Δ. πολιτικό κόστος στη δεξαμενή των μετριοπαθών ψηφοφόρων και όχι μόνον. Εμπειρα κυβερνητικά στελέχη σημειώνουν πως η συγκεκριμένη υπόθεση, καθώς μάλιστα ακολούθησε τις αποκαλύψεις για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, μπορεί να δημιουργήσει εικόνα «θεσμικής διαφθοράς», όπου ναι μεν κυβερνητικά στελέχη δεν έχουν εμπλοκή σε οικονομικά σκάνδαλα, αλλά επιδεικνύουν ολιγωρία έναντι πρακτικών μακριά από τις αρχές του κράτους δικαίου και της διαφάνειας. Ως εκ τούτου, είναι πιθανό να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη λεγόμενη αντισυστημική ψήφο, που έχει ήδη –ωθούμενη και από την ακρίβεια– εκτοξευθεί σε σχέση με το 2023: σημειώνεται πως σύμφωνα με δημοσκόπηση της Μέτρον Ανάλυσις του Ιανουαρίου του 2023, πριν δηλαδή από την τραγωδία των Τεμπών, τα τότε αντισυστημικά κόμματα –Ελληνική Λύση, ΜέΡΑ25, ο «προάγγελος» των Σπαρτιατών και τα Λοιπά– συγκέντρωναν αθροιστικά ποσοστό της τάξης του 14% περίπου. Πλέον, σε αντίστοιχες μετρήσεις, τα κόμματα με αντισυστημικό πρόσημο αθροίζουν περί το 32%, χωρίς μάλιστα η Μαρία Καρυστιανού να έχει προχωρήσει στη δημιουργία της δικής της πολιτικής κίνησης. Η έξαρση του αντισυστημισμού μπορεί να αξιοποιηθεί από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, καθώς θα πορευθεί προς τις εθνικές εκλογές με το ισχυρό αφήγημα ότι η Ν.Δ. είναι ο μόνος πυλώνας σταθερότητας στη χώρα και μάλιστα σε μια περίοδο μεγάλης διεθνούς αναταραχής. Ομως, συνιστά σήμα κινδύνου πως ο μεγάλος όγκος των «διαρροών» της Ν.Δ. δεν είναι προς το ΠΑΣΟΚ, αλλά ακριβώς προς τα αντισυστημικά κόμματα. Ειδικότερα, με βάση τη Μέτρον Ανάλυσις (για το Μega) η Ν.Δ. εμφανίζει συσπείρωση της τάξης του 64,2% και έχει τις εξής μετακινήσεις: προς τον Βελόπουλο χάνει 6,3%, προς τη Φωνή Λογικής 5%, προς το ΠΑΣΟΚ 2,4%, προς το Κίνημα Δημοκρατίας 1,5%, προς το ΚΚΕ 1,4% και προς την Πλεύση Ελευθερίας 1%. Τέλος, θα πρέπει να επισημανθεί ότι η άνοδος του αντισυστημισμού διαπλέκεται κατά την τρέχουσα συγκυρία με την αύξηση του αντικυβερνητισμού: πριν από τις εκλογές του 2023, το 36% τασσόταν υπέρ της κυβερνητικής συνέχειας και το 59% υπέρ της αλλαγής (Μέτρον Ανάλυσις). Τώρα (GPO – Star) να εκλεγεί «κάποια άλλη κυβέρνηση» ζητεί το 69,5%.
Εσωτερική δίνη στο ΠΑΣΟΚ
Oροι παρατεταμένης εσωστρέφειας, αλλά όχι και ευθείας αμφισβήτησης του Ν. Ανδρουλάκη, διαμορφώνονται στο ΠΑΣΟΚ στην πορεία προς το συνέδριο του Μαρτίου. Οπως αναφέρουν έμπειρα στελέχη της Χαριλάου Τρικούπη, επί του παρόντος τουλάχιστον, δεν υφίστανται ούτε πολιτικά ούτε οργανωτικά οι όροι προκειμένου να τεθεί ζήτημα ηγεσίας λιγότερο από δύο χρόνια από την επανεκλογή του Νίκου Ανδρουλάκη.
– Σε πολιτικό επίπεδο, τυχόν προσπάθεια «αμφισβήτησης» του προέδρου στερείται νομιμοποιητικής βάσης όσο στην πολιτική σκηνή επικρατεί η τρέχουσα μεγάλη ρευστότητα. Τα δεδομένα, προστίθεται, μπορεί να αλλάξουν μόνο εάν τα κόμματα Τσίπρα και Καρυστιανού δημιουργηθούν και από τις δημοσκοπήσεις προκύπτει ότι το ΠΑΣΟΚ υποχωρεί στην τρίτη ή στην τέταρτη θέση.
– Σε οργανωτικό επίπεδο, ακόμη και οι εσωκομματικοί αντίπαλοι του Ν. Ανδρουλάκη συνομολογούν ότι ελέγχει πλήρως το κόμμα και θα συνεχίσει να το ελέγχει μέσω του επερχόμενου συνεδρίου, ενώ και εντός της κοινοβουλευτικής ομάδας οι συσχετισμοί καθιστούν απαγορευτική κάθε απόπειρα αλλαγής ηγεσίας «εν πλω».
– Σε επίπεδο κορυφής διαπιστώνεται πως τα «πρωτοκλασάτα» στελέχη, δηλαδή οι Παύλος Γερουλάνος, Αννα Διαμαντοπούλου και και Χάρης Δούκας, δεν είναι σε θέση να συντονιστούν «απέναντι» στον Ν. Ανδρουλάκη, όπως είχαν πράξει το 1996 οι Κώστας Σημίτης, Βάσω Παπανδρέου, Θεόδωρος Πάγκαλος και Παρασκευάς Αυγερινός σε σχέση με τον Ανδρέα Παπανδρέου.
Αντιθέτως, οι στρατηγικές τους είναι αποκλίνουσες. Η Αννα Διαμαντοπούλου συμπλέει σε πολλά θέματα με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, αποφεύγοντας όμως να ταυτιστεί μαζί του. Ο Π. Γερουλάνος τηρεί στάση αναμονής έως ότου διαμορφωθεί το νέο πολιτικό τοπίο, με τη δημιουργία των κομμάτων Τσίπρα και Καρυστιανού. Ο Χ. Δούκας έχει ως βασικό στόχο να ενισχύσει το προφίλ του ως εκφραστής της αριστερόστροφης τάσης του ΠΑΣΟΚ και να οικοδομήσει σχέσεις με ακροατήρια πέραν των «συνόρων» της Χαριλάου Τρικούπη.
Ο Αλέξης «διαβάζει» τη Μαρία
Διπλή περιπλοκή συνιστά για τον Αλέξη Τσίπρα η δυναμική που αναπτύσσει το υπό ίδρυσιν κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού, χωρίς πάντως να μεταβάλλει τον σχεδιασμό του πρώην πρωθυπουργού, ο οποίος αναμένεται να κάνει το επόμενο βήμα προς την ίδρυση του νέου φορέα λίγο πριν ή μετά το Πάσχα. Οπως επισημαίνουν έμπειροι δημοσκόποι, παρότι οι Αλέξης Τσίπρας και Μαρία Καρυστιανού έχουν εντελώς διαφορετικά πολιτικά χαρακτηριστικά, τα ακροατήρια στα οποία απευθύνονται τέμνονται, υπό την έννοια ότι και οι δύο στοχεύουν να φέρουν στην κάλπη τμήμα των ψηφοφόρων που στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις επέλεξαν την αποχή. Επίσης, είναι σαφές ότι για τον Αλ. Τσίπρα θα ήταν προτιμότερο να επισημοποιήσει την επιστροφή του στον πολιτικό στίβο σε μια συγκυρία κατά την οποία η –ισχυρή στην παρούσα φάση– δυναμική της Μαρίας Καρυστιανού θα έχει υποχωρήσει. Από τις κινήσεις στήριξης του Αλ. Τσίπρα που δημιουργούνται ανά την επικράτεια είναι, τέλος, σαφές ότι ο πρώην πρωθυπουργός σχεδιάζει ένα μη παραδοσιακό μοντέλο κόμματος. Μάλιστα, αυτό, όπως λέγεται, δεν θα έχει «πυραμιδική» μορφή, παρακάμπτοντας τον σκόπελο τα επώνυμα και ταυτισμένα με το παρελθόν στελέχη που θα τον ακολουθήσουν να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Πάντως, είναι σαφές πως το μεγάλο στοίχημα για τον Αλ. Τσίπρα δεν είναι τόσο «με ποιους θα πάει», αλλά «τι θα πει». Εάν δηλαδή θα αρθρώσει προγραμματικό λόγο που θα σηματοδοτεί ότι επιστρέφει με «νέες ιδέες και λύσεις», ή θα αυτοπεριοριστεί στην άσκηση κριτικής στον Κυριάκο Μητσοτάκη και σε ζητήματα όπως η ακρίβεια, που αναδεικνύουν όλα τα κόμματα. Υπ’ αυτήν την έννοια έχει ενδιαφέρον πού θα οδηγήσει η δημιουργία ομάδας εργασίας που ανακοίνωσε το Ινστιτούτο Τσίπρα για τη σύγκλιση των προοδευτικών δυνάμεων.
