Ο πόλεμος Ισραήλ – Χαμάς αγγίζει κάτι πολύ βαθιά μέσα μας – όχι μόνο στους άμεσα εμπλεκομένους αλλά και σε ανθρώπους σε όλη τη Γη. Οι Ισραηλινοί δεν θα μπορέσουν πια να αισθανθούν ασφάλεια μέσα στη χώρα τους, καθώς τα σύνορά της αποδείχθηκαν διάτρητα την 7η Οκτωβρίου, ενώ οι Παλαιστίνιοι της Γάζας αδυνατούν να ξεφύγουν από τα στενά σύνορα του τόπου τους για να γλιτώσουν από τα ισραηλινά αντίποινα. Σε πραγματικό και συμβολικό επίπεδο, για τους μεν τα σύνορα δεν παρέχουν προστασία, για τους δε δεν επιτρέπουν τη φυγή. Οι μακελάρηδες της Χαμάς σκότωναν όποιον έβρισκαν μπροστά τους, αδιαφορώντας για ηλικία, φύλο, πολιτικές πεποιθήσεις, εθνότητα. Το προσωπικό μαρτύριο κάθε θύματος καθορίστηκε από μια συλλογική ταυτότητα (ήταν κομμάτι του Ισραήλ) που εάν δεν οριζόταν από το ίδιο, οριζόταν από τον θύτη. Τα θύματα των ισραηλινών βομβαρδισμών στη Γάζα, επίσης, πληρώνουν το τίμημα του να ανήκουν στην πλευρά του εχθρού. Ενα από τα μεγαλύτερα αποκτήματα της δυτικής κοινωνίας όπως διαμορφώθηκε τους τελευταίους δύο αιώνες –η σημασία της ελευθερίας και ευημερίας κάθε ατόμου– υπονομεύεται από κύματα βίας που κατευθύνονται από «φύλαρχους» οπλισμένους με εργαλεία τελευταίας τεχνολογίας. Αυτό δεν αφορά μόνο τη Γάζα ή την επίθεση του Πούτιν στην Ουκρανία. Το βλέπουμε, έστω με διαφορετικά εργαλεία, και στην πολιτική σκηνή των πιο προηγμένων δημοκρατιών.
Οι άνθρωποι που παρατηρούν από μακριά τα πεδία των μαχών παίρνουν θέση στη διένεξη όταν αισθάνονται ότι τους αφορά, όταν μπορούν να νιώσουν τον πόνο και την απόγνωση των θυμάτων και αισθάνονται οργή γι’ αυτό που βλέπουν ως αδικία. Σήμερα, συρράξεις και σφαγές σε μακρινά μέρη μπορεί να εκτυλίσσονται μπροστά μας ή και να μη μαθαίνουμε ποτέ γι’ αυτές, επειδή ουδείς γλίτωσε για να μιλήσει, επειδή οι θύτες απέκρυψαν τις ευθύνες τους. Στο Ισραήλ και στη Γάζα ουδείς επιχειρεί να κρύψει αυτά που πράττει. Ετσι, όλοι βλέπουμε όλους, τα λόγια όλων μεταφράζονται αμέσως και όλοι ερμηνεύουμε τα πράγματα δια-φορετικά, βάσει προσωπικών βιωμάτων και προκαταλήψεων, συλλογικών αναφορών και συμφερόντων.
Οι ανθρωπιστικές αρχές απειλούνται ολοένα και περισ- σότερο από τον ολοκληρωτισμό θεοκρα- τικών κινημάτων και καθεστώτων.
Την ώρα που ο καθένας «οπλίζεται» με εικόνες και αφηγήματα που δεν θα είχε στο παρελθόν, έχει σπάσει και το ολιγοπώλιο που υπήρχε στην παγκόσμια ενημέρωση μέσω της κυριαρχίας των δυτικών μέσων ενημέρωσης. Εχει αποδυναμωθεί ο ρόλος των ΗΠΑ στη διαμόρφωση της κεντρικής αφήγησης των γεγονότων. Από τη στιγμή που ο Νετανιάχου αδιαφορεί για την αγωνία του Μπάιντεν να περιοριστούν οι θάνατοι και τραυματισμοί Παλαιστινίων, πόσο κύρος διαθέτει η υπερδύναμη για να επιβληθεί σε αυτούς που δεν βασίζονται σε αυτήν για την επιβίωσή τους; Αλλες χώρες της Δύσης αντιμετωπίζουν δικά τους προβλήματα στο εσωτερικό, αλλά και στις μεταξύ τους σχέσεις. Αυτό αφήνει ακόμη περισσότερο χώρο για την ανάπτυξη ακραίων πολιτικών δυνάμεων, οι οποίες τρέφονται από εσωτερικές εντάσεις και διεγείρονται από διεθνείς διενέξεις.
Ζώντας σε κοινωνίες που εξελίχθηκαν πάνω σε φιλελεύθερα θεμέλια, περισσότεροι από τους ακραίους είναι αυτοί που έχουν μάθει να νιώθουν τον πόνο και τον φόβο άλλων, να αποστρέφονται την αδικία όπου τη βλέπουν. Και ας μην κατάγονται από την εμπόλεμη περιοχή, θεωρούν εαυτούς υπεύθυνους εάν δεν λάβουν θέση στη διένεξη, απαιτώντας από τις κυβερνήσεις τους να πράξουν αναλόγως. Με την ατομική τους ελευθερία, με την έκφραση αλληλεγγύης αναζητούν μια συλλογική, «διασυνοριακή» ταυτότητα. Την ίδια ώρα, οι ανθρωπιστικές αρχές στις οποίες βασίζεται αυτό το ενδιαφέρον απειλούνται ολοένα και περισσότερο από τον ολοκληρωτισμό θεοκρατικών κινημάτων και καθεστώτων.
