Την ανάγκη συστηματικών ελέγχων στην περιοχή που κατέπεσε το αεροσκάφος «Αντόνοφ», έτσι ώστε να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο τοξικής μόλυνσης της τροφικής αλυσίδας από διοξίνες και φουράνια, τα οποία μπορεί να έχουν παραχθεί από την καύση του φορτίου και των υλικών του αεροσκάφους, υπογραμμίζει ο καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής του ΑΠΘ Δημοσθένης Σαρηγιάννης, μιλώντας στην «Κ».
Σύμφωνα με τον κ. Σαρηγιάννη, οι πηγές ανησυχίας είναι δύο. «Αφενός, υπάρχει ο φώσφορος που διασκορπίστηκε στην περιοχή. Ακόμα κι αν δεν είναι διευκρινισμένο αυτή τη στιγμή τι ακριβώς μετέφερε το “Αντόνοφ” και ποιος ο χαρακτήρας των βλημάτων είναι φανερό πως υπάρχει στην περιοχή πεντοξείδιο του φωσφόρου (P205), το οποίο είναι τοξικό και προκαλεί ερεθισμό στα χείλη, στα μάτια, κ.λπ. Συμπτώματα που εμφανίστηκαν στο προσωπικό που έσπευσε τις πρώτες ώρες στο σημείο και σε κατοίκους. Το πεντοξείδιο του φωσφόρου δεν είναι βιοσυσσωρεύσιμο, ενώ είναι βιοαποδομήσιμο. Αυτό σημαίνει πως οι συγκεντρώσεις του θα υποχωρήσουν», εξηγεί ο καθηγητής του ΑΠΘ.
Ταυτόχρονα, ο κ. Σαρηγιάννης σημειώνει πως ενώ η αρχική αντίδραση της πολιτείας και η αποστολή τμήματος της ειδικής στρατιωτικής μονάδας για Πυρηνική Βιολογική Χημική Αμυνα ήταν στη σωστή κατεύθυνση, το πρωτόκολλο αντιμετώπισης τέτοιων καταστάσεων προϋποθέτει τον έλεγχο του πεδίου από υπερφασματικές κάμερες, συνήθως τοποθετημένες πάνω σε drone, έτσι ώστε να είναι γνωστή η ύπαρξη χημικών ουσιών στο πεδίο πριν ξεκινήσει η όποια επιχείρηση. «Αυτό είναι το πρωτόκολλο και στην Ε.Ε. και στις ΗΠΑ, μπορούσε και θα έπρεπε να γίνει και στη δική μας περίπτωση», υπογραμμίζει ο καθηγητής.
Ο καθηγητής Δημοσθένης Σαρηγιάννης μιλάει στην «Κ» για τις διοξίνες και τα φουράνια, τα οποία μπορεί να έχουν παραχθεί από την καύση του φορτίου και των υλικών του αεροσκάφους.
Συνεχίζοντας ο κ. Σαρηγιάννης σημειώνει πως «μια δεύτερη πηγή μόλυνσης προέρχεται από την καύση των πλαστικών του αεροσκάφους, αλλά και μεταλλικών τμημάτων, που αφήνει βαριά μέταλλα κ.λπ. Η καύση των πλαστικών προκαλεί διοξίνες και φουράνια, που είναι καρκινογόνα, δεν είναι βιοδιασπώμενα και είναι βιοσυσσωρεύσιμα. Αυτό σημαίνει πως μπορούν να περάσουν από τον έναν οργανισμό στον άλλο, κι έτσι μπορούν να καταλήξουν και στον άνθρωπο και μέσω της τροφικής αλυσίδας. Η εκτίμησή μας είναι πως δεν μιλάμε για μεγάλες ποσότητες, αλλά επειδή η περιοχή κατοικείται και ταυτόχρονα είναι γεωργική, πρέπει να υπάρξει δειγματοληψία από το έδαφος και τα ύδατα και να γίνει ανάλυση της σύστασης. Εάν βρούμε κάπου συγκεντρώσεις πρέπει να γίνει καθαρισμός του χώρου. Δεν είναι κάτι τρομερό, μπορεί να γίνει. Η διαδικασία δειγματοληψίας και ελέγχου πρέπει να επαναλαμβάνεται, μέχρι να μην υπάρχει πρόβλημα. Ετσι εκμηδενίζουμε την πιθανότητα μόλυνσης», σημειώνει ο κ. Σαρηγιάννης.
Το εργαστήριο Περιβαλλοντικής Μηχανικής του ΑΠΘ μελέτησε τις μετεωρολογικές συνθήκες την ώρα της πτώσης του αεροσκάφους και «έτρεξε» μοντέλα τα οποία έδειξαν πως η διασπορά δεν ήταν πολύ μεγάλη. Με βάση αυτό, ο καθορισμός μιας περιοχής ελέγχου με ακτίνα ενός χιλιομέτρου από το σημείο πρόσκρουσης θεωρείται ασφαλής.
«Γενικά και παρά τις όποιες αδυναμίες ο κρατικός μηχανισμός λειτούργησε στην αρχή. Το θέμα τώρα είναι να ολοκληρώσουμε σωστά τη δουλειά. Στην Ελλάδα έχουμε αυτή την αδυναμία: Στην έκτακτη ανάγκη λειτουργούμε καλά, αλλά δεν “κλείνουμε” σωστά την όλη επιχείρηση», τονίζει ο καθηγητής του ΑΠΘ.
