«Δεν συναγωνιζόμαστε με τις ΗΠΑ για τις σχέσεις μας με την Ελλάδα»: αυτή είναι η επίσημη θέση που διατυπώνουν οι ρωσικές διπλωματικές αρχές στη χώρα μας. Ωστόσο, στη Μόσχα φαίνεται να υπάρχει ικανοποίηση για το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός κ. Γιώργος Παπανδρέου θα επισκεφθεί τη ρωσική πρωτεύουσα πριν μεταβεί στην Ουάσιγκτον. Η σημασία της επίσκεψης είναι πολυδιάστατη, καθώς αντίστοιχα πολυδιάστατες είναι οι ελληνορωσικές σχέσεις. Βασικό ζητούμενο της επίσκεψης είναι όχι απλά να επιβεβαιωθούν οι παραδοσιακά καλές διμερείς επαφές, αλλά να δοθεί νέα ώθηση στην ανάπτυξη κοινών προγραμμάτων.
Από ρωσικής πλευράς επισημαίνεται ότι ενώ κατά την πρώτη περίοδο της χώρας μας από την κυβέρνηση Καραμανλή είχαν γίνει ενέργειες προς αυτή την κατεύθυνση, ακολούθως οι ρυθμοί έπεσαν και τώρα απαιτείται να αναληφθεί πολιτική δράση και πρωτοβουλίες προκειμένου να «ξεκολλήσουν» τομείς συνεργασίας που δείχνουν να έχουν τελματώσει στα γρανάζια της γραφειοκρατίας.
Συναντήσεις
Ο κ. Παπανδρέου πρόκειται να συναντηθεί με τον πρόεδρο της Ρωσίας κ. Ντμίτρι Μεντβέντεφ, τον πρωθυπουργό κ. Βλαντιμίρ Πούτιν και τον Πατριάρχη Μόσχας και Πασών των Ρωσιών, Κύριλλο. Στον αρχικό σχεδιασμό της επίσκεψης υπήρχαν σκέψεις για συνάντηση με επικεφαλής μεγάλων ρωσικών επιχειρήσεων, όπως η Gazprom και η Transneft. Τελικά, οι εκπρόσωποι των εταιρειών θα συμμετάσχουν στις διευρυμένες συνομιλίες μετά τη συνάντηση με τον κ. Πούτιν. Από ελληνικής πλευράς είχε επίσης εκφραστεί η επιθυμία για ομιλία του κ. Παπανδρέου σε κάποιο πανεπιστήμιο της ρωσικής πρωτεύουσας. Φαίνεται όμως ότι η τελική διάρθρωση του προγράμματος δεν το επιτρέπει.
Η ατζέντα των συνομιλιών στη Μόσχα περιλαμβάνει σειρά θεμάτων που αφορούν τις διμερείς αλλά και τις περιφερειακές σχέσεις και ζητήματα της ευρύτερης περιοχής. Από τα βασικά ζητήματα είναι, βεβαίως, η ενέργεια. Στον αγωγό μεταφοράς φυσικού αερίου South Stream το έργο εξελίσσεται κανονικά, αν και η ρωσική πλευρά εκτιμά ότι υπάρχουν περιθώρια επιτάχυνσης. Στον αγωγό Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη, η απόφαση της βουλγαρικής κυβέρνησης να γίνει μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων έχει ουσιαστικά παγώσει το έργο.
Στον τομέα των εξοπλισμών, πρόκειται να συζητηθεί το θέμα της αγοράς από την Ελλάδα 450 ρωσικών τεθωρακισμένων αρμάτων μάχης (ΤΟΜΑ), τύπου BMP 3. Η σχετική συμφωνία είχε υπογραφεί από την προηγούμενη κυβέρνηση, ωστόσο το θέμα έχει κολλήσει στις διαπραγματεύσεις για συμπαραγωγή, καθώς οι αρχικές προσφορές των Ρώσων (για περίπου 3% συμπαραγωγή) ήταν πολύ κατώτερες των προσδοκιών και προτάσεων της ΕΛΒΟ, που διεκδικούσε ποσοστό μεγαλύτερο του 30%. Φαίνεται ότι τώρα οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε καλό δρόμο και αναμένεται η συμφωνία να ολοκληρωθεί σύντομα, πιθανότατα κατά την επίσκεψη του υπουργού Εθνικής Αμυνας κ. Ευάγγελου Βενιζέλου στη Μόσχα τον επόμενο μήνα.
Από ρωσικής πλευράς έχει υποβληθεί στην Αθήνα η πρόταση για λειτουργία στη χώρα μας επισκευαστικής βάσης για πυροσβεστικά αεροσκάφη Beriev, που θα καλύπτει όλη την περιοχή της νότιας Ευρώπης και της Μεσογείου, υπό την προϋπόθεση ότι η Ελλάδα θα προτιμήσει τα συγκεκριμένα αεροσκάφη για ανανέωση του εναέριου πυροσβεστικού στόλου. Επιπλέον, έχει πέσει στο τραπέζι η ιδέα για τη συμπαραγωγή μικρού επιβατικού αεροσκάφους. Στις συζητήσεις που είχε στις αρχές Δεκεμβρίου στην Αθήνα με τον κ. Παπανδρέου ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών κ. Σεργκέι Λαβρόφ, συζητήθηκε, επίσης, η προοπτική κατασκευής στην Ελλάδα δύο υδροηλεκτρικών εργοστασίων με τη συμμετοχή ρωσικών εταιρειών.
Η Αθήνα επιδιώκει, παράλληλα, εν όψει των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 2014 στο Σότσι, να ενδυναμωθεί η συνεργασία στον πολιτιστικό τομέα, με κοινές δράσεις που θα προβάλλουν τη σύνδεση της Ελλάδας με το πνεύμα του Ολυμπισμού, ενώ έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον από ελληνικές εταιρείες για ανάληψη έργων στις υποδομές που θα χρειαστούν για τους Αγώνες.
