Μέχρι προ ημερών, ο επίσημος ΟΠΕΚ έθετε το θεμιτό φάσμα διακύμασης των διεθνών τιμών του πετρελαίου ανάμεσα στα 22 και στα 28 δολάρια το βαρέλι. H Σαουδική Αραβία εμφανίσθηκε πιο ειλικρινής αυτήν την εβδομάδα, αναφέροντας επισήμως ότι είναι περισσότερο ρεαλιστικό να θέτουμε την πιθανή τιμή για το βαρέλι του πετρελαίου στα 27 με 28 δολάρια, αποφεύγοντας να επιβαρύνει το κλίμα στην αγορά με μία επίσημη αναπροσαρμογή πέραν των 28 δολαρίων. Γεγονός είναι όμως ότι έχουν περάσει πολλοί μήνες, που η αγορά δεν βλέπει τέτοιες τιμές, με αποτέλεσμα τα γεγονότα να διαψεύδουν τις επίσημες δηλώσεις και ίσως και καλές προθέσεις.
Πόσο υπαρκτό είναι όμως το πρόβλημα, στο οποίο οφείλεται η πρόσφατη εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου τουλάχιστον στο χρηματιστήριο εμπορευμάτων ης Νέας Υόρκης στα υψηλότερα επίπεδα από το 1983, όταν άρχισε η διαπραγμάτευση συμβολαίων του προϊόντος;
Αναμφισβήτητα, παράγοντες όπως η πολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή και η απειλή της αποκαλούμενης παγκόσμιας τρομοκρατίας διαδραματίζουν καίριο ρόλο. Αλλοι παράγοντες, όπως η εκρηκτική ανάπτυξη της κινεζικής οικονομίας, η οποία απαιτεί ολοένα και μεγαλύτερη κατανάλωση πετρελαίου αλλά και άλλων πρώτων υλών, συντείνουν. Ειδικού βάρους για τη διαμόρφωση των τιμών των καυσίμων το τελευταίο διάστημα, σε επίπεδα ρεκόρ στην αμερικανική αγορά, είναι η νέα νομοθεσία για τη χρήση της αποκαλούμενης «πράσινης βενζίνης» -βενζίνης εξαιρετικά φιλικής προς το περιβάλλον- για την παραγωγή της οποίας όμως τα αμερικανικά διυλιστήρια έχουν περιορισμένη δυνατότητα.
Ωστόσο, θα πρέπει να επισημανθούν και δύο άλλοι παράγοντες, που ωθούν σε άνοδο την τιμή του πετρελαίου, οι οποίοι δεν προβάλλονται ιδιαίτερα.
Ο πρώτος έγκειται στην εκτενέστατη δραστηριοποίηση επενδυτικών κεφαλαίων, κυρίως hedge funds, στην αγορά του πετρελαίου, με προτίμηση στα μακροπρόθεσμα συμβόλαια. Οπως τονίζουν αναλυτές, οι διαχειριστές των εν λόγω κεφαλαίων εκτιμούν ότι το ράλι τιμών στην αγορά εμπορευμάτων θα είναι πολυετές, στρέφονται λοιπόν σε αυτήν, με αποτέλεσμα να στηρίζονται οι τιμές σε πολύ υψηλότερα επίπεδα από αυτά που θα δικαιολογούσαν τα σημερινά θεμελιώδη οικονομικά δεδομένα. Με τα εν λόγω κεφάλαια να αποστρέφονται τις αγορές των ομολόγων και των μετοχών με τις μικρές ή τις εξαιρετικά αβέβαιες αποδόσεις, παρατηρητές τονίζουν μάλιστα ότι η αγορά των εμπορευμάτων, συγκεκριμένα δε του πετρελαίου, ίσως αποδειχθεί «πολύ μικρή» για τον όγκο των διαθέσιμων κεφαλαίων…
Ο δεύτερος παράγοντας, σημαντικός για τη διαμόρφωση των τιμών του πετρελαίου, έγκειται στο γεγονός ότι η Ρωσία, η οποία τα τελευταία χρόνια κατάφερνε να αυξάνει συνεχώς τις εξαγωγές της για να γίνει πλέον η δεύτερη μεγαλύτερη εξαγωγέας στον κόσμο, έχει φτάσει στο όριο, κυρίως λόγω της πληρότητας των αγωγών της. O πρόεδρος Πούτιν κατηγόρησε την εβδομάδα που πέρασε κυβερνητικούς αξιωματούχους, για το γεγονός ότι καθυστέρησαν τη θέσπιση διαδικασιών -ανάμεσά τους την προώθηση της αποκρατικοποίησης της εταιρείας διαχείρισης των αγωγών Transneft-, που θα επιτρέψει την ανάπτυξη νέων αγωγών. Από το ρωσικό «μέτωπο» αναμένονται εξελίξεις.
