Κύριε διευθυντά
Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, πάνω από το 70% όσων πέθαναν από τον νέο κορωνοϊό (COVID-19) σε Ιταλία, Κίνα αλλά και Ελλάδα είναι άντρες, γεγονός που αιφνιδίασε τη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Φαίνεται, λοιπόν, ότι είναι πολύ πιθανότερο να νοσήσουν σοβαρά από τον ιό οι άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες και ότι οι περισσότεροι από αυτούς που θα καταλήξουν θα είναι άντρες.
Μια πρώτη εξήγηση του φαινομένου είναι ίσως το κάπνισμα και οι αρνητικές επιδράσεις που έχει στην υγεία και στη λειτουργία των πνευμόνων, ιδιαίτερα όταν οι τελευταίοι αντιμετωπίζουν σοβαρές λοιμώξεις.
Το κάπνισμα θα μπορούσε πράγματι να είναι μια εξήγηση για την Κίνα, όπου το 54% των ανδρών και μόνο το 3,4% των γυναικών καπνίζει, αλλά όχι για τη χώρα μας, όπου οι γυναίκες μάλλον έχουν την πρωτοκαθεδρία. Η Ελλάδα είναι η τρίτη χώρα στον κόσμο σε ποσοστό καθημερινών καπνιστριών.
Μια άλλη πιθανή εξήγηση είναι αυτή του καθηγητή S. Perlman, ο οποίος υπέθεσε ότι οι θηλυκές ορμόνες και το χρωμόσωμα Χ, μέσω αγνώστων προς το παρόν μηχανισμών, έχουν κάποιο προστατευτικό ρόλο έναντι των κορωνοϊών.
Υπάρχει, όμως, ένας ακόμα λόγος που ενδεχομένως να απαντάει πληρέστερα στο γιατί ο COVID-19 οδηγεί στον θάνατο περισσότερους άντρες από ό,τι γυναίκες. Αυτός δεν είναι άλλος από τη φυσική κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο μυϊκός ιστός, δεδομένου ότι ο αποδοτικός μυς ενισχύει τις λειτουργίες του ενδογενούς / έμφυτου ανοσοποιητικού συστήματος, δηλαδή την άμυνα του οργανισμού ενάντια στον ιό.
Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, ωστόσο, έχει δραματικά περιορίσει τη σωματική δραστηριότητα –μόνο το 16% των νέων στην Ελλάδα έχει τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας που συνιστά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας– και έχει επηρεάσει αρνητικά το βασικό εργαλείο της κίνησης, ήτοι το μυϊκό σύστημα. Γνωρίζουμε δε ότι η ανεπαρκής μυϊκή λειτουργία οδηγεί σταδιακά σε απώλειες μυϊκής μάζας (σαρκοπενία), οι οποίες όμως είναι αναλογικά πιο έντονες στους άνδρες από ό,τι στις γυναίκες. Μήπως τελικά –μακριά από ιδεοληψίες, συνωμοσιολογίες και παντοειδείς ψεκασμούς– οι άντρες πληρώνουν πιο ακριβά το τίμημα της αντικατάστασης της έντονης σωματικά καθημερινότητας με το «ραχάτι» της καφετέριας; Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι όλοι οι παράγοντες κινδύνου προσβολής από τον COVID-19 (παχυσαρκία, διαβήτης και καρδιαγγειακά νοσήματα) είναι άμεσα συνδεδεμένοι με τη μυϊκή υπολειτουργία.
Γιαννης Κουτεντακης, Ομότιμος καθηγητής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
