Κύριε διευθυντά
Στις εύστοχες επισημάνσεις του δικηγόρου Δημητρίου Δημηνά (Γιατί τέως ή πρώην; «Η Καθημερινή», 5 Ιουνίου 2019), θα ήθελα να προσθέσω συμπληρωματικά τα εξής, με βάση τα επίσημα λεξικά της νεοελληνικής γλώσσας, των: Σταματάκου, Μπαμπινιώτη, Χαραλαμπάκη (της Ακαδημίας Αθηνών), του Λεξικού του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη. Το επίρρημα πρώην είναι προσδιορισμός ιδιότητας που δεν φέρει πια κάποιος και ανήκει στο παρελθόν: πρώην πρωθυπουργός, υπουργός, πρόεδρος, δικαστής, το πρώην βασιλικό και νυν Εθνικό Θέατρο κ.ά., ενώ το λόγιο επίρρημα τέως δηλώνει κάτι που ίσχυε, μέχρι πριν από λίγο καιρό, αμέσως προηγουμένως, πρόσφατα: τέως βουλευτής, δήμαρχος, ο νέος υπουργός διαχώρισε τη θέση του από τον τέως (ενν. υπουργό).
Η λέξη επίτιμος είναι τιμητικός τίτλος που απονέμεται μετά την αποχώρηση κάποιου από το σχετικό αξίωμα: επίτιμος διευθυντής, διοικητής, σύμβουλος, ενώ η λέξη ομότιμος είναι τίτλος τιμητικός που απονέμεται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, μόνο σε καθηγητές ανωτάτων σχολών.
Τέλος, η πρόθεση παρά + δοτική είναι αρχαιοπρεπής παγιωμένη έκφραση και δηλώνει υπό τη δικαιοδοσία ή την αρμοδιότητα κάποιου: Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Υπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ. Επομένως, είναι ανεπιτυχής και εσφαλμένη, οδηγούσα και σε παρερμηνεία, η μεταγλώττιση από την καθαρεύουσα σε δημοτική, παρόμοια με τη λανθασμένη χρήση στα δημόσια έγγραφα της φράσης: πιστό αντίγραφο αντί του ορθού ακριβές.
Αναστασιος Αγγ. Στεφος, δ. φ., Ειδικός Γραμματέας της Πανελλήνιας Ενωσης Φιλολόγων
