Κύριε διευθυντά
Η εντυπωσιακή ξενάγηση του κ. Τσίπρα στην Αγία Σοφία από την ευειδή πολιτιστικό και τον μυστακοφόρο πολιτικό εκπρόσωπο της κυρίαρχης Τουρκίας έχει ανάλογο ιστορικό προηγούμενο: μετά την άλωση της Ακρόπολης των Αθηνών κατά τον Μάιο του 1827, ο θριαμβευτής Κιουταχής ανέλαβε να ξεναγήσει στον Παρθενώνα τους διπλωματικούς εκπροσώπους των τότε μεγάλων δυνάμεων. Η τραγική ειρωνεία υπάρχει και στις δύο περιπτώσεις, αλλά στην πρώτη είναι οξύτερη, επειδή αυτός που ξεναγείται (δηλαδή ως «ξένος») είναι ο Ελληνας και αυτός που ξεναγεί (δηλαδή ως ο ιδιοκτήτης) είναι ο Τούρκος. Η ξενάγηση συνεπώς θα θύμιζε σε κάποιους το «έλα παππού να σου δείξω τα αμπέλια σου», αλλά στον υπογράφοντα θύμισε θλιβερά το στιχούργημα «Η αποφράς ημέρα»: «Πότε ήταν εκείνο το καλοκαίρι / που χιόνιζε στις ακτές του Αιγαίου / που δήωναν την Αττική οι Σπαρτιάτες / και ρώτησεν η Ατοσσα να μάθει / πού είναι το άπαρτο κάστρο του Ζαχαριάδη / πού τας Αθήνας φασίν ιδρύσθαι χθονός; // Πότε ήταν εκείνος ο Απρίλιος / που ξεψυχούσε ο Καραϊσκάκης / κι ύστερα ξεναγούσε ο Κιουταχής στον Παρθενώνα / τους απεσταλμένους των Δυνάμεων; // Πότε και πού ήταν αυτή / η αποφράς ημέρα των Ελλήνων; // Δήλη ημέρα που ξανάρχεται. / Φρυκτωρία που λαμπαδιάζει χωρίς απόκριση / στους σκοτεινούς κρημνούς της Ιστορίας. / Ανώφελο μάθημα των ποιητών / για την εγωπρωτία των Ελλήνων. // Πότε και πού; // Στην Πύδνα ή στο Μαντζικέρτ; / Στην Σμύρνη ή στην Καρπασία; / Στην Αγια Τράπεζα της Πόλης / ή στη Μοσχόπολη των Βλάχων / και στην Αγία Τραπεζούντα των Ποντίων; // Τα ευρήματα είναι ασαφή. / Απολιθώματα κι ενδείξεις / βουστροφηδόν γραφής./ Θραύσματα λέξεων και αριθμών. / Παλίμψηστα από το Λαύριο / κι απ’ το Πολυτεχνείο. / Σπαράγματα που τα πουλάν / στις τηλεοπτικές δημοπρασίες / και γίνονται πηγή αργύρου / και στολισμός της εξουσίας. // Πότε ήταν αυτή / η αποφράς ημέρα που ξεχάσαμε; / Πριν ή μετά τους Τριάκοντα; / Πριν ή μετά τους Παγετώνες;»
Δράστης, υπό την καταθλιπτική επίδραση που ασκεί η κατανόηση των συνεπειών της διχόνοιας κατά την ιστορική διαδρομή του Ελληνισμού, υπήρξε ο υπογράφων, που θα ήθελα να προσθέσω ότι συμφωνώ με την απαθή ιστορική αξιολόγηση της κυρίας Ρεπούση, ότι «Η δική μας Μικρασιατική Καταστροφή είναι ο δικός τους (σημ. των Τούρκων) Αγώνας της Ανεξαρτησίας» («Καθημερινή» 5/2/2019), μόνο που θα μετέφερα τα ίδια κριτήρια αιώνες πίσω, στις περιπτώσεις των εγκαταστημένων στις ακτές του Πόντου από τα χρόνια του Ιάσονα Ελλήνων, που εξανδραποδίζονταν από τους Οθωμανούς, αν υπεράσπιζαν τις πόλεις τους και την ανεξαρτησία τους.
Γερασιμος Μιχαηλ Δωσσας, Θεσσαλονίκη
