Κύριε διευθυντά
Το άρθρο της κ. Σάντρας Βούλγαρη, 21/1, σχολιάζει τη μνημειώδη ομιλία του Αντονέν Αρτό στο Παρίσι το 1947, με την ευκαιρία της παρουσίασής της σε αθηναϊκή θεατρική σκηνή. Σύμφωνα με αυτή ο ποιητής και συγγραφέας, ασθενής και ο ίδιος από μανιοκαταθλιπτική (διπολική) ψύχωση και μετά νοσηλεία 9 ετών, απευθύνει ένα δριμύ κατηγορώ στο κοινωνικό σύνολο, που σύμφωνα με τη γνώμη του οδήγησε τον Βικέντιο στην αυτοκτονία την Κυριακή 27 Ιουλίου στο χωριό Οβέρ, τονίζοντας ότι «… στην περίπτωση της αυτοκτονίας χρειάζονται μια στρατιά κακών συνειδήσεων για να στρέψουν το σώμα στην παρά φύση πράξη του, να στερηθεί την ίδια τη ζωή…». Η επίδραση του κοινωνικού συνόλου προς τα άτομα με ιδιαιτερότητες αποτελεί ένα σημαντικό και σοβαρό πρόβλημα και απασχολεί τον επιστημονικό κόσμο. Επίσης μεγάλοι του πνεύματος το έχουν αποδώσει με τα έργα τους όπως ο Φραντς Κάφκα ο οποίος φωτίζει τις καταπιεστικές όψεις της αστικής κοινωνίας, ο Πολάνσκι με τον «Ενοικο», ο Αντρέ Καγιάτ με το «είμαστε όλοι δολοφόνοι» και ο Ζαν Πολ Σαρτρ με την περίφημη φράση του «η κόλαση είναι οι άλλοι».
Στην περίπτωση του Βαν Γκογκ, μελετώντας προσεκτικά τη ζωή του διαπιστώνουμε ότι ο Αρτό είχε εν μέρει δίκιο, καθ’ ότι δεν πρέπει να παραβλέψουμε σαν κύρια αιτία τη βασική νόσο του, με το εχθρικό κοινωνικό σύνολο να βοήθησε σε μεγάλο βαθμό στο απονενοημένο διάβημά του. Και τούτο είναι ενδιαφέρον για τον Βικέντιο ότι το εχθρικό περιβάλλον αρχίζει από τους ίδιους τους γονείς του, συνεχίζεται με τις γυναίκες που συνδέθηκε, τους κατοίκους των ανθρακωρυχείων του Μπορινάζ, κορυφώθηκε με τους κατοίκους της Αρλ και τελείωσε με τον γιατρό Γκασέ στο χωριό Οβέρ, τον άνθρωπο στον οποίο στάλθηκε για να τον παρακολουθεί και να τον προστατεύει. Γράφει στον αδελφό του Τεό: «… Καταλαβαίνεις λοιπόν πώς ένιωσα, ήταν σαν να μου έδωσαν μια ματσουκιά κατάστηθα, όταν είδα πως βρέθηκαν εδώ τόσοι δειλοί για να σταθούν ενάντια σε έναν μονάχα άνθρωπο κι αυτόν ψυχικά άρρωστο…». Αναφέρεται στην επιτροπή των κατοίκων της Αρλ προς την αστυνομία για να τον διώξουν από την πόλη τους. Ηταν άρρωστος, μόνος και αβοήθητος ο Βαν Γκογκ και δεν χρειαζόταν μεγάλη προσπάθεια για να οδηγηθεί εκεί που οδηγήθηκε και αυτό διαπιστώνεται από τα λόγια του αδελφού του Τεό, του μοναδικού ανθρώπου που τον βοήθησε όσο μπορούσε, σε γράμμα του προς την αδελφή τους. «… Ενας μοναχικός καημένος μαχητής, κακόμοιρος και βασανισμένος είναι ο αδελφός μας. Αν είχε βρει κάποια στιγμή στη ζωή του κάποιον για να του ανοίξει την καρδιά, μπορεί να μην έφτανε ποτέ σε αυτό το σημείο…».
Ι. Κ. Γεωργιου – Καρδιολόγος
