Κύριε διευθυντά
Ο Oμιλος Economia, με τη συμπλήρωση των 80 ετών κυκλοφορίας του περιοδικού Βιομηχανική Επιθεώρηση, παρουσίασε βιβλίο της δημοσιογράφου Κατερίνας Δασκαλάκη, στο αμφιθέατρο της Γενναδείου Βιβλιοθήκης στις 16 Οκτωβρίου. Το βιβλίο «Κάποτε, η Ελληνική Βιομηχανία» στηρίχθηκε σε άρθρα σχετικά με τη βιομηχανία από το πρωτοποριακό περιοδικό «Βιομηχανική Επιθεώρηση».
Κατά την παρουσίαση, ο πρύτανης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Κωνσταντίνος Γάτσιος είπε (σύμφωνα με την «Καθημερινή» της 18ης τρέχοντος) ότι ήταν «σχεδόν πτωχευμένη από το 1973 η ελληνική βιομηχανία». Δεδομένου ότι ο κ. πρύτανης το 1973 ήταν μόλις 16 ετών, η γνώμη του αυτή πρέπει να προέρχεται από λάθος αναγνώσματα.
Το 1973 η κυβέρνηση Ανδρουτσόπουλου άρχισε όντως το ξήλωμα της ελληνικής βιομηχανίας, με μια σειρά από μέτρα πανικού που νόμισε ότι θα αντιμετώπιζαν την πετρελαϊκή κρίση. Το ξήλωμα συνεχίστηκε και ολοκληρώθηκε επί μεταπολίτευσης με την εξοστράκιση ή τη χρεοκοπία πολλών στοχευθεισών επιχειρήσεων για λόγους που θα περίμενε κανένας να γνωρίζει ένας πρύτανης της πρώην ΑΣΟΕΕ. Αν όλες οι κατηγορίες που είχαν τότε εκτοξευθεί κατά της βιομηχανίας, που δυστυχώς ακούγονται ακόμα, περί εσωστρεφούς, κρατικοδίαιτης και ούτω καθ’ εξής ήταν αληθινές, οι τότε κυβερνήσεις δεν είχαν παρά να αποκόψουν τις επιχειρήσεις από τον κρατικό θηλασμό και να τις παραδώσουν στις αγορές για να τις συνετίσουν. Αντ’ αυτού δημιούργησαν επιλεκτικές προγραφές ημι-σοβιετικού τύπου με δύο κριτήρια: ποιες εταιρείες είχαν προοδεύσει προ του 1973 και «σε ποιες θα μπορούσαμε να βολέψουμε τα δικά μας παιδιά»…
Πάντως, όλα τα περί σχεδόν πτωχευμένης βιομηχανίας και τα περί οικονομίας που ανακυκλώνεται «μεταξύ καταστημάτων ρουχισμού, καταστημάτων υποδημάτων, καφετέριες και σουβλατζίδικα, δεν μπορεί να ελπίζει σε ανάπτυξη» αποτελούν περισσότερο περιγραφή της οικονομίας του 2014 παρά του 1973… Και όπως είπε πολύ ορθώς ο κ. Πρύτανης, «πρώτο βήμα στην προσπάθεια αναπτυξιακής εξυγίανσης, ιδιαίτερα μάλιστα όταν σε απειλεί ένας θανάσιμος κίνδυνος, όπως απειλεί τη χώρα μας σήμερα, είναι η ορθή και ακριβής αντίληψη της κατάστασης» γιατί τελικά «η ειλικρίνεια απελευθερώνει δυνάμεις, το ψέμα τις εγκλωβίζει»…
Παναγιωτης Γεωργιου Δρακος
«Αρθρο 105 Εισ. ΝΑΚ»
Κύριε διευθυντά
Στην «Καθημερινή» της 8.10.2014 διάβασα ότι «το καθεστώς φορολόγησης των (εις είδος) παροχών (προς εργαζομένους) ίσχυε από το 1994, αλλά δεν εφαρμόστηκε ο νόμος».
Με την αφορμή αυτή ανέτρεξα στην υπ’ αρ. 13/2006 απόφαση του Μισθοδικείου, η οποία εκδόθηκε επί αγωγής δικαστικής λειτουργού κατά του Ελληνικού Δημοσίου. Η αγωγή στηριζόταν στο άρθρο 88 παρ. 2 του Συντάγματος («Σ»), κατά το οποίο «Οι αποδοχές των δικαστικών λειτουργών είναι ανάλογες με το λειτούργημά τους» και το άρθρο 105 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα, κατά το οποίο «Για παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του Δημοσίου… το Δημόσιο ενέχεται σε αποζημίωση… Μαζί με το Δημόσιο ευθύνεται εις ολόκληρον και το υπαίτιο πρόσωπο, με την επιφύλαξη των διατάξεων για την ευθύνη των υπουργών». Σε αυτή τη βάση το δικαστήριο δέχθηκε την αγωγή κρίνοντας ότι το Δημόσιο παρανόμως παρέλειψε να αναπροσαρμόσει τις αποδοχές της ισόβιας δικαστικής λειτουργού –για να είναι «ανάλογες» με τις αποδοχές επί θητεία μελών της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών– και της επεδίκασε διαφορές αποδοχών.
Παραβλέποντας το μέγιστο ζήτημα της αυθαίρετης «λογιστικής» ερμηνείας και εφαρμογής του άρθρου 88.2 του «Σ», διερωτώμαι μήπως με την ίδια συλλογιστική θα πρέπει να αναζητηθούν «υπαίτια» πρόσωπα για την προκλητικά ηθελημένη παράλειψη εφαρμογής φορολογικών και άλλων νόμων με οικονομικές επιπτώσεις, και να επιδιωχθεί η είσπραξη των σχετικών αστικών απαιτήσεων του Δημοσίου, χωρίς σύνδεση με τις καλένδες των πειθαρχικών ή/και ποινικών διαδικασιών, ένθα «απέδρα πάσα οδύνη, λύπη και στεναγμός».
Κάποτε πρέπει να σταματήσουν οι επιλεκτικές γενναιοδωρίες προς ομάδες ψηφοφόρων ή συναδέλφων με δαπάνες όλων των φορολογουμένων.
Κωστας Γ. Μπονιφατσης
Η σεισάχθεια
Κύριε διευθυντά
Λόγω του ότι ο όρος «σεισάχθεια», δηλαδή απαλλαγή από βάρος, επανήλθε στην επικαιρότητα, θα ήθελα να παρουσιάσω τις λεπτομέρειες αυτού του ιστορικού επιτεύγματος το οποίο εφαρμόσθηκε από τον Σόλωνα 2.600 χρόνια πριν και είχε τέτοια επιτυχία ώστε αναφέρεται ώς σήμερα.
Ο Σόλων αρχές του 6ου π.Χ. αιώνα παρέλαβε μια Αθήνα σε τραγική κατάσταση, ιδίως οικονομική. Μεταξύ άλλων οι αγροί ήσαν επιβαρυμένοι με χρέη και κάθε κτήμα ήταν αποθηκευμένο.
Η Αθήνα εκείνη την εποχή δεν είχε ούτε σταθμητικό κανόνα ούτε δικό της νόμισμα. Στην αγορά κυκλοφορούσαν αιγινητικές δραχμές των 5,83 γρ. και δίδραχμα των 12,5 γρ. και αυτά βάσει του αιγινητικού σταθμητικού κανόνα, ο οποίος ήταν μια παραλλαγή του φοινικικού. Ολα δε τα χρέη είχαν συνομολογηθεί σύμφωνα με το νόμισμα και τον κανόνα αυτόν.
Ο σοφός Σόλων μεταξύ των άλλων μεγάλων μεταρρυθμίσεων ίδρυσε το πρώτο νομισματοκοπείο, κόβοντας τα αθηναϊκά δικά του νομίσματα βάσει του ευβοϊκού σταθμητικού κανόνα, παραλλάσσοντάς τον στον ονομαζόμενο Ευβοϊκοαττικό.
Οι αθηναϊκές νέες δραχμές του Σόλωνα είχαν βάρος 4,3 γρ. με αντιστοιχία έναντι της αιγινητικής δραχμής 73%.
Αποφάσισε δε μονομερώς να πληρώσει τα χρέη με τις δικές του δραχμές, μειώνοντας με τον τρόπο αυτό το χρέος κατά 27% (θεωρείται το πρώτο «κούρεμα» χρέους στην ιστορία).
Συγκεκριμένα ο οφειλέτης 100 αιγινητικών δραχμών νομίμως απαλλασσόταν του χρέους αφού κατέβαλλε 100 ευβοϊκοαττικές δραχμές του νέου σολωνείου νομίσματος, οι οποίες όμως σαν μέταλλο άξιζαν στην πραγματικότητα 73 αιγινητικές δραχμές (Πλούταρχος, Σόλων 15).
Ευνοήτως τίθεται το ερώτημα πώς δέχθηκαν οι πιστωτές τον τρόπο αυτόν της αποπληρωμής. Πρώτον, τον δέχθηκαν διότι αλλιώς θα τα έχαναν όλα. Δεύτερον και σημαντικότερον είναι ότι με την ανασυγκρότηση του αθηναϊκού κράτους από τον Σόλωνα, η Αθήνα εγένετο με την πάροδο του χρόνου η ισχυροτέρα δύναμη.
Ο δε σταθμητικός της κανόνας καθώς και το νόμισμά της, το διάσημο τετράδραχμο βάρου 17,5 γρ. επικράτησε λόγω ακρίβειας βάρους και ακεραιότητος, και έγινε το δολάριο της εποχής καταλαμβάνοντας τον θρόνο από τον αιγινητικό στατήρα.
Συμπέρασμα όλων των ανωτέρω είναι ότι ένας ικανός ηγέτης δημιουργεί ισχυρό κράτος με ισχυρό νόμισμα, αλλά και το αντίθετο.
Ι. Κ. Γεωργιου – Καρδιολόγος
Αναδιάρθρωση
Κύριε διευθυντά
Εκφράζοντας καθαρά προσωπικές απόψεις, θα ήθελα να σύντομα να πω ότι, δυστυχώς, με τη σιωπή του νομικού μας κόσμου (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων), δημιουργήθηκε στην κοινή γνώμη της χώρας μας η εσφαλμένη εντύπωση ότι η αναδιάθρωση δημοσίου χρέους είναι μία από τις πολλές επιλογές και ισοδυναμεί περίπου με χάρη των δανειστών στον πτωχό. Η αλήθεια είναι ότι η αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους ενός κυρίαρχου κράτους είναι υποχρεωτική και προκύπτει από θεμελιώδεις αρχές του δημοσίου διεθνούς δικαίου, όπως οι αρχές της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας. Οιαδήποτε άλλη επιλογή ισοδυναμεί με τη μόνη άλλη διαδικασία πτώχευσης, δηλαδή την εκκαθάριση, που σε περίπτωση κράτους βεβαίως δεν νοείται, αφού καταργεί την εθνική κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα.
Επίσης, η αναδιάρθρωση δεν είναι χάρη των δανειστών στον πτωχό, αφού σκοπός της είναι όχι μόνο να σωθεί ο πτωχός (πράγμα απαραίτητο σε περίπτωση που ο πτωχός είναι ένα κράτος), αλλά και να πληρώσει ο πτωχός όσο περισσότερα μπορεί. Χωρίς την αναδιάρθρωση επέρχεται άτακτη πτώχευση και οι δανειστές (ιδίως οι ομολογιούχοι που είναι ανασφάλιστοι δανειστές και σε περίπτωση πτώχευσης συνήθως δεν πληρώνονται) είναι αντιμέτωποι με το αξεπέραστο «ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος» (αφού εκκαθάριση κράτους είναι αδιανόητη). Αξίζει δε να σημειωθεί ότι η Γενική Συνέλευση των Η.Ε. με το υπ’ αριθμ. 68/304 ψήφισμα της 17ης Σεπτεμβρίου ε.ε., αναγνωριζοντας τη σημασία της αναδιάρθρωσης δημοσίου χρέους, αποφάσισε να ετοιμάσει και να υιοθετήσει μέσω διαπραγματεύσεων ένα διεθνές νομοθετικό πλαίσιο. Η απόφαση αναφέρει ότι στόχοι αυτού του πλαισίου είναι, μεταξύ των άλλων, η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, σταθερότητας και προβλεψιμότητας του διεθνούς χρηματοοικονομικού συστήματος, αλλά και η ισορροπημένη και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη σύμφωνα με τις εθνικές περιστάσεις και προτεραιότητες.
Σπυρος Μπαζινας
