Κύριε διευθυντά
Αναρωτιέται ο κ. Τάκης Θεοδωρόπουλος (φ. 21/6) για το «Πόσες δεκαετίες ισχύει το παρόν σύστημα εισαγωγής στα ΑΕΙ. …Από τότε πόσες έχει μεταρρυθμίσεις; Απειρες…».
Το άρθρο του με έφερε χρόνια πίσω, τότε που τελείωσα την ογδόη γυμνασίου. Λύκειο δεν υπήρχε, υπήρχαν τόνοι και πνεύματα. Και μετά για το απολυτήριο του γυμνασίου αν πήγαινες σε ιδιωτικό, είχες να περάσεις και επιτροπή. Πόσοι άραγε από τους αναγνώστες της «Καθημερινής» τα θυμούνται αυτά; Σίγουρα ελάχιστοι.
Και στη συνέχεια ένα καλοκαίρι με διάβασμα, φροντιστήριο και ζέστη, αφόρητη ζέστη. Γιατί τότε, καλοί μου φίλοι, τον παλιό εκείνο τον καιρό, δίναμε εισαγωγικές εξετάσεις απ’ ευθείας στο Ιδρυμα και στη Σχολή που θέλαμε να πάμε. Σεπτέμβριο.
Ενα καλοκαίρι με φροντιστήριο στου Σαββαΐδη στην πλατεία Κάνιγγος (και το Σάββατο) και αν όπως εγώ ήθελες να πας αρχιτεκτονική και σχέδιο γραμμικό και ελεύθερο στου Κ. Ζαχαράκη.
Γιατί τα θυμήθηκα όλα αυτά; Ισα ίσα για να απαντήσω στον Τάκη Θεοδωρόπουλο. Εχω φυλάξει με ιδιαίτερη αγάπη τη φωτοτυπία από το θέμα που μας έβαλαν στις εισαγωγικές εξετάσεις «εις το Γραμμικόν Σχέδιον» στην ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ, Ε.Μ. ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΝ». Ακαδημαϊκό έτος 1963-64. Το τελευταίο έτος που ίσχυσαν οι εισαγωγικές εξετάσεις.
Θέμα: To βάθρο του αγάλματος του Ανδριάντα του Θ. Κολοκοτρώνη. Και τι δεν ζητούσε. Κάτοψη, πλάγια όψη, λεπτομέρειες κατακόρυφου τομής, τους αναβαθμούς, το περίγραμμα του ανδριάντα (μεγεθυμένου διά μετρήσεων και αναγωγής) και την εντός περιγράμματος επιφάνεια πληρωμένη διά γραμμοσκιάς. Επί του σχεδίου, να σημειώνονται οι διαστάσεις. Επί του μνημείου επιγραφή με κατάλληλην διά μνημείον γραφήν. Τίτλος θέματος με γράμματα σχεδίου.
Υπότιτλος με κεφαλαία ή πεζά γράμματα, με ελεύθερο χέρι. (Το θέμα κατά το ήμισυ μελανωμένο με μολύβι).
13/09/1963. Ο εξεταστής καθηγητής ήταν ο Κυπριανός Μπίρης.
∆εν ζητούσε και λίγα ο Μπίρης. Ο Κολοκοτρώνης «έφαγε» πολλούς. Ευτυχώς ο Ζαχαράκης είχε κάμει καλή δουλειά. Τα κατάφερα. Κι έτσι δεν χρειάστηκε να ξαναδώσω.
Τι θυμάμαι; Την πρώτη φορά που μπήκα στα σχεδιαστήρια του Κτιρίου Γκίνη. Μου φάνηκαν γκρίζα και άχαρα. Τα δικά μας αργότερα στο Κτίριο Αβέρωφ ήταν μεγάλα και φωτεινά. Είχαμε τη θέση μας, το σκαμνί μας, το ντουλάπι μας. Ηταν το σπίτι μας.
Τι άλλο θυμάμαι; Τον επιτηρητή μας. Ηταν ένας νεαρός αρχιτέκτων που αργότερα υπήρξε επιμελητής μου στο μάθημα της Οικοδομικής, με καθηγητή τον Κυπριανό Μπίρη. Κάποια στιγμή η διπλανή μου έκοψε το χέρι της με το ξυραφάκι, προσπαθώντας να διορθώσει μια γραμμή (τότε σχεδιάζαμε με γραφίδες) και λέρωσε την κόλλα της με αίμα.
Ο Μαυρομάτης της είπε ότι αυτό αποτελούσε αιτία ακυρότητας, γιατί χρησίμευε σαν σημάδι αναγνώρισης της κόλλας. Προσφέρθηκα να το ξύσω εγώ. Μου είπε ότι απαγορεύεται και έφυγε.
Υστερα από λίγο ήρθε με τον καθηγητή Μπίρη, τον οποίο είχε πληροφορήσει για το θέμα. Ο Μπίρης με ρώτησε αυστηρά αν το είχα σκεφθεί καλά, γιατί αυτό σήμαινε ότι θα χάσω χρόνο. Του απάντησα με θάρρος (πού το βρήκα δεν ξέρω) ότι δεν με πειράζει, προφταίνω.
Για πρώτη φορά χαμογέλασε, μου έδωσε την άδεια και έφυγε. Εξυσα προσεκτικά το αίμα από την κόλλα της διπλανής μου, με τον επιτηρητή από πάνω μου να παρακολουθεί και γύρισα στο σχεδιαστήριό μου.
∆εν έμαθα ποτέ το όνομά της. Αρχισα να τρέμω. Τώρα που το σκέφτομαι… Λίγο αργά. Ας είναι, τέλος καλό, όλα καλά.
Πολλά χρόνια αργότερα, όταν υπηρετούσα πια ως λέκτορας στο ΕΜΠ, έκανα κι εγώ χρέη επιτηρήτριας και διορθώτριας στις Πανελλήνιες.
∆εν ήταν το ίδιο, άλλο είναι να δίνεις στη Σχολή που θέλεις να πας και άλλο είναι όπου σε βγάζει η τύχη.
Ημουνα τυχερή. Σήμερα θυμάμαι με νοσταλγία εκείνες τις μέρες, 63 χρόνια πριν…
*Ομότιμη καθηγήτρια ΕΜΠ
