Κύριε διευθυντά
Την 25η Ιουνίου επικυρώθηκε με ΦΕΚ το πολυνομοσχέδιο 5313/2026 του υπουργείου Οικονομικών για τα μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης κ.λπ. Μαζί με το άρθρο 56 στο οποίο είχε αναφερθεί εκτενώς ο κ. Πάσχος Μανδραβέλης (φ. 6/6, «Αν ξέραμε τι πληρώνουμε…»), το οποίο αφορά αύξηση στις μηνιαίες αποδοχές αρχιεπισκόπου και μητροπολιτών από 70% έως 90%.
Λογικό να προκληθεί κάποια αναταραχή και σκανδαλισμός στην κοινή γνώμη. Είδαμε δημοσιεύματα και ανακοινώσεις κάποιων μητροπολιτών, διότι οι περισσότεροι σιώπησαν, εκ των οποίων άλλοι δήλωσαν ότι δεν περίμεναν τέτοια ρύθμιση και άλλοι ζήτησαν να ανακληθεί το επίμαχο άρθρο. Η αλήθεια είναι ότι ούτε οι πολίτες γνώριζαν τι ίσχυε στο θεσμικό πλαίσιο (προσωπικά, νόμιζα ότι βρίσκονται στο ίδιο κλιμάκιο με τους διευθυντές των ∆ΕΚΟ). Από την άλλη, διαχειριστής εκκλησιαστικής σελίδας σημείωνε ότι η ρύθμιση δεν εξυπηρετεί σκοπιμότητες και πρόσωπα, αλλά πρόκειται «για μια διορθωτική αναπροσαρμογή που έρχεται να θεραπεύσει μια θεσμική στρέβλωση και αδικία δεκαετιών. Από το 1992 ακόμη, ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ είχε θέσει το ζήτημα της μισθολογικής εξομοίωσης των Αρχιερέων με τους ανώτατους κρατικούς λειτουργούς, όπως προβλέπεται από το θεσμικό πλαίσιο» (4/6), «Η αλήθεια για τις αυξήσεις των Αρχιερέων». ∆ηλαδή πάει πολύ πίσω αυτό το αίτημα.
Ενα επιχείρημα όσων υπερασπίζονται το άρθρο 56 είναι ότι ο αρχιεπίσκοπος λαμβάνει χαμηλότερο μισθό από τους μουφτήδες της μουσουλμανικής μειονότητας. Να πούμε ότι οι αναγνωρισμένοι μουφτήδες είναι τρεις στο σύνολο. Από την άλλη, στην Ελλάδα έχουμε δύο αρχιεπισκόπους (Αθηνών και τον Κρήτης). Αρα στην ελληνική επικράτεια δύο αρχιεπίσκοποι και 92 μητροπολίτες, συν τους τιτουλάριους και τους βοηθούς επισκόπους.
Προ ημερών είδα σε τηλεοπτικό σταθμό έναν μητροπολίτη να υπεραμύνεται της ρύθμισης, με το επιχείρημα ότι το επιβάλλει η αντιστοιχία της θέσης τους στην κρατική λειτουργία. Βέβαια, οι μητροπολίτες δεν είναι απλοί εργαζόμενοι που καλούνται να καλύψουν τις βιοτικές τους ανάγκες αποκλειστικά από τον μισθό τους. Υπηρετούν ισόβια τον θεσμό. Το κτίριο διαμονής, το αυτοκίνητο, τα καύσιμα, οι μεταφορές, η διατροφή και πλήθος άλλων αναγκών καλύπτονται από τους πόρους του θεσμού. Τα χρήματα αυτά προέρχονται από υποχρεωτική εισφορά των ενοριών προς την οικεία μητρόπολη, κάθε τρεις μήνες, γνωστή ως «τριμηνία». Γίνεται σαφές ότι κάποιοι ναοί έχουν έσοδα για την εισφορά, ενώ άλλοι ανταποκρίνονται με δυσκολία. Η μητρόπολη πάντως θα πάρει το ποσό που όρισε, συν την όποια ξεχωριστή εισφορά για ιδρύματα και ραδιοφωνικό σταθμό. Από την άλλη, οι γενικοί γραμματείς και οι διευθυντές δεν βρίσκονται σε αντίστοιχη θέση, αφού καλύπτουν μόνο με τον μισθό τις υποχρεώσεις. Οι επίσκοποι υποτίθεται πως υπηρετούν όχι απλώς έναν θεσμό, αλλά έναν τρόπο ζωής που θεμελιώνεται στην απλότητα και τη διακονία. Στη μοναχική κουρά, πριν τη χειροτονία, υπόσχονται να τηρούν ακτημοσύνη.
Στην απορία του κ. Μανδραβέλη για την αιτία των αυξήσεων, κατ’ εμέ η απάντηση είναι η προεκλογική περίοδος και η όποια «ζημιά» προκάλεσε ο γάμος των ομόφυλων ζευγαριών (5089/2024). Ολοι ξέρουν, κυρίως στην επαρχία, τη δύναμη των μητροπολιτών σε μια μερίδα του εκλογικού σώματος. Γι’ αυτό σε εορτές και λιτανείες οι βουλευτές και οι πολιτευτές στέκονται στην πρώτη γραμμή. Θεώρησαν στην κυβέρνηση ότι η αύξηση του μισθού θα εξισορροπήσει τις κακές σχέσεις λόγω του γάμου. Πάλι καλά που οι αρχιερείς δεν ζήτησαν παραπάνω χρήματα, διότι επί του πεδίου θεωρούνται ισότιμοι με τους υπουργούς. Μην ξεχνάμε και τις συνεχείς εκκλήσεις μητροπολιτών προς την πολιτεία να ενταχθούν στο μισθολόγιο του ∆ημοσίου οι άμισθοι κληρικοί. Πρόκειται για κατάσταση που ξεκίνησε το 2011 με τα μέτρα των μνημονίων και τακτοποιήθηκε το 2022 με τον νόμο 4957 για την τελική θεσμοθέτηση των οργανικών θέσεων. Και παρά ταύτα, στον άμβωνα ανώτερος και κατώτερος κλήρος, στη συντριπτική πλειοψηφία, θα συνεχίσει να κηρύττει αντιδυτικισμό.
