Κύριε διευθυντά
Το 1980, εκπρόσωποι των υπουργείων Εξωτερικών και Γεωργίας της Κύπρου ζήτησαν να με συναντήσουν. Είχε υπογραφεί η πράξη προσχώρησης στην τότε ΕΟΚ και βρισκόμασταν στη μεταβατική περίοδο, περιμένοντας (την 1.1.1981) για την πλήρη ένταξη. Στις σχετικές διαπραγματεύσεις είχα μετάσχει ως γενικός διευθυντής του τότε υπουργείου Γεωργίας και μέλος της Κεντρικής Επιτροπής ∆ιαπραγματεύσεων.
Οι φίλοι Κύπριοι ήθελαν να ενημερωθούν για τις διαπραγματεύσεις και γενικότερα για την τότε ΕΟΚ. Εξέφρασαν δε το παράπονο ότι η διαδικασία προώθησης της συμφωνίας σύνδεσης που είχε η Κύπρος με την ΕΟΚ είχε «παγώσει» μετά την τουρκική εισβολή του 1974.
Οταν ανέλαβα, στο τέλος του 1982, καθήκοντα υπευθύνου διαπραγματεύσεων στις διεθνείς υποθέσεις της Γεωργίας, η Κύπρος ήταν μεταξύ των χωρών της ευθύνης μου. Θυμήθηκα το παράπονο των αδελφών Κυπρίων και ζήτησα από τη Γαλλίδα προκάτοχό μου να με ενημερώσει. Μου είπε απλά ότι το θέμα της Κύπρου είχε «παγώσει» για πολιτικούς λόγους. Απάντησα ότι, ως Επιτροπή, που είναι ο θεματοφύλακας των συνθηκών, απόρροια των οποίων είναι η συμφωνία σύνδεσης με την Κύπρο (άρθρο 238 της συνθήκης της Ρώμης), έχουμε υποχρέωση να ενεργήσουμε και ας αφήσουμε τα κράτη-μέλη να επικαλεσθούν πολιτικούς λόγους. Συμφώνησε μαζί μου και μου παρουσίασε τον σχετικό φάκελο.
∆ιαπίστωσα ότι δέκα χρόνια μετά τη θέση σε ισχύ της συμφωνίας σύνδεσης (1973-1983) ουσιαστική πρόοδος δεν είχε συντελεστεί. Οταν έθεσα το θέμα στις συναρμόδιες υπηρεσίες, άκουσα μερικά «μουρμουρητά» σχετικά με αντιδράσεις χωρών-μελών, για μπλεξίματα με την Τουρκία κ.ά. Επανέλαβα αυτά που είχα πει στην προκάτοχό μου και πρόσθεσα ότι δεν μπορούμε να τιμωρούμε μία χώρα η οποία υπέστη εισβολή και κατοχή ενός τμήματός της για να μην έχουμε μπλεξίματα με τον εισβολέα. Δεν μπορούμε να τιμωρούμε το θύμα για να μη δυσαρεστήσουμε τον θύτη. Δεν ξανάκουσα ενστάσεις αυτού του είδους.
Την εποχή εκείνη, πρέσβης της Κύπρου στις Βρυξέλλες ήταν ένας δραστήριος διπλωμάτης, ο Αγαθοκλέους, με τον οποίον είχαμε πολύ καλή συνεργασία. Οι συνδυασμένες μας ενέργειες οδήγησαν στην έναρξη των διαπραγματεύσεων για το πέρασμα στο στάδιο της τελωνειακής σύνδεσης. Οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν εντατικά ώστε να καταλήξουν σε συμφωνία πριν από τη δική μου αλλαγή τομέα (Ανάπτυξη). Είχα εντυπωσιαστεί από την άριστη προετοιμασία και τη διαπραγματευτική ικανότητα της κυπριακής αντιπροσωπείας σ’ αυτές τις διαπραγματεύσεις.
Ετσι, είχε ωριμάσει το κλίμα, όταν ο υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου, Ιακώβου υπέβαλε αίτηση για ένταξη τον Ιούλιο του 1990 που είχε, ως γνωστόν, αίσιο πέρας.
*Επίτιμος διευθυντής Ευρωπαϊκής Επιτροπής
