Ο νονός του Οδυσσέα, τα… συναινετικά βαφτίσια, ο Ακης, ο Ρούλης, η Μπία, η Ρία και τ’ άλλα παιδιά

Ο νονός του Οδυσσέα, τα… συναινετικά βαφτίσια, ο Ακης, ο Ρούλης, η Μπία, η Ρία και τ’ άλλα παιδιά

Ο νονός του Οδυσσέα, τα… συναινετικά βαφτίσια, ο Ακης, ο Ρούλης, η Μπία, η Ρία και τ’ άλλα παιδιά-1
«Τω δ’ Οδυσσεύς όνομ’ έστω» ήταν η εντολή του Αυτόλυκου, άρχοντα από την περιοχή του Παρνασσού, προς την κόρη του Αντίκλεια και τον γαμπρό του Λαέρτη, γονέων του μετέπειτα βασιλιά της Ιθάκης και εκ των πρωταγωνιστών των ομηρικών επών. Στη σκηνή της «βάπτισης» στα ανάκτορα του νησιού, ήταν παρούσα και η έντιμη, αφοσιωμένη Ευρύκλεια που ανέλαβε ευθύς χρέη μαμής και τροφού του νεογέννητου. Την ιδιότητα του πολύτροπου ο ήρωας απαιτήθηκε να την επιβεβαιώσει πάμπολλες φορές από τότε που βγήκε στον πηγαιμό για την Ιθάκη, κατά τη διάρκεια της δεκαετούς περιπλάνησης, έως ότου πατήσει πάλι στη γη του βασιλείου του και εκτελέσει τη μνηστηροφονία. Στην εικόνα, ένα μικρό δείγμα γραφής. Ο Οδυσσέας ξεφεύγει από τη σπηλιά του Κύκλωπα δεμένος κάτω από την κοιλιά του κριαριού, κρατώντας το σπαθί του· μελανόμορφος κρατήρας, περί το 500 π.Χ., Mουσείο κρατιδίου Βάδης, Γερμανία. (Ελληνική Μυθολογία, τόμος Τρωικός Πόλεμος, Εκδοτική Αθηνών.)

Κύριε διευθυντά

Οταν έρχεται η ώρα να αποφασιστεί το όνομα που θα πάρει το νεογέννητο παιδί, τότε αρχίζουν, πολλές φορές, οι μουρμούρες, οι γκρίνιες, οι καβγάδες και ενίοτε και οι… «αναμετρήσεις». Το θέμα παίρνει μεγαλύτερες διαστάσεις όταν μπει και σε «διαβούλευση» με τους παππούδες και άλλους στενούς συγγενείς και φίλους.

Τις τελευταίες μάλιστα δεκαετίες, λόγω της ολιγοτεκνίας, πολλές φορές, δεν μαζεύεται η κατάσταση…

Βρέθηκαν, ευτυχώς, κάποιες λύσεις κατευναστικές, συμβιβαστικές, των ίσων αποστάσεων, λύσεις που θυμίζουν τη στάση ουδετερότητας σε εμπόλεμη περίοδο.

Οι λύσεις αυτές αποφεύγουν τον σκόπελο και είτε ικανοποιούν και τα δύο μέρη, είτε ακολουθούν τον τρίτο δρόμο της επίκλησης κάποιου οράματος, τάματος, υπερτέρου χρέους, οφέλους και πολλά άλλα.

Με τον τρόπο αυτό επέρχεται κάποια ισορροπία και καταλήγουν «συναινετικά» οι γονείς, ώστε ο κουμπάρος να ανακοινώσει αρμοδίως το όνομα που θα λάβει το παιδί.

Είναι βέβαια προφανές ότι η λύση της ικανοποίησης και των δύο μερών (διωνυμία ή σπανιότατα τριωνυμία) δημιουργεί κάποιες δυσκολίες. Για σκεφθείτε στο γραφείο σας να φωνάζετε τον συνάδελφό σας:

– Ορφέα-Θρασύβουλε σε θέλει ο διευθυντής, ή σε ζητάει στο τηλέφωνο ο Ισίδωρος-Αλέξανδρος!

– Βασιλική-Αγγελική-Γαρυφαλλιά μπορείς να επικοινωνήσεις με τη Διονυσία-Κλειώ-Χρυσάνθη στη Λάρισα;

Τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκαν ολιγοσύλλαβα ονόματα, όπως Ακης, Ρούλης, Λεό, Σάκης, Λία, Σία, Μπία, Κλένια, Πέγκυ, Βίκυ, Ρία, Νία, που θόλωσαν τα πράγματα…

Με το μείζον πρόβλημα του δημογραφικού, την ατεκνία και την ολιγοτεκνία, στους καιρούς μας, μακάρι παιδιά να αποχτάμε και ας γίνονται και ομηρικοί καβγάδες για το όνομα! Και μιας και αναφερθήκαμε σε ομηρικούς καβγάδες, ας δούμε ποιος διάλεγε τον κουμπάρο και ποιος έδινε το όνομα στους μακρινούς εκείνους καιρούς, πριν από τρεις περίπου χιλιάδες χρόνια.

Ο θείος Ομηρος μάς δίνει αρκετές πληροφορίες σχετικά με το «τελετουργικό» κατά το οποίο έλαβε το όνομα και ο πολύτροπος Οδυσσέας, ποιος ήταν ο νονός που του έδωκε αυτό το όνομα και τι αυτό σημαίνει, για τα δώρα του… κουμπάρου, καθώς και άλλα ανθρωπογεωγραφικά στοιχεία (Οδύσσεια, τ 399-412). Για να βιώσουν εναργέστερα οι φίλοι αναγνώστες τα της ονοματοδοσίας του γνωστού σε όλους Οδυσσέα θα παραθέσουμε μερικά στοιχεία, όπως προκύπτουν από το αθάνατο ομηρικό έπος.

Γονείς του Οδυσσέα ήσαν ο Λαέρτης και η Αντίκλεια. Η Αντίκλεια ήταν κόρη του Αυτόλυκου, άρχοντα από την περιοχή του Παρνασσού. Δηλαδή Λαέρτης ήταν ο γαμπρός και Αυτόλυκος, ο πεθερός του.

Από την πλευρά του πατέρα του Λαέρτη, παππούδες του Οδυσσέα ήσαν ο Αρκείσιος και η Χαλκομέδουσα, δηλαδή συμπεθέροι του Αυτόλυκου.

Ο πεθερός λοιπόν του Λαέρτη, ο Αυτόλυκος, ήρθε κάποτε στην Ιθάκη από τον Παρνασσό για να τους δει. Εκείνες τις μέρες είχε γεννήσει η κόρη του, η Αντίκλεια, ένα χαριτωμένο μωρό, το πρώτο εγγονάκι του Παρνασσιώτη άρχοντα.

Καμάρωνε ο «χαζοπαππούς» και χαιρόταν, όπως θα έκανε κάθε παππούς από τότε μέχρι σήμερα!

Εκεί στα ανάκτορα του Λαέρτη ήταν από πολλά χρόνια στο υπηρετικό προσωπικό μια έντιμη, πιστή και αφοσιωμένη γυναίκα, η Ευρύκλεια, που με τη γέννηση του μωρού, έκανε και χρέη μαμής και τροφού.

Πήρε λοιπόν στα χέρια της το μωρό η Ευρύκλεια και το απόθεσε στα γόνατα του Αυτόλυκου και του είπε να βρει ένα όνομα για να το δώσουν στο παιδί: «Αυτόλυκ’ αυτός νυν όνομ’ εύρεο…».

Ο Αυτόλυκος δεν ξαφνιάστηκε καθόλου, αλλά απευθύνθηκε αμέσως στον γαμπρό του και στην κόρη του και τους είπε να δώσουν στο παιδί το όνομα που θα τους πει. Να το ονομάσουν Οδυσσέα: «Γαμβρός εμός θυγάτηρ τε, τίθεσθ’ όνομ’ όττι κεν είπω… Τω δ’ Οδυσσεύς όνομ’ έστω…».

Διαπιστώνει κανείς ότι δεν έχουν από τότε αλλάξει και πολλά πράγματα! Εχουν;

comment-below Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή

Editor’s Pick

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ

MHT