Κύριε διευθυντά
Με αφορμή το πολύ ενδιαφέρον ειδησεογράφημα του κ. Κώστα Κουκουμάκα για τα έργα στον Ισθμό της Κορίνθου («Η Καθημερινή», 23/5/2026), επιτρέψτε μου να προσθέσω μερικά στοιχεία για την ιστορία αυτού του Ισθμού.
Πρώτον, αναφέρομαι στο υποκατάστατον ενός μελλοντικού πορθμού, στον Δίολκο δηλαδή, την απίστευτη στεριανή οδό διαπεραίωσης πλοίων (μήκους οδού 6,5 km), που λειτουργούσε από τον 7ο αιώνα π.Χ. έως τον 12ο αιώνα μ.Χ.: σπουδαιότατο επίτευγμα της αρχαίας ελληνικής τεχνολογίας, βρίσκεται πάντοτε εκεί για να συγκινήσει τους αρχαιοφίλους, στα δύο μεγάλα τμήματά του που έχουν διασωθεί – ένα κοντά στον Κορινθιακό κόλπο και ένα κοντά στον Σαρωνικό (αυτό, με πρόσφατη λαμπρή αποκατάσταση απ’ το υπουργείο Πολιτισμού). Εντύπωση προκαλούν και οι οργανωμένες αύλακες που καθοδηγούσαν τους τροχούς του οκτάτροχου «ολκού» πάνω στον οποίον φόρτωναν τα μεγάλα πολεμικά (ενίοτε δε και εμπορικά) πλοία. Πολλές σχετικές λεπτομέρειες βρίσκονται στην εικονοκινητική (animation) ταινία μου που είναι διαθέσιμη στο Διαδίκτυο.
Δεύτερον, για τις παλαιότερες απόπειρες εξόρυξης του Ισθμού για τη δημιουργία της διώρυγας της Κορίνθου, επιτρέψτε μου να προσθέσω ότι μετά τον Περίανδρο, και πριν απ’ τον Νέρωνα, πολλοί δημόσιοι άνδρες είχαν την πρόθεση να διανοίξουν τη διώρυγα της Κορίνθου, όπως οι Δημήτριος ο Πολιορκητής, Ιούλιος Καίσαρ και Καλιγούλας. Αξίζει, τέλος, να αναφερθεί ότι ο γενναιόδωρος ευεργέτης και συμπατριώτης μας Ηρώδης Αττικός (στις αρχές του 2ου αιώνα μ.Χ.), τίποτε σπουδαίο δεν νόμιζε πως έκαμε στη ζωή του, «επειδή μη τον Ισθμόν έτεμεν» (Φιλόστρατος, Βίοι Σοφιστών, 551-552).
*Πεντέλη
