Κύριε διευθυντά
Παραθέτω την αρχή του μνημειώδους λόγου του μεγάλου Αντρέ Μαλρώ, υπουργού Πολιτισμού της Γαλλίας και μεγάλου αντιστασιακού, που εκφωνήθηκε, ενώπιον του υπέρτατου ηγέτη της γαλλικής Αντίστασης, και τότε Προέδρου της ∆ημοκρατίας, στρατηγού Ντε Γκωλ, στις 19-12-1964 κατά τη μεταφορά της τέφρας του Ζαν Μουλέν στο Πάνθεον:
«Κύριε Πρόεδρε της ∆ημοκρατίας. Προ είκοσι και πλέον ετών ο Ζαν Μουλέν, μια ημέρα του ∆εκεμβρίου του 1942, που πιθανότατα έμοιαζε με τη σημερινή, έπεφτε με αλεξίπτωτο στην Προβηγκία τη νύχτα της 31ης ∆εκεμβρίου 1942 για να αναλάβει την ηγεσία όλων των κινημάτων αντιστάσεως, μετά από εντολή σας. Αν δεν γινόταν η σημερινή τελετή πόσα παιδιά της Γαλλίας θα γνώριζαν το όνομά του; Το ξαναβρήκε ο ίδιος αν και συναισθάνετο την απειλή του θανάτου. Ισχυρές μνήμες των δύο πολέμων συμπληρώνονται σήμερα με την επαναφορά στη μνήμη του “λαού της νύχτας” που αυτός ο άνδρας ενέπνευσε και συμβόλιζε, που το σκήνωμά του μια αφανής επίσημη φρουρά περιβάλλει. Για το βαθύ, οργανικό και πολλαπλό, αίσθημα, που αποκόμισα από τη μυθική δράση του, ιδού γιατί την αφηγούμαι».
Λόγος αξεπέραστος στην ιστορία της Γαλλίας που κατέληγε ως εξής:
«Σήμερα, νεολαία της Γαλλίας μπορείς να φανταστείς αυτόν τον άνδρα με το παραμορφωμένο από τα βασανιστήρια πρόσωπο και που τα χείλη του δεν μίλησαν; Η εικόνα αυτή, εκείνη ακριβώς την ημέρα, ήταν το πρόσωπο της Γαλλίας».
Η δράση του Ζαν Μουλέν επανήλθε σήμερα στην επικαιρότητα, με την αφιερωμένη σε αυτόν ταινία που έκανε πρεμιέρα πρόσφατα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου στις Κάννες, για την οποία η «Κ» αφιέρωσε εκτενή ανταπόκριση του συνεργάτη της κ. Αιμιλίου Χαρμπή, στις 19-5-2026.
Ο Ζαν Μουλέν γεννήθηκε το 1899 στην Μπεζιέρ και μετά λαμπρές νομικές σπουδές εισήλθε στην ανώτερη διοίκηση της Γαλλίας και το 1940 η γερμανική επίθεση τον βρήκε νομάρχη του Eure-en-Loir, με έδρα τη Σαρτρ. Για να μην υπογράψει δήλωση που κατηγορούσε άδικα για ωμότητες τους Σενεγαλέζους ακροβολιστές του γαλλικού στρατού, αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει κόβοντας την καρωτίδα του.
Η κυβέρνηση του Βισύ (ονομαστή λουτρόπολη, όπου ο στρατάρχης Φιλίπ Πεταίν εγκατέστησε τη δωσιλογική κυβέρνησή του) τον έθεσε σε διαθεσιμότητα.
Στις 20 Οκτωβρίου 1941, μέσω Λισσαβώνας, διέφυγε στο Λονδίνο, όπου και τέθηκε αμέσως στη διάθεση του στρατηγού Ντε Γκωλ.
Τότε τέθηκαν οι βάσεις δημιουργίας, υπό την ηγεσία του, του περιώνυμου Εθνικού Συμβουλίου Αντιστάσεως – Conseil National de la Resistance, που συνήλθε, το πρώτον, στο Παρίσι στις 27 Μαΐου 1943, όπου και αναγνωρίστηκε η ανωτάτη ηγεσία του στρατηγού Ντε Γκωλ.
Συνελήφθη από την Γκεστάπο στις 21 Ιουνίου 1943, μαζί με επτά (7) μέλη του Συμβουλίου Αντιστάσεως, ενώ συνεδρίαζαν, στην πολίχνη Καλϋίρ, στα περίχωρα της Λυών, ύστερα από κατάδοση. Γρήγορα εξακριβώθηκε ότι ήταν ο «max», ο αρχηγός της Γαλλικής Αντίστασης.
Η Γκεστάπο τον υπέβαλε σε πρωτοφανή βασανιστήρια, χωρίς όμως να του αποσπάσει αποκαλύψεις, και πέθανε στις 8 Ιουλίου 1943 κατά τη μεταγωγή του με τρένο από το Νεϊγύ (όπου είχε μεταφερθεί από τη Λυών) προς τη Γερμανία (πιθανώς στο Μετς) συνεπεία τραυμάτων από τα βασανιστήρια που υπέστη από το χιτλερικό κτήνος Κλάους Μπάρμπι.
Ο στρατηγός Ντε Γκωλ στα «Πολεμικά απομνημονεύματά του» σημείωνε: «Ο άνδρας αυτός προερχόταν από την ίδια ζύμη που ήταν πλασμένοι οι άριστοι των συμπολεμιστών μου. Ο Ζαν Μουλέν έπεσε για τη Γαλλία όπως και τόσοι ανδρείοι στρατιώτες».
Είναι η ίδια η Γαλλία που με το πιο ένδοξο τέκνο της, τον άνδρα της 18ης Ιουνίου, αναγνώρισε στο πρόσωπο του Ζαν Μουλέν την πιο εμβληματική μορφή της Αντίστασης, το πνεύμα της οποίας χαρακτηρίζει, διαχρονικά, τον γαλλικό λαό. Είναι η αιώνια Γαλλία».
*Δικηγόρος
