Κύριε διευθυντά
Στο φύλλο της 27ης Μαΐου διάβασα το δημοσίευμα για τον «τριπρόσωπο Χριστό», μεταβυζαντινή εικόνα που εκτίθεται στην 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη με θέμα τον υπερρεαλισμό (σουρεαλισμό) στην τέχνη.
∆εν γνωρίζω το σκεπτικό της έκθεσης, συνεπώς ούτε το γιατί θεωρήθηκε «υπερρεαλιστική» η ανωτέρω εικόνα. Το θέμα αυτό, όπως και αρκετά άλλα σχήματα, είναι μεταβυζαντινή ανάπλαση ενός δάνειου από τη δυτική τέχνη για να αναπαρασταθεί η Αγία Τριάδα.
Στη ∆ύση η τέχνη επανέλαβε το σχήμα και με άλλες μορφές, λ.χ. ο Χριστός ολόσωμος, πανομοιότυπος επί τρεις φορές. Η βυζαντινή εικονογραφία απέφυγε να παραστήσει συστηματικά την Αγία Τριάδα, κάτι πέρα από την ανθρώπινη νόηση, απεικονίζοντας αντ’ αυτού τη Φιλοξενία των τριών αγγέλων από τον Αβραάμ. Ωστόσο στη μεταβυζαντινή εποχή των θρησκευτικών «ομολογιών» οι συγκλίσεις προς τα δυτικά πρότυπα αυξάνονται.
Η μεταβυζαντινή εικονογραφία παραμένει ανοιχτή πρόκληση για τον μελετητή, σε στενή συνάρτηση με ό,τι συμβαίνει στους ετερόδοξους.
*Ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Κύπρου, Λευκωσία
