Κύριε διευθυντά
Η διεθνής διαβητολογική κοινότητα έχασε πρόσφατα έναν πραγματικό γίγαντα της Ιατρικής: τον Ele Ferrannini. Πέρα από το επιστημονικό του μέγεθος, ο Ele ενσάρκωνε έναν διαφορετικό τρόπο να κάνεις κλινική έρευνα – με βάθος, μέθοδο και ανθρωπιά.
Παρότι ιατρός, είχε βαθιά κλασική παιδεία· ένας σύγχρονος αναγεννησιακός άνθρωπος. Οταν έφτασα στο εργαστήριό του, χωρίς να μιλώ σχεδόν καθόλου ιταλικά, εκείνος επέλεξε να επικοινωνήσουμε μέσα από αρχαίες ελληνικές λέξεις που θυμόταν. Ετσι σύντομα μου έδωσε και το όνομα «teliughenos». Πολύ γρήγορα μου άνοιξε χώρο δίπλα του: τον παρακολουθούσα να αναλύει δεδομένα, να γράφει άρθρα, να σκέφτεται. Στις συναντήσεις μας με απέτρεπε από το να κρατώ σημειώσεις· «να προσέχεις αυτά που λέω», μου έλεγε. Δεν μετέδιδε πληροφορίες, αλλά τρόπο σκέψης. Οπως επαναλάμβανε, «σημασία δεν έχει να δώσεις σε κάποιον ένα ψάρι, αλλά να τον μάθεις να ψαρεύει».
Ο Ele δίδασκε με το παράδειγμά του. Εδινε ευκαιρίες, χρόνο και εμπιστοσύνη στους νέους. Αν είχες έστω μια σπίθα μέσα σου, σε έκανε σίγουρα να ερωτευθείς την έρευνα. Παράλληλα αγαπούσε παθιασμένα τη ζωή: διάβαζε ασταμάτητα, άκουγε μουσική – ήταν μεγάλος θαυμαστής του διάσημου Ελληνα βιολιστή Λεωνίδα Καβάκου, τον ενδιέφερε πάρα πολύ η πολιτική και κρατούσε πολύ καλή συντροφιά.
Σε ιταλικό αφιέρωμα γράφτηκε πως «δεν βιαζόταν ποτέ… δεν ήταν βραδύτητα, αλλά στυλ· όχι δισταγμός, αλλά κυριαρχία του χρόνου. Σε ένα επάγγελμα που κυριαρχούνταν ολοένα και περισσότερο από προθεσμίες, δείκτες και το επείγον, φαινόταν να ζει με έναν πιο «εκτεταμένο ρυθμό». Ηταν ερευνητής της αιτίας των πραγμάτων· γι’ αυτό και το έργο του ήταν κυρίως μελέτες παθοφυσιολογίας, ενώ συχνά αστειευόταν με όσους έκαναν μόνο trials ή μετα-αναλύσεις. Δίπλα του μάθαινες όχι μόνο επιστήμη, αλλά και σοβαρότητα, συνεργασία, αφοσίωση. Δούλευε μέχρι τις τελευταίες μέρες της ζωής του.
Θα κλείσω με ένα περιστατικό: σε ένα συνέδριο στην Αθήνα, εκείνος –λάτρης της Ελλάδας– μου έκανε ξενάγηση στην Πλάκα. Ημουν μόλις ένα χρόνο στην ομάδα του και πίστευα, αφελώς, ότι είχε δει κάτι ξεχωριστό σε εμένα και για αυτό με είχε επιλέξει. Οταν τον ρώτησα τι είδε, μου απάντησε: «Εσύ ήρθες σε εμένα». Απόρησα. «Φυσικά ήρθα σε εσένα», του είπα. Δεν νόμιζα πως αρκούσε μόνο αυτό. Και όμως αρκούσε αυτό το απλό: δεν υπήρχαν και πολλοί νέοι που θα του χτυπούσαν την πόρτα και με ίσως και μια μικρή έπαρση λόγω νεότητας θα ζητούσαν να δουλέψουν δίπλα του. Πολλές φορές δεν εκφράζουμε το ενδιαφέρον μας από φόβο μήπως απορριφθούμε.
Είχα τη σπάνια τύχη να γνωρίσω αυτόν τον ελεύθερο (Eleuterio) και ολοκληρωμένο άνθρωπο. Το παράδειγμά του είναι πολύτιμο. Μακάρι οι νέοι φοιτητές και απόφοιτοι να συναντούν και στο μέλλον τέτοιους φωτεινούς αστέρες στον δρόμο τους.
*Επίκουρη καθηγήτρια Διαβητολογίας και Μεταβολικών Νοσημάτων στο Πανεπιστήμιο της Πίζας, Επισκέπτρια καθηγήτρια ΕΚΠΑ
