Κύριε διευθυντά
Τα chatbots ή Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα, όπως το ChatGPT, είναι μηχανές που ξεκινώντας από δική μας προτροπή παράγουν λόγια παρόμοια με αυτά που θα λέγαμε εμείς. Αυτό μας εντυπωσιάζει τόσο ώστε μας διαφεύγει το ότι δεν μπορούν να μιλήσουν για πολλά πράγματα ή φαινόμενα.
Αυτά είναι εκείνα για τα οποία δεν μιλούμε ποτέ, προφορικά ή γραπτά. Μπορεί να νομίζετε ότι τέτοια πράγματα ή φαινόμενα δεν υπάρχουν, αλλά είναι, εντούτοις, πολύ συνηθισμένα. Πρόκειται για γνώσεις για τις οποίες δεν μιλούμε ποτέ γιατί τις θεωρούμε αυτονόητες. ∆εν λέμε ότι την ημέρα τα αντικείμενα έχουν ίσκιο ενώ τη νύχτα δεν έχουν. ∆εν λέμε επίσης πως ο ίσκιος αυτός αλλάζει την όψη των αντικειμένων. ∆εν λέμε ότι ο ίσκιος ενός πεύκου δεν θα μας τραυματίσει αν πέσει επάνω μας, ενώ μία κουκουνάρα μπορεί να το κάνει. Είναι άλλο να σε χτυπήσει μία κουκουνάρα και άλλο να σε χτυπήσουν οι ακτίνες του ήλιου. Γενικά, δεν μιλούμε για το πώς αλληλεπιδρούν τα αντικείμενα του περιβάλλοντος. Αυτές είναι τόσο αυτονόητες εμπειρικές γνώσεις, ώστε κανείς δεν μιλάει γι’ αυτές. Αλλά και να θέλαμε, δεν θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για όλες αυτές τις αλληλεπιδράσεις γιατί είναι αμέτρητες. Ετσι, σε διάλογο με ένα chatbot διαπιστώνουμε ότι του λείπουν άπειρες εμπειρικές γνώσεις για τα πράγματα γύρω μας και το πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, αυτές ακριβώς που τις αποκτούμε χωρίς ομιλία ήδη από τη βρεφική μας ηλικία.
Μία άλλη κατηγορία φαινομένων ή αντικειμένων για την οποία δεν μπορεί να μιλήσει ένα chatbot είναι εντελώς νέα πράγματα ή φαινόμενα. Συνθέτει ομιλία για όσα διάβασε, όχι όμως για όσα δεν διάβασε. Δεν ξέρει τι είναι drones πριν διαβάσει γι’ αυτά. Δεν μπορεί να ανακαλύψει νέα φυσικά φαινόμενα, γιατί γι’ αυτό χρειάζεται να εκτελεί πειράματα και παρατηρήσεις. Μπορεί ίσως να συνδυάσει γνώσεις που ήδη έχουμε, αλλά όχι να παραγάγει νέες έννοιες. Μπορεί να εφαρμόσει υπαρκτούς κανόνες αλλά όχι να εφεύρει νέους.
Είναι αφελές, λοιπόν, να νομίζουμε ότι με μακρά εκπαίδευση θα «ανακαλύψει» φαινόμενα ή συσκευές που δεν έχουν περιγραφεί ήδη από εμάς. ∆εν δημιουργεί πρωτότυπες έννοιες, αλλά μόνο αναπαράγει αυτά για τα οποία διάβασε. Για ένα chatbot ένας δράκος είναι πολύ πιο πραγματικός από έναν πονοκέφαλο.
*Πεύκη
