Κύριε διευθυντά
Μια ελάχιστη, αφηγηματολογικού χαρακτήρα, πινελιά η επιστολή μου, στα όσα οι επιστολογράφοι κ. Μιχ. Ιω. Μιχαλακόπουλος («Κ», 16/5/2026) και Αντώνης Μακρυδημήτρης («Κ», 23/5/2026) με ιδιαίτερη ευαισθησία μοιράστηκαν μαζί μας γύρω από το συγκλονιστικό ομηρικό επεισόδιο της άφιξης – επιστροφής του Οδυσσέα στην Ιθάκη.
Η σκηνή, με πρωταγωνιστές τον ίδιο, τον πιστό Εύμαιο και τον πιστότατο Αργο, αποδίδεται με τη μέγιστη διακριτικότητα. Ο Οδυσσέας και ο Αργος θα δεθούν ανεπίστροφα με μια πικρή, βουβή αίσθηση ματαίωσης. Αυτό απαιτεί η δραματική οικονομία του έργου. Τα συναισθήματά τους μένουν φυλακισμένα μέσα τους, αδικαίωτα: ο Αργος δεν έχει τη φυσική δύναμη να τα εκφράσει στο εύρος και στην ένταση που, υπό συνήθεις συνθήκες, παρορμητικά θα εκδήλωνε. Ο Οδυσσέας δεν μπορεί, χωρίς να προδώσει τη μυστική άφιξή του, να ανταποδώσει το καλωσόρισμα με τη στοργή και τη γενναιοδωρία που θα επιθυμούσε.
Δύο δραματικές κορυφώσεις που ο ποιητής συνταρακτικά αποσιωπά, αφήνοντας τους ακροατές ή τους αναγνώστες του έργου να αναμετρηθούν με αυτές!
ΥΓ. 1: Ενα επεισόδιο – μνημείο αβίαστης συγκίνησης. Αραγε, πόσο συχνά διδάσκεται στα πολυαπαντώμενα μαθήματα ή σεμινάρια δημιουργικής γραφής;
ΥΓ. 2: Και μία πραγματολογική επισήμανση: ο Εύμαιος είναι το μοναδικό πρόσωπο στο οποίο ο ποιητής, εγκαταλείποντας την τριτοπρόσωπη αφήγηση, απευθύνεται σε δεύτερο πρόσωπο, συνδιαλεγόμενος μαζί του: «Τὸν δ’ απαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα».
«Και τότε, αποκρινόμενος του μίλησες, Εύμαιε χοιροβοσκέ». Μια ανταμειφτική συμπάθεια του ποιητή, αυτό, προς τον γηραιό, αφοσιωμένο υποτακτικό. Τι άλλο;
*Βούλα
