Κύριε διευθυντά
Με ιδιαίτερη συγκίνηση και ενδιαφέρον, ως Χανιώτης στην καταγωγή, πληροφορήθηκα την πρόσφατη παρουσίαση στο Μεγάλο Αρσενάλι των Χανίων μιας άγνωστης έως τώρα ελαιογραφίας του σπουδαίου Φλαμανδού ζωγράφου του μπαρόκ Johannes Peeters (1624-1678). Το έργο, που ανήκει σε ιδιωτική αθηναϊκή συλλογή, αποτελεί, σύμφωνα με τον έγκριτο ιστορικό τέχνης δρα Θοδωρή Κουτσογιάννη, την πρώτη γνωστή ζωγραφική απεικόνιση του ενετικού λιμανιού της πόλης μας.
Η επιστημονική υπόθεση ότι ο Peeters ενδέχεται να επισκέφθηκε αυτοπροσώπως την Κρήτη γύρω στο 1659 και να σχεδίασε το λιμάνι «εκ του φυσικού», ανοίγει ένα συναρπαστικό νέο κεφάλαιο για την τοπογραφία και την ιστορία της τέχνης στην Κρήτη κατά τον Κρητικό Πόλεμο.
Ως φιλότεχνος αναγνώστης, αλλά και ως πολίτης που διψάει για την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς μας, θα ήθελα να καταθέσω έναν γόνιμο προβληματισμό που αφορά τη συνέχεια αυτής της σπουδαίας ανακάλυψης. Καθώς η απόδοση (attribution) ενός τόσο σπάνιου έργου και η τεκμηρίωση της προέλευσής του (provenance) αποτελούν μια σύνθετη διαδικασία, γεννώνται εύλογα ορισμένα ερωτήματα:
Υπάρχει σχεδιασμός ώστε το έργο να εξεταστεί εργαστηριακά (με φυσικοχημικές αναλύσεις χρωστικών ή υπέρυθρη ανακλαστογραφία) για την οριστική τεχνική του πιστοποίηση; Εχει δρομολογηθεί η κατάθεσή του προς έλεγχο και καταγραφεί στους ειδικούς του ολλανδικού Ινστιτούτου Ιστορίας της Τέχνης (RKD) στη Χάγη, ώστε να ενταχθεί επισήμως στον διεθνή κατάλογο έργων του καλλιτέχνη;
Ευελπιστούμε ότι η επιστημονική κοινότητα και οι συντελεστές αυτής της εξαιρετικής πρωτοβουλίας θα μας δώσουν μελλοντικά την ευκαιρία να γνωρίσουμε τα αποτελέσματα των ιστορικών και τεχνικών μελετών. Η πλήρης και διεθνώς αναγνωρισμένη τεκμηρίωση αυτού του πίνακα δεν θα θωρακίσει απλώς την αξία του, αλλά θα χαρίσει στα Χανιά ένα αδιαμφισβήτητο, παγκόσμιο τεκμήριο της ιστορίας τους.
*Μαθηματικός (BSc), πληροφορικός (MSc), ανεξάρτητος ερευνητής του έργου του Γιάννη Σπυρόπουλου και μέλος του International Catalogue Raisonné Association (ICRA)
