Kύριε διευθυντά
Με την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ο Κωνσταντίνος ∆οξιάδης γράφει: «Νεότερα διά τα καταφύγια»: «Θα ενόμιζεν κανείς ότι υπό τον ανωτέρω τίτλον θα εδίδοντο πολλά και διάφορα εντελώς άγνωστα στοιχεία διά τα καταφύγια, εφ’ όσον ο πόλεμος έχει κηρυχθεί από τα μεγαλύτερα κράτη της Ευρώπης. Το μικρόν όμως σχετικώς διάστημα το οποίον διέρρευσεν από της εκρήξεως του πολέμου, δεν επέτρεψεν εις τα εκ του πολέμου συμπεράσματα να ιδούν το φως της δημοσιότητος, πράγμα το οποίον ίσως και να γίνεται και σκοπίμως μέχρι ορισμένου σημείου».
Τρεις σελίδες που συνοδεύονται από άλλες πέντε στο επόμενο τεύχος του περιοδικού «Τεχνικά Χρονικά» 1-15 ∆εκεμβρίου 1939, με όλες τις νεότερες πληροφορίες από τη Γερμανία, την Πολωνία και την Αγγλία.
Παράλληλα ο Κ. ∆οξιάδης δημοσιεύει δύο ακόμη άρθρα, ένα στο προηγούμενο τεύχος με τίτλο «Αντιαεροπορική Αμυνα και τεχνικά έργα» και ένα στο επόμενο «Ο εναέριος πόλεμος»: Πώς πρέπει να οργανωθεί ο Κρατικός Μηχανισμός. Τι πρέπει να κάνει η ∆ιοίκηση. Πώς πρέπει να προετοιμάσει τις άμυνές της. Τι θα προσπαθήσει να καταστρέψει η εχθρική αεροπορία. Αν συγκρίνει κανείς την ακτίνα δράσεως που μπορεί να διανύσει ένα αεροπλάνο, το μέγιστο ωφέλιμο φορτίο που μπορεί να μεταφέρει κάθε βομβαρδιστικό, τον αριθμό των μικρών και των μεγάλων εμπρηστικών οβίδων που μπορεί να ρίξει, τα χημικά όπλα κ.λπ., με όσα μαθαίνουμε για το σήμερα, το 1939 μοιάζει με παιδικό παιχνίδι.
Κάποιες παρατηρήσεις όμως για τη διακοπή εργασίας στις βιομηχανικές περιοχές, που χειροτερεύει την παραγωγή όλης της χώρας, παρουσιάζουν κοινά στοιχεία.
Σε μια περίοδο όπως η σημερινή που ο Γ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος μας κλείνει το ματάκι του, τα λόγια του ∆οξιάδη έχουν πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα.
«Ο αιώνιος πόλεμος κάθε όντος είναι ο μεγάλος συντελεστής που επηρεάζει την διαμόρφωσιν και εξέλιξίν του.
Αν ο οργανισμός αυτός είναι ο ίδιος ο άνθρωπος ή μια ολόκληρη κοινωνία, όλες οι ενέργειες, η όλη οργάνωσις, οι νόμοι είναι επηρεασμένα από την αιώνια προσπάθεια για την επικράτησιν, την αιώνια προσπάθεια που έχει ως αποτέλεσμα τον πόλεμο».
Η ανάπτυξη της τεχνικής αλλάζει τον τρόπο επίθεσης και άμυνας και τον τρόπο χρήσης των υπαρχόντων, δεν αλλάζει όμως τον σκοπό. Τα άρθρα του ∆οξιάδη, 100 περίπου συνολικά, παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς γράφτηκαν το 1939, λίγα χρόνια πριν ο γνωστός αρχιτέκτων και πολεοδόμος αναλάβει τη διεύθυνση του υπουργείου Ανοικοδομήσεως, ξανακτίζοντας τη μεταπολεμική Ελλάδα, τότε που το 23% του οικοδομικού δυναμικού είχε καταστραφεί και ένας πολύ μεγάλος αριθμός κατοίκων σκοτώθηκε ή πέθαινε από τις κακουχίες.
Παρακολουθώντας στις ειδήσεις που φέρνουν μέσα στο σπίτι σου αυτά που γίνονται στη Μέση Ανατολή, ένιωσα την ανάγκη να ξαναδιαβάσω την «Καταστροφή της Ελλάδας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», τότε που κάποια απ’ αυτά συνέβαιναν στη χώρα μας και σήμερα τα έχουμε ξεπεράσει και προσπαθούμε να τα ξεχάσουμε.
Καθώς όμως ο πόλεμος βρίσκεται δίπλα μας και ο Αμερικανός πρόεδρος είναι εντελώς απρόβλεπτος και ακατανόητος, όχι μόνο για μας τους απλούς θνητούς αλλά και για τους ειδικούς, όλα ξύπνησαν στο μυαλό μας.
Θέλω να πιστεύω ότι η Ελλάδα μας δεν θα ξαναζήσει ποτέ πια τέτοιες στιγμές. Να παραμείνουν μόνο αναμνήσεις, που δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε.
*Ομότιμη καθηγήτρια ΕΜΠ
