Κύριε διευθυντά
Με αφορμή το κείμενο του κ. Νίκου Βατόπουλου «Ενα θραύσμα λαϊκού νεοκλασικισμού που διαλύεται» (φ. 1/4) ήθελα να καταθέσω κάποιες σκέψεις για την οδό Μερσίνης.
Κατ’ αρχάς τον μικρό αυτό δρόμο, μεταξύ Προύσης και Εϋνάρδου, ανακάλυψα από ένα παλαιότερο δημοσίευμα του κ. Βατόπουλου («Η ταπεινή και ευγενής οδός Μερσίνης»), το οποίο υπάρχει και στο βιβλίο του για τους Μικρούς ∆ρόμους (εκδ. Μεταίχμιο). Πρόκειται για πέντε μικρές οικίες στη δεξιά πλευρά, δείγματα λαϊκής αθηναϊκής αρχιτεκτονικής. Τέτοια σπίτια υπάρχουν σε πολλές συνοικίες της πόλης (Κολωνός, Αγιος Παύλος κ.ά.), αλλά όχι στη σειρά το ένα δίπλα στο άλλο. Τέτοια μέτωπα σώζονται σε λίγες οδούς και είναι κυρίως διώροφες οικίες, άλλες ανακαινισμένες, άλλες κλειστές.
Στο τέλος του μετώπου αυτών των εγκαταλελειμμένων οικιών υπάρχει ένα διώροφο προπολεμικό σπίτι, με είσοδο από την Προύσης. Κλειστό κι αυτό. Στην απέναντι πλευρά σώζονται δύο μικρές οικίες, επίσης κλειστές αλλά όχι ετοιμόρροπες, καθώς ο δρόμος ήταν μια τυπική αθηναϊκή γειτονιά. Είχα φωτογραφήσει το έτος 2022 όλες αυτές τις οικίες. Στη φωτογραφία που συνοδεύει το κείμενο βλέπω λαμαρίνες μπροστά από την οικία στον αριθμό 4 και δυστυχώς γκρεμισμένη πλέον τη μισή στον αρ. 2. Στην είσοδο για την αυλόπορτα δεξιά έχει φυτρώσει μια αγριοσυκιά. Από πάνω υπήρχε το μπουρί από ξυλόσομπα. Τώρα δεν υπάρχει διότι έχει γκρεμιστεί το δωμάτιο. Οπως φαίνεται θα κατεδαφιστεί και το υπόλοιπο τμήμα. Τουλάχιστον κάποιοι έχουμε αποτυπώσει με τη φωτογραφική μηχανή ή το κινητό παρόμοια οικήματα και θα ανακαλείται στη μνήμη η «παλιά γειτονιά».
Σχετικά με τα ονόματα των δρόμων στην ευρύτερη περιοχή, παρατηρούμε πολλά τοπωνύμια από τη Μικρά Ασία. Εδώ πρέπει να μείνουμε λίγο, διότι υπάρχουν τρία ονόματα που δεν τέμνονται ως δρόμοι, αλλά ιστορικά και γεωγραφικά έχουν άρρηκτη σχέση. Η Μερσίνα είναι παράλιος πόλη στη σημερινή ΝΑ Τουρκία, απέναντι από την Κύπρο, στον κόλπο της Αλεξανδρέττας. Χρησιμοποιήθηκε πάντα ως ηπειρωτικό λιμάνι της Ταρσού, πριν από τη ρωμαϊκή περίοδο. Τότε η Μερσίνα ονομαζόταν Ζεφύριον. Η Ταρσός ήταν φημισμένη πόλη και είχε πολλά προνόμια στη ρωμαϊκή περίοδο, καθώς και σπουδαία φιλοσοφική σχολή. Γνώρισαν ακμή στη βυζαντινή περίοδο μέχρι τον 7ο αιώνα, οπότε κατελήφθησαν από τους Αραβες και πέρασαν κάτω από διάφορα βασίλεια μέχρι να γίνουν τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το 1832 το αρχαίο Ζεφύριον ήταν ερειπωμένο και στην ίδια θέση κτίστηκε νέα πόλη με το όνομα Μερσίνα (Mersin) από την αφθονία του φυομένου ομωνύμου φυτού. Την ιδία εποχή εκκίνησαν και οι εργασίες για τη δημιουργία σιδηροδρόμου για το δίκτυο ένωσης των πόλεων Μερσίνης – Ταρσού – Αδάνων με στόχο την εξαγωγή προϊόντων. Η γραμμή ξεκίνησε δρομολόγια το 1886, με συνέπεια την ανάπτυξη της περιοχής. Σήμερα, η Μερσίνα αποτελεί ξεχωριστό πολυπληθή νομό και σπουδαίο λιμάνι της γείτονος χώρας. Στον αθηναϊκό χάρτη είναι κοντά αυτές οι τρεις πόλεις, αν και οι δύο είναι στενοί δρόμοι.
