Κύριε διευθυντά
Ξεκαθαρίζοντας προ ημερών το προσωπικό μου αρχείο σταμάτησα σε ένα άρθρο του έγκριτου αρθρογράφου της εφημερίδας σας κ. Τάκη Θεοδωρόπουλου με τον τίτλο «Ορθοπεδικός ή ορθοπαιδικός, αλίμονο στα ελληνικά» («Καθημερινή», Κυριακή 24 Νοεμβρίου 2024). Εκεί ο συνεργάτης σας εκθέτει τη σύγχυση και τον προβληματισμό του για τη σωστή επιλογή, δεδομένου ότι κάρτες, ταμπέλες, γραφές γιατρών φαίνονται διχασμένες στο θέμα αυτό. Αν και πιστεύω ότι ελάχιστους ενδιαφέρει το εν λόγω ερώτημα, επειδή αφενός αυτό έχει «απαντηθεί» εδώ και πολλά χρόνια και αφετέρου επειδή και εγώ έχω «εμπλακεί» στην αφορμή γένεσης του ερωτήματος, θα ήθελα να παραθέσω τα γεγονότα που οδήγησαν σε αυτό.
Η λέξη «Ορθοπαιδική» αναφέρθηκε για πρώτη φορά από τον Γάλλο καθηγητή Nicholas Andry το 1741 στο ομώνυμο βιβλίο του για τις παραμορφώσεις της σπονδυλικής στήλης στα παιδιά και χρησιμοποίησε τις ελληνικές λέξεις «Ορθόν» και «Παιδίον». Ετσι η λέξη «Ορθοπαιδική» καθιερώθηκε σε όλο τον κόσμο για δυόμισι σχεδόν αιώνες σε όλες τις δημοσιεύσεις και τα σχετικά βιβλία (Orthopaedics). Επίσης υιοθετήθηκε από την Αμερικανική Ακαδημία Ορθοπαιδικών (AAOS) και χρησιμοποιείται στο σήμα-έμβλημά της και μάλιστα με τις ελληνικές λέξεις «Ορθόν παιδίον», για τις οποίες όλοι μας καμαρώνουμε όταν περνάμε την πόρτα της.
Το 1932 ο πρώτος καθηγητής της Ορθοπαιδικής Ι. Χρυσοσπάθης εξέδωσε το πρώτο βιβλίο Ορθοπαιδικής με τον τίτλο «Ορθοπεδική», αλλάζοντας τη γραφή της λέξης με τη χρήση των συνθετικών «Ορθός και Πέδη» και ο όρος αυτός χρησιμοποιήθηκε έως τα τέλη του εικοστού αιώνα.
Το 2002 έγινε το ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Ακαδημίας Ορθοπαιδικών, ουσιαστικά ένα παγκόσμιο συνέδριο, στο Ντάλας του Τέξας. Στο συνέδριο αυτό συμμετείχα ως πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Ορθοπαιδικής και Τραυματολογίας (ΕΕΧΟΤ), εκπροσωπώντας την Ελλάδα. Στη γενική συνέλευση κάποια στιγμή ζήτησε και πήρε τον λόγο ο καθηγητής και εκπρόσωπος των Σκοπίων και τοποθετήθηκε ως εξής: «Αφού οι Ελληνες χρησιμοποιούν άλλη λέξη για την ειδικότητά μας (Ορθοπεδική) και όχι τη διεθνώς αποδεκτή Ορθοπαιδική, που έχει και το έμβλημά της η American Academy, μήπως θα πρέπει να αφήσουμε τις ελληνικές λέξεις και να λεγόμαστε σύμφωνα με την Αγγλική Bone Surgeons (χειρουργοί των οστών). Εμείς διαμαρτυρηθήκαμε σαφώς για την ταυτόσημη σημασία των δύο λέξεων και για το ότι δεν είμαστε χειρουργοί οστών αλλά χειρουργοί του μυοσκελετικού συστήματος. Η συνέλευση αποδέχθηκε τη διαμαρτυρία και το θέμα έκλεισε εκεί.
Με την επιστροφή μου στην Ελλάδα ενημέρωσα σχετικά τον διευθυντή μου αείμνηστο καθηγητή Π. Συμεωνίδη, ο οποίος εξανέστη και ενημέρωσε τον επίσης αείμνηστο καθηγητή των Αθηνών Γ. Χαρτοφυλακίδη. Αμφότεροι, συνεπικουρούμενοι από τους συνεργάτες τους Π. Σουκάκο (Ακαδημαϊκό τώρα), Ι. Πουρνάρα, τον υπογράφοντα και πολλούς άλλους καθηγητές και διευθυντές κινητοποιήθηκαν προς την κατεύθυνση επανόδου στην αρχική ονομασία Ορθοπαιδική που ήταν και διεθνώς αποδεκτή. Αρχικά πήραν τη γνώμη πολλών γλωσσολόγων και κυρίως του καθηγητού κ. Γ. Μπαμπινιώτη, ο οποίος εμμένει στη θέση της Ορθοπαιδικής ως τη σωστή εγγραφή και ότι η λέξη Ορθοπεδική είναι λανθασμένη.
Το θέμα ήλθε στη γενική συνέλευση της ΕΕΧΟΤ, όπου μετά μακρά συζήτηση υπερψηφίστηκε η πρόταση γραφής με -αι- και όχι με -ε-. Εκτοτε έγινε η αλλαγή και ισχύει επισήμως, σύμφωνα με τους ειδικούς και την Ορθοπαιδική Εταιρεία, η ονομασία Ορθοπαιδική-Ορθοπαιδικοί με -αι-.
Σαφώς υπάρχουν συνάδελφοι που εξακολουθούν, από διαφορετική εκτίμηση ή άγνοια των γεγονότων, να γράφουν τη λέξη με -ε-. Σεβαστή η θέση τους. ∆εν αλλάζει τίποτα επί της ουσίας. Ο κόσμος ξέρει ότι οι ορθοπαιδικοί όπως και να είναι ασχολούνται με τις παθήσεις και τις κακώσεις του μυοσκελετικού συστήματος.
*Ομότιμος καθηγητής Ορθοπαιδικής ΑΠΘ
