Κύριε διευθυντά
Πριν από τρεις δεκαετίες, ως λυκειόπαιδες τότε, στο συναρπαστικό μάθημα «Στοιχεία Αστρονομίας και ∆ιαστημικής», συζητούσαμε ότι κοιτώντας τον νυχτερινό ουρανό, ουσιαστικά παίρνουμε εικόνες από ένα μακρινό γαλαξιακό παρελθόν. Πιθανόν, κάποια από αυτά τα άστρα να έχουν σβήσει, χωρίς να έχουμε λάβει ακόμα την ύστατη ακτινοβόλο ανάσα τους. Για εμάς βρίσκονται ακόμα εκεί, αφού η λάμψη τους συνεχίζει να (μας) ταξιδεύει και να ζεσταίνει τις καρδιές μας…
Μια αντίστοιχη αίσθηση έχουμε όταν κυκλοφορούμε στο «έναστρο στερέωμα», που συνθέτουν τα αξιοθέατα της πόλης μας, καθότι η Αθήνα διαθέτει μεγάλη ποικιλία στιγμιοτύπων και παραστάσεων που ενίοτε διασταυρώνονται και αλληλεπιδρούν. Το χρονικό της πόλης της Παλλάδος είναι χαραγμένο ανεξίτηλα στο σώμα της… Ενα πολυαίωνο «σύμπαν» φιλοσοφίας, αρχιτεκτονικής, γραμμάτων, τεχνών και Πολιτείας στριμώχνεται στο χωρικό «καρυδότσουφλο» της πρωτεύουσας, υπό συνθήκες άπειρης «βιωματικής πυκνότητας»…
Ενδεικτικά, αν βαδίσουμε από την Αρχαία Αγορά προς τη Ρωμαϊκή Αγορά θα θαυμάσουμε τον ναό του Ηφαίστου, τη Στοά του Αττάλου αλλά και το οκταγωνικό Ωρολόγιο του Κυρρήστου (τους «Αέρηδες»). Από τα βράχια της Ακρόπολης ατενίζουμε τον Κεραμεικό, το θέατρο του Διονύσου και το Ωδείο του Ηρώδου του Αττικού. Ψηλαφώντας το εδαφικό ανάγλυφο, ανακαλύπτουμε τον Λόφο των Μουσών, τον Λόφο των Νυμφών, την Πνύκα και τον Αρειο Πάγο. Κι όλα αυτά, ανάμεσα στις ζώσες σκιές του Αποστόλου Παύλου και της Αγίας Φιλοθέης, του Σωκράτη και του Περικλή, του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και του Δημήτρη Πικιώνη…
Επίσης, αβύθιστες και αψευδείς νησίδες του «εν Αθήναις Βυζαντινισμού» αποτελούν οι Ιεροί Ναοί που ανηγέρθησαν κατά τον 10ο-12ο αι., όπως η Καπνικαρέα στην οδό Ερμού, οι Αγιοι Ασώματοι στο Θησείο και ο Αγιος Ελευθέριος δίπλα στη Μητρόπολη. Σπάνιας ομορφιάς αρχιτεκτονήματα, με έντονη πνευματική διάσταση, οι εκκλησίες αυτές θεραπεύουν την, όλο και συχνότερη, ανάγκη μας για εσωτερικό γαλήνεμα, συνιστώντας πολύτιμες «οάσεις» αστικής ευλάβειας και ενδοσκαφής στην «ερημία» του πολεοδομικού και κυκλοφοριακού χάους.
Σίγουρα, είναι μάταια κάθε προσπάθεια συνοπτικής και συνάμα εξαντλητικής καταγραφής των αθηναϊκών ιστορικών τοποσήμων. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν εμείς είμαστε έτοιμοι να αποδεχθούμε με δημιουργική διάθεση και χωρίς προγονοπληξίες, το βαρύ «κληροδότημα». Υλικό και άυλο, ρητό και άρρητο. Αλήθεια, πόσο μας αποσυντονίζει η φυγόκεντρη βοή των σύγχρονων ρευστών καιρών; Διαχειριζόμαστε συνετά το απόθεμα των πνευματικών και πολιτισμικών εφοδίων, ώστε να απαντάμε επιτυχώς στις εξωγενείς και ενδογενείς προκλήσεις; Αντιμετωπίζουμε, αποφασιστικά και νηφάλια, τις εκκρεμότητες (εθνικής) αυτοκριτικής που συχνά διαπιστώνουμε ότι μας βαραίνουν και μας πληγώνουν;
*Περιστέρι
