Κύριε διευθυντά
Πολύς λόγος γίνεται τις τελευταίες μέρες για τη μεσολάβηση πολιτικών παραγόντων σε κρατικό οργανισμό προκειμένου να «επιλυθούν» αιτήματα πολιτών – ψηφοφόρων που σκάλωσαν είτε στη γραφειοκρατία είτε το συνηθέστερο στο μη σύννομο, ή σε μια οριακή νομιμότητα. Ολοι συμφωνούν ότι πάντα υπήρχε η τακτική αυτή –το ρουσφέτι– αλλά και πάντα υπήρχε μια ελπίδα ότι το πελατειακό κράτος θα εξασθενήσει.
Ο συγγραφέας-φιλόσοφος Στέλιος Ράμφος που τακτικά αρθρογραφεί στην «Κ», ερμηνεύει την παθογένεια της μεσολάβησης, του ρουσφετιού, ως μια «αρχαϊκή» συνθήκη εμπεδωμένη στην ελληνική νοοτροπία. Λέει πως «έχουν προβάδισμα οι δεσμοί αίματος, τόπου και συντεχνίας, που αντιμάχονται σε μια εμπόλεμη κατάσταση το κράτος, που βέβαια έχει να φροντίσει όλους. Υπάρχει μια διαρκής στάση “πειρατείας” του πολίτη προς το κράτος και “τυραννίας” του κράτους προς τον πολίτη…». Προστέθηκε σε όλα αυτά και η τραυματική εμπειρία από τη σχέση του πολίτη με την απρόσιτη κρατική δομή, και έτσι ο φόβος της ταλαιπωρίας και της άδικης μεταχείρισης, σε αίτημα δίκαιο ή «αμαρτωλό», δημιούργησε την κατάλληλη συνθήκη για διαμεσολάβηση. Χρειάζεται εδώ ο μεσάζων, ο φίλος, ο συγγενής, ο παράγοντας που έχει δύναμη και ξέρει, ο άνθρωπος με άκρες. Η αλήθεια είναι ότι στη Μεταπολίτευση και τα δύο κόμματα εξουσίας έκαναν προσπάθειες για τη βελτίωση της σχέσης πολίτη – κράτους. Πρώτα το ΠΑΣΟΚ δημιούργησε ένα θεσμό ως «ενδιάμεσο μεσολαβητή» με το κράτος: Τα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ) που αναγνωρίσθηκαν από όλες τις πλευρές ως ένας από τους πλέον επιτυχημένους θεσμούς!
Είναι κοινή η διαπίστωση ότι όποιος προσέρχεται στα ΚΕΠ, δεν νιώθει ότι μπαίνει σε δημόσιο άβατο, δεν αισθάνεται τον φόβο της απόρριψης, ξέρει ότι δεν θα αναμετρηθεί άμεσα με τον «δράκο».
Κάποιος άλλος θα το φροντίσει! Τελικά αυτή η προσπάθεια στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία. Πρόσφατα η παρούσα κυβέρνηση της Ν.∆. ανέπτυξε έναν καινούργιο «ενδιάμεσο μεσολαβητή», που συνεχίζει να αναπτύσσεται ραγδαία. Τον «ψηφιακό μεσολαβητή», τον gov.gr που κάνει πραγματική παράκαμψη του κράτους. Αχρείαστη πια η αυτοπρόσωπη επικοινωνία και επαφή με τις «επίσημες» υπηρεσίες και τους «δυνάστες» υπαλλήλους. Ολα ψηφιακά, γραπτά. Και τα γραπτά μένουν (για να ελεγχθούν).
Ας μην πανηγυρίσουμε όμως από τώρα. Στο βιβλίο του «Η λογική της παράνοιας» ο Ράμφος «παρατείνει» επ’ αόριστον τη διαμεσολάβηση: «Η διαμεσολάβηση στην επικοινωνία του πολίτη με την Αρχή, το καλούμενο ρουσφέτι (άσχετα αν πρόκειται για δίκαιο αίτημα), είναι εμπεδωμένη στην ελληνική νοοτροπία γιατί έχει μια θρησκευτική καταβολή, καθ’ όσον η επαφή με τον Θεό γίνεται και αυτή με τη μεσολάβηση των Αγίων και της Παναγίας… (λέμε ταις πρεσβείαις της Θεοτόκου…)! Πάντως με τη βοήθεια των ΚΕΠ και την πλήρη ανάπτυξη του «ψηφιακού μεσολαβητή – gov.gr», φαίνεται πως διαμορφώνεται νέα, υγιής και πιο αποτελεσματική σχέση πολίτη – κράτους. «Αρκεί το ψηφιακό σύστημα να μην έχει υποδοχές για χέρια»! (Μιχάλης Τσιντσίνης, φ. «Κ», 8/4).
*Ιατρός, Βριλήσσια
