Κύριε διευθυντά
Η τραγωδία των Τεμπών συγκλόνισε το πανελλήνιο. Ομως δεν είναι μοναδική. ∆υστυχώς υπάρχουν και άλλες. Που ούτε καν τις συζητούμε. Από αυτές αναφέρω μόνον την τραγωδία των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) κατά την πρόσφατη πανδημία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟ∆Υ, μεταξύ 26/2/2020 και 20/12/2022 σημειώθηκαν 36.532 θάνατοι ασθενών που προσβλήθηκαν από κορωνοϊό σε όλη τη χώρα. ∆εν μπόρεσα να εξακριβώσω πόσοι από αυτούς τους ασθενείς είχαν νοσηλευθεί σε ΜΕΘ. ∆ιότι ο ΕΟ∆Υ δεν απάντησε σε σχετικό ερώτημά μου. Είναι πάντως γνωστό ότι οι περισσότεροι είχαν νοσηλευθεί σε ΜΕΘ. Και ότι η θνησιμότητά τους σε όλες τις ΜΕΘ της χώρας εμφάνισε ευρύτατες διακυμάνσεις, μεταξύ 30% και 100%. Γεγονός που υποδηλώνει ότι, αν η θνησιμότητα των υπό συζήτηση ασθενών δεν υπερέβαινε π.χ. το 50% σε όλες τις ΜΕΘ της επικράτειας, θα είχε αποφευχθεί ο θάνατος μερικών χιλιάδων ή τουλάχιστον αρκετών εκατοντάδων συνανθρώπων μας.
Συγκρίνοντας αυτές τις δύο τραγωδίες διαπιστώνουμε: Σε αμφότερες υπήρξε απώλεια ζωών, που μπορούσε να αποφευχθεί. Στα Τέμπη χάθηκαν 57 ζωές, ενώ στις ΜΕΘ πολλαπλάσιες. Για τη διερεύνηση των αιτίων της τραγωδίας των Τεμπών έχουν οριστεί πραγματογνώμονες. Ενας εξ αυτών, ο ΕΟ∆ΑΣΑΑΜ, διαπίστωσε ότι μεταξύ των αιτίων του δυστυχήματος περιλαμβάνεται το εξής: «ο τρόπος με τον οποίο ο ΟΣΕ διαχειρίζεται την κατάρτιση των σταθμαρχών του δεν διασφαλίζει ότι αυτοί είναι επαρκώς ικανοί να εκτελούν τα καθήκοντα ασφαλείας για τα οποία είναι υπεύθυνοι, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες». Και για να αποφευχθεί παρόμοια τραγωδία στο μέλλον εξέδωσε «17 συστάσεις ασφαλείας», συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης του προσωπικού των σιδηροδρόμων. Πληροφορούμαστε μάλιστα ότι μερικές από αυτές τις συστάσεις έχουν ήδη αρχίσει να εκτελούνται. Για την τραγωδία των ΜΕΘ δεν έγινε οιαδήποτε διερεύνηση των αιτίων της. Παρότι υφίστανται ισχυρότατες ενδείξεις ότι το κύριο αίτιο και αυτής της τραγωδίας εδράζεται στην ίδια βάση με εκείνο των Τεμπών: στην επιστημονική και επαγγελματική ανεπάρκεια ορισμένων γιατρών. Πόσοι είναι αυτοί; Ουδείς γνωρίζει. Γιατί; ∆ιότι ουδεμία αξιολόγηση γινόταν. Ούτε γίνεται.
Εκ των ανωτέρω συμπεραίνω: Μπορούμε να διατηρούμε αισιοδοξία, έστω συγκρατημένη, ότι δεν θα αντιμετωπίσουμε στο μέλλον τραγωδία παρόμοια με εκείνη των Τεμπών. ∆υστυχώς δεν ισχύει το ίδιο για τις ΜΕΘ. ∆ιότι οι παράγοντες που πιθανότατα ευθύνονται για τις ευρύτατες διακυμάνσεις της θνησιμότητας μεταξύ αυτών των Μονάδων, παραμένουν ίδιοι και αναλλοίωτοι με εκείνους που υπήρχαν πριν και κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Επομένως, πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι παρόμοιες ή μικρότερες τραγωδίες θα επαναλαμβάνονται όχι μόνον σε αρκετές ΜΕΘ της χώρας, αλλά γενικότερα σε όλον τον τομέα της Υγείας. Καθημερινά, μέχρις ότου διορθώσουμε τις ανεπάρκειες που τις προκαλούν. Μέχρις ότου, δηλαδή, εφαρμόσουμε την αξιολόγηση της μεταπτυχιακής ιατρικής εκπαίδευσης και στον τόπο μας. Ωστε να επιτύχουμε ότι –παραφράζοντας τη γνωμοδότηση του ΕΟΔΑΣΑΑΜ– «η κατάρτιση των ιατρών όχι μόνον των ΜΕΘ αλλά και όλων των ειδικοτήτων πρέπει να διασφαλίζει ότι όλοι τους είναι επαρκώς ικανοί να εκτελούν τα καθήκοντα ασφαλείας, για τα οποία είναι υπεύθυνοι, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες». Και για να επιτευχθεί αυτός ο σκοπός πρέπει οπωσδήποτε να αναδιαρθρώσουμε ριζικά τη μεταπτυχιακή ιατρική μας εκπαίδευση εφαρμόζοντας και στη χώρα μας τις σχετικές ευρωπαϊκές οδηγίες. Σημειωτέον ότι η πρώτη από αυτές (5/363/ EEC 16.6.1975) εκδόθηκε πριν από μισόν αιώνα. Παρά ταύτα εμείς επιμένουμε να μην την εφαρμόζουμε!
*Θωρακοχειρουργός, τέως εκπρόσωπος της χώρας μας στη Συμβουλευτική Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την ιατρική
