Kύριε διευθυντά
Η ανακάλυψη ομαδικών τάφων στην περιοχή του Επταπυργίου στη Θεσσαλονίκη, «σημάδια», το πιθανότερο, του Εμφυλίου Πολέμου, θ’ ανοίξει ξανά συζητήσεις ή και αντιπαραθέσεις σφοδρές, όπως συμβαίνει συχνά στη χώρα μας. Νομίζω όμως ότι καλύτερο για όλους θα είναι ν’ αναδειχθεί η ανθρώπινη πλευρά του δράματος, η οποία και με ωθεί να γράψω το σημείωμα αυτό σαν μια μικρή προσωπική κατάθεση σ’ αυτήν την ιστορία.
Η αδελφή μου, ανιψιά του, μεγάλωσε με τα τραγούδια του. Η θεία μου, αδελφή του, συντηρούσε σ’ όλη της τη ζωή τη μνήμη του σαν κερί αναμμένο και ανακαλούσε πολύ συχνά μία μία τις μέρες του στρατοδικείου μέχρι τη στιγμή που «επήλθε η απαισία λήξις». Η γιαγιά μου, η μάνα του, που πέρασε ορφάνια και προσφυγιά, ανάστησε έξι παιδιά για να δει το μικρότερο να στήνεται στον τοίχο. ∆εν πίστεψε ποτέ ότι τον έχασε και μέχρι τέλος τον περίμενε να γυρίσει.
Σήμερα ακούγονται διάφορα του τύπου: «οι νεκροί ανήκουν». Ομως όχι, οι νεκροί, όλοι οι νεκροί του Εμφυλίου, δεν ανήκουν σε κανένα κόμμα ή άλλο τι. Οι νεκροί ανήκουν στις οικογένειές τους. Ανήκουν σ’ αυτούς που τους έκλαψαν όχι σ’ αυτούς που τους αντάλλαξαν. Ανήκουν στους πενθούντες, σ’ αυτούς που πληρώνουν πάντα τον λογαριασμό. Αυτοί σώζουν την παρτίδα.
Οι αρχές πρέπει να διευκολύνουν κάθε ενδιαφερόμενο να δώσει στον άνθρωπό του το αξιοπρεπές τέλος που ταιριάζει σε ανθρώπους.
